«Δεν μπορώ να κρύβομαι άλλο»

«Χωρίς τη δημιουργία ταινιών η ζωή μου δεν έχει νόημα» λέει ο Σαλβαδόρ Μάλο, ο καταθλιπτικός σκηνοθέτης, με την όψη του Αντόνιο Μπαντέρας, στην καρδιά της νέας ταινίας του Πέδρο Αλμοδόβαρ «Πόνος και δόξα». Ο Μάλο γερνάει, τραυματίζεται και ζει μόνος του σε ένα μεγάλο διαμέρισμα γεμάτο μνήμες. Οι φίλοι του έχουν όλοι φύγει και φοβάται ότι το καλύτερο έργο του είναι πίσω του. Ο χρόνος περνά, το σώμα του ραγίζει. Οταν ο Μάλο βγαίνει με καροτσάκι από το θέατρο για μια εγχείρηση ρουτίνας, θα μπορούσε να είναι σχεδόν μια πρόβα για τον θάνατό του.

Ο Αλμοδόβαρ επισημαίνει ότι η τελευταία του ταινία «Πόνος και δόξα» είναι μια μυθοπλασία. Ο ίδιος δεν ενδιαφέρεται για ντοκιμαντέρ και ποτέ δεν θα ονειρευόταν να κάνει κάτι τέτοιο. Ετσι ο χαρακτήρας του Μάλο δεν είναι ο εαυτός του, ακόμα και αν ο Αντόνιο Μπαντέρας είναι ντυμένος με τα ρούχα του για να παίξει τον ρόλο, ακόμα και αν οι εσωτερικοί χώροι της ταινίας γυρίστηκαν στο δικό του διαμέρισμα, ακόμα κι αν η ζωή του Μάλο αντιστοιχεί σε μεγάλο βαθμό με τη δική του. «Προσπαθώ να πείσω τον εαυτό μου ότι μιλάω για έναν χαρακτήρα» λέει. «Αλλά βαθιά ξέρω ότι μιλάω για τον εαυτό μου. Συνεχίστε, ρωτήστε οτιδήποτε. Δεν μπορώ να κρύβομαι άλλο πίσω από τον Σαλβαδόρ Μάλο».

ΕΘΙΣΜΟΣ. «Η ανάγκη να πω ιστορίες είναι ένας εθισμός. Αν μη τι άλλο, η σχέση μου με την ταινία έχει γίνει προβληματική, γιατί υπάρχει πάντα η ερώτηση: Πότε θα έρθει ο χρόνος μου; Θα είναι αυτή η τελευταία ταινία που κάνω; Ισως αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο δεν ανέπτυξα άλλες πτυχές της ζωής μου. Ετσι έφτασα τώρα στο σημείο όπου η ταινία είναι το μόνο πράγμα που με κάνει να αισθάνομαι πλήρης. Ο κινηματογράφος είναι το μόνο πράγμα που έχω. Κατέληξε να σημαίνει το τέλος και την ουσία για μένα. Προσωπικά, έχω συνηθίσει να μη χρειάζομαι άλλους ανθρώπους. Τους αφήνω να φύγουν. Απομακρύνομαι από κοντά τους. Υποθέτω ότι θα μπορούσα να τους έχω πίσω. Αλλά χρειάζομαι έναν λόγο».

Ο Αλμοδόβαρ γεννήθηκε στην κωμόπολη Λα Μάντσα. Ο πατέρας του δούλευε σε βενζινάδικο, η μητέρα του σε μια ταβέρνα. Η δημιουργία του «Pain and Glory» συνεπάγεται μια επίσκεψη στο παρελθόν του. Ετσι ανάμεσα στο καστ έβαλε τον 10χρονο Ασιερ Φλόρες να υποδυθεί τον εαυτό του σε παιδική ηλικία: άψυχος, εκτός τόπου, που μόνο η θέα ενός όμορφου εργάτη προξενεί ένα τίναγμα πόθου. «Στην πραγματικότητα δεν ήμουν ποτέ ο γιος που ήθελαν οι γονείς μου. Βέβαια, νομίζω ότι με αγάπησαν πραγματικά. Αλλά είναι κάτι που συνειδητοποίησα από πολύ νεαρή ηλικία».

ΚΟΛΑΣΗ. Ωστόσο δεν τους κατηγορεί. «Γεννήθηκα το 1949 και η Λα Μάντσα ήταν εξαιρετικά συντηρητική, πολύ οπισθοδρομική. Οι γονείς μου ζούσαν πραγματικά τον 19ο αιώνα και γέννησαν έναν γιο που ήταν σχεδόν σαν ένα παιδί του 21ου αιώνα. Ετσι υπήρχε ένα τεράστιο χάσμα μεταξύ των προσδοκιών τους και της δικής μου. Ηθελαν να μείνω στο χωριό, να παντρευτώ, να βρω δουλειά σε μια τράπεζα. Στην πραγματικότητα, μου βρήκαν δουλειά σε μια τράπεζα και την απέρριψα. Απλώς μισούσα τη ζωή στο χωριό. Ημουν τρομοκρατημένος από αυτό, ακόμα και όταν ήμουν μικρός. Τόσο πολλές ενδογαμίες. Ο καθένας κοίταζε τη ζωή του άλλου. Το μόνο που είχε σημασία ήταν αυτό που έκαναν οι γείτονες και τι σκέφτονταν για εσένα. Αυτό για εμένα ήταν κόλαση. Το μόνο που ήθελα να κάνω ήταν να βγω έξω, να φύγω μακριά».

Στη Μαδρίτη της δεκαετίας του 1970 ο Αλμοδόβαρ υιοθετήθηκε από μια νέα άγρια οικογένεια. Το κίνημα της La Movida Madrilena ήταν μια καλλιτεχνική κοινότητα μουσικών, καλλιτεχνών, θεατρικών ομάδων που αναδύθηκε μετά τον θάνατο του στρατηγού Φράνκο. Ο ίδιος εξηγεί ότι η La Movida πήρε συστατικά από παντού. Το βρετανικό πανκ, το νέο αμερικανικό κύμα, τη σεξουαλική επανάσταση της δεκαετίας του ’60, την επίδραση του Αντι Γουόρχολ. Αλλά ήταν επίσης ένα καθαρά ισπανικό φαινόμενο, μια μεγάλη έξαρση δημιουργικότητας, μια αντίδραση στις δεκαετίες καταπίεσης. Η σχέση του με τη La Movida ήταν η καλύτερη εμπειρία της ζωής του. Και αυτό ήταν δυνατό μόνο επειδή είχε φύγει από τη Λα Μάντσα. «Ο Φράνκο έπρεπε να πεθάνει για να μπορέσω να ζήσω».

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ. Ο Αλμοδόβαρ κάνει τώρα απολογισμό της ζωής του. Πώς θα φαινόταν από την αντίπερα όχθη, αν το αγόρι στη Λα Μάντσα θα μπορούσε να τον δει σήμερα και να καταλάβει πόσο μακριά έχει ταξιδέψει; «Εάν θα μπορούσα να έχω κοιτάξει μπροστά και να δω τον εαυτό μου τώρα, δεν νομίζω ότι η άποψή μου για εμένα θα ήταν θετική. Δεν θα μου άρεσε αυτό το οποίο έχω γίνει. Θα κοιτούσα και θα σκεφτόμουν: “Ποιος είναι αυτός ο μοναχικός γέρος άνθρωπος;”».