Οι λανθασμένες φιλοδοξίες του Ευρωκοινοβουλίου

Σε περιόδους πολιτικής μετάβασης, τα αρχικά σημάδια κάνουν όλη τη διαφορά επειδή προετοιμάζουν το έδαφος για τη διαδικασία που θα ακολουθήσει. Καθώς νέοι ηγέτες αναλαμβάνουν τους κύριους θεσμούς της ΕΕ, τα πρώτα σημάδια δεν είναι ενθαρρυντικά – ιδιαίτερα εκείνα του Ευρωκοινοβουλίου.

Η ΕΕ διανύει τη διαδικασία της διαδοχής ενώ περιστοιχίζεται από γνωστές εσωτερικές και εξωτερικές προκλήσεις. Ωστόσο αυτή την κρίσιμη στιγμή που η ΕΕ πρέπει να μπορεί να δράσει αποτελεσματικά και χρειάζεται απεγνωσμένα ένα ρεαλιστικό αλλά προοδευτικό όραμα, φαίνεται να είναι απασχολημένη σε πολιτικούς ανταγωνισμούς. Εδώ, το Ευρωκοινοβούλιο είναι το σημείο μηδέν. Αυτό είναι το μήνυμα της διαδικασίας επιλογής του νέου προέδρου της Κομισιόν, μια διαδικασία που ξεκίνησε αρχές Ιουλίου όταν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρότεινε την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για τη θέση.

Η υποψηφιότητα της Φον ντερ Λάιεν ήταν ένας συμβιβασμός ανάμεσα στα κράτη – μέλη, ήταν αποδεχτή και από τις δυνατές χώρες και από τους ανταγωνιστές. Εχει πράγματι πολλά προτερήματα. Αλλά το Ευρωκοινοβούλιο δεν αποδέχθηκε την υποψηφιότητά της γιατί δεν ήταν στη λίστα με τους υποψηφίους που είχε προαναγγείλει. Σύμφωνα με το σύστημα των Spitzenkandidaten, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να προτείνει τον κορυφαίο υποψήφιο από την πολιτική ομάδα που κέρδισε τις πιο πολλές έδρες στις ευρωεκλογές. Οταν το Συμβούλιο αγνόησε το σύστημα οι ευρωβουλευτές – που πρέπει να εγκρίνουν τον επόμενο πρόεδρο της Κομισιόν με απόλυτη πλειοψηφία – εξοργίστηκαν. Το Ευρωκοινοβούλιο απείλησε πως θα απορρίψει την υποψηφιότητά της και η Φον ντερ Λάιεν βρέθηκε αιχμάλωτη ενός συστήματος που δεν συμβαδίζει με την πραγματικότητα.

Τις εβδομάδες πριν από την ψήφο του Ευρωκοινοβουλίου οι πολιτικές ομάδες απέσπασαν υποσχέσεις και παραχωρήσεις. Η Φον ντερ Λάιεν υποσχέθηκε πως θα υποστηρίξει πρωτοβουλίες που θα ενισχύσουν την εξουσία της Ευρωβουλής συμπεριλαμβανομένου του συστήματος των Spitzenkandidaten. Ομως αν δώσει στην Ευρωβουλή περισσότερη εξουσία εις βάρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Κομισιόν, τότε θα αποδυναμώσει την ικανότητα της ΕΕ να αναπτύσσει και να εφαρμόζει πολιτικές. Ταυτόχρονα θα αλλάξει την εύθραυστη, θεμελιώδη και θεσμική ισορροπία των δυνάμεων.

Η Ανα Παλάθιο είναι πρώην υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας και πρώην αντιπρόεδρος και γενική σύμβουλος της Παγκόσμιας Τράπεζας