Στον αστερισμό των αρνητικών αποδόσεων και η Ελλάδα

Εναν χρόνο νωρίτερα, το ελληνικό Δημόσιο δανειζόταν για τρεις μήνες με επιτόκιο 0,65%. Χθες, δανείστηκε με κόστος μόλις 0,095% και στην αγορά είναι διάχυτη η αίσθηση ότι η ώρα των αρνητικών επιτοκίων δεν θα αργήσει να σημάνει και για το ελληνικό Δημόσιο. Μια τέτοια εξέλιξη δεν είναι απαραίτητα θετική, ιδίως εάν συνοδεύεται από επιβεβαίωση των ανησυχιών της διεθνούς επενδυτικής κοινότητας για τον κίνδυνο ύφεσης στην παγκόσμια οικονομία.

Στις αρχές της εβδομάδας, με φόντο τον εμπορικό πόλεμο ΗΠΑ – Κίνας και την έντονη ανησυχία της επενδυτικής κοινότητας για τον κίνδυνο ύφεσης, η αξία των ομολόγων τα διαπραγματεύονται διεθνώς με αρνητικά επιτόκια ξεπέρασε τα 15 τρισεκατομμύρια δολάρια. Πολλοί αναλυτές φοβούνται πως αυτή είναι μόνο η αρχή.

Την ίδια ώρα τα διεθνή χρηματιστήρια με ολοένα και μεγαλύτερη συχνότητα βάφονται κόκκινα (η Wall Street άνοιξε χθες με βουτιά 550 μονάδων, ενώ δυο μέρες νωρίτερα είχαν γίνει καπνός σε μόνο μία συνεδρίαση 117 δισ. ευρώ των πλουσιότερων 550 επιχειρηματιών), η τιμή του χρυσού ξεπερνά τα 1.500 δολάρια ανά ουγκιά και οι κεντρικές τράπεζες ανά τον κόσμο βρίσκονται με το δάχτυλο στη σκανδάλη για νέες μειώσεις στα επιτόκια.

Ηδη χθες οι κεντρικές τράπεζες της Ινδίας, της Νέας Ζηλανδίας και της Ταϊλάνδης μείωσαν τα επιτόκιά τους σε επίπεδα χαμηλότερα από τα αναμενόμενο υπό τον φόβο επιβράδυνσης των ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης με φόντο τις παγκόσμιες εμπορικές εντάσεις.

Σε αυτό το περιβάλλον το ελληνικό Δημόσιο προς το παρόν συγκαταλέγεται φαινομενικά στους «μεγάλους νικητές».

Η δραστική μείωση του κόστους δανεισμού έχει οδηγήσει σε υπερκάλυψη του ετήσιου στόχου δανεισμού του ΟΔΔΗΧ και μάλιστα στο πλέον αισιόδοξο από τα τρία εναλλακτικά σενάρια τα οποία είχαν εκπονηθεί στα τέλη του περασμένου έτους. Εχουν ήδη αντληθεί 7,5 δισ. ευρώ φρέσκου χρήματος από τις αγορές (7 δισ. ευρώ όριζε το πλέον αισιόδοξο σενάριο).

Παράλληλα, η συρρίκνωση του κόστους δανεισμού πέραν από τις θετικές εντυπώσεις διευκολύνει την κυβέρνηση στην επικείμενη διαπραγμάτευση για τη μείωση των στόχων πρωτογενών πλεονασμάτων με τους δανειστές. Βασική παράμετρος στην ανάλυση βιωσιμότητας χρέους, η οποία προϋποθέτει πλεονάσματα 3,5% του ΑΕΠ έως και το 2022, είναι ακριβώς το κόστος δανεισμού. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας ανέφερε την Τρίτη ότι «η βελτίωση του κόστους δανεισμού της Ελλάδας από τις αγορές επηρεάζει θετικά την ανάλυση βιωσιμότητας του χρέους. Και αυτό είναι ένα στοιχείο που ενισχύει τα επιχειρήματά μας για μείωση των στόχων ως προς το πρωτογενές πλεόνασμα σε επίπεδα κάτω του 3,5% του ΑΕΠ τα επόμενα χρόνια».

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ. Στην αγορά ομολόγων όμως περισσεύει ο προβληματισμός. Μπορεί για φέτος το πρόγραμμα δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου να έχει υπερκαλυφθεί και να υπάρχει ένα τεράστιο απόθεμα ταμειακών διαθεσίμων ικανό να καλύψει τις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας ακόμα και έως το 2023, αλλά σε μια ενδεχόμενη μεγάλη «φουρτούνα» στις διεθνείς αγορές η Ελλάδα παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτη.

«Αναρωτιέμαι τι θα συμβεί εάν οι αναταραχές στις διεθνείς αγορές, οι οποίες καταγράφονται με ολοένα και μεγαλύτερη συχνότητα, οδηγήσουν σε ξαφνική αποχώρηση των ξένων επενδυτών από τα ελληνικά χαρτιά βραχυχρόνιας διάρκειας» ανέφερε χθες παράγοντας της αγοράς, ο οποίος δεν θα απέκλειε ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους να προχωρήσει σε σταδιακή μείωση των εκδόσεων εντόκων γραμματίων έως το τέλος του έτους.

Το υφιστάμενο ύψος των εντόκων γραμματίων του ελληνικού Δημοσίου ανέρχεται σε 15,2 δισ. ευρώ και από αυτά τα δύο τρία βρίσκονται σε ξένα χαρτοφυλάκια. Συγκεκριμένα, από τα 15,2 δισ. ευρώ εντόκων γραμματίων του ελληνικού Δημοσίου περισσότερα από 9 δισ. ευρώ βρίσκονται στα χέρια ξένων επενδυτών, οι οποίοι αναζητούν εναγωνίως τους τελευταίους μήνες υψηλές αποδόσεις αναλαμβάνοντας μεγαλύτερο ρίσκο.

Η όρεξη των επενδυτών για ανάληψη ρίσκου καταγράφεται αμείωτη από τις αρχές του έτους και με μεγαλύτερη ένταση το τελευταίο τρίμηνο, γεγονός το οποίο συνέπεσε στην Ελλάδα με την αλλαγή κυβέρνησης και τη βελτίωση των προσδοκιών της επενδυτικής κοινότητας.

Η αλλαγή σελίδας στην κυβερνητική πολιτική αναγνωρίζεται στις αναλύσεις διεθνών οίκων ως σημαντική παράμετρος αποκλιμάκωσης των αποδόσεων αλλά η παγκόσμια τάση είναι αυτή που κυριαρχεί.

Στις αρχές της εβδομάδας το γερμανικό 30ετές ομόλογο «γύρισε» για πρώτη φορά σε αρνητική απόδοση και χθες έφτασε έως και το -0,147%. Το δεκαετές γερμανικό έγραψε νέο ιστορικό χαμηλό έως και -0,60% ενώ η απόδοση του ελληνικού δεκαετούς τίτλου άγγιξε χθες ακόμα και το 1,998%. Εναν χρόνο νωρίτερα ήταν στο 4,2%.

Στη δημοπρασία εντόκων γραμματίων του ελληνικού Δημοσίου τα αποτελέσματα που ανακοίνωσε ο ΟΔΔΗΧ φαντάζουν αδιανόητα, αν αναλογιστεί κανείς ότι η πιστοληπτική ικανότητα απέχει ακόμα τρία έως τέσσερα σκαλοπάτια από την επενδυτική βαθμίδα. Ο ΟΔΔΗΧ ζητούσε 625 εκατ. ευρώ, οι προσφορές οι οποίες υπεβλήθησαν έφτασαν τα 993 εκατ. ευρώ και τελικά αντλήθηκαν 812,5 εκατ. ευρώ με την ιστορικά «αδιανόητη» απόδοση του 0,095%. Στην ακριβώς προηγούμενη αντίστοιχη δημοπρασία στις 10 Ιουλίου, η απόδοση ήταν στο 0,23% και έναν χρόνο νωρίτερα, τον Αύγουστο του 2018, στο 0,65%.