Σήμα κινδύνου για το πρωτογενές πλεόνασμα

Το πρώτο εξάμηνο του 2019, το πρωτογενές πλεόνασμα ήταν χαμηλότερο κατά 2,1 δισ. ευρώ σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα. Είναι ένα δεδομένο το οποίο σημαίνει, σύμφωνα με την αξιολόγηση που κάνει το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, καμπανάκι κινδύνου αναφορικά με το ύψος του φετινού πρωτογενούς πλεονάσματος.

Ο επικεφαλής του Γραφείου Φραγκίσκος Κουτεντάκης, παρουσιάζοντας την τριμηνιαία έκθεση, σημείωσε χθες πως «ο στόχος για πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ παραμένει εφικτός αλλά με αυξημένο ρίσκο», ενώ οι συντάκτες της έκθεσης προσδιορίζουν την πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών ως τη βασικότερη εστία ανησυχίας στο εσωτερικό μέτωπο.

Στους κινδύνους που απορρέουν από το διεθνές περιβάλλον η έκθεση εστιάζει στην αβεβαιότητα που πηγάζει από την όξυνση της εμπορικής αντιπαράθεσης μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας και τις συνακόλουθες αναταράξεις στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα, οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα την επιβράδυνση των ρυθμών μεγέθυνσης της παγκόσμιας οικονομίας, καθώς και στο ενδεχόμενο ενός άτακτου Brexit.

Στο εσωτερικό δημοσιονομικό μέτωπο οι κίνδυνοι απορρέουν κυρίως από τις επεκτατικές κινήσεις δημοσιονομικής πολιτικής της προηγούμενης και λιγότερο της νέας κυβέρνησης, η οποία μέχρι τώρα έχει προσθέσει έξτρα δημοσιονομικό κόστος 205 εκατ. ευρώ από τις μεγαλύτερες των προβλεπομένων μειώσεις στον ΕΝΦΙΑ.  Οι χαμηλότερες πτήσεις του πρωτογενούς πλεονάσματος στο πρώτο εξάμηνο του έτους φέρουν αποκλειστικά τη σφραγίδα της προηγούμενης κυβέρνησης.

Στο διάστημα Ιανουαρίου – Ιουνίου το ΓΠΚΒ διαπιστώνει επιδείνωση του πρωτογενούς πλεονάσματος κατά 2,1 δισ. ευρώ σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα, με ένα μέρος της υστέρησης να οφείλεται κατά τις εκτιμήσεις του σε συγκυριακούς παράγοντες όπως τα μειωμένα έσοδα και οι αυξημένες δαπάνες από το ΠΔΕ και το μειωμένο μέρισμα από την Τράπεζα της Ελλάδος. «Σημαντικό μέρος, ωστόσο, οφείλεται στα επεκτατικά μέτρα που νομοθέτησε η προηγούμενη κυβέρνηση και αναμένεται να διευρυνθεί από την επιπρόσθετη μείωση του ΕΝΦΙΑ (205 εκατ. ευρώ) που νομοθέτησε η σημερινή κυβέρνηση» σημειώνεται στην έκθεση η οποία καταλήγει στο εξής συμπέρασμα: «Λαμβάνοντας υπόψη το ιδιαίτερα υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα του 2018 και τα έως τώρα διαθέσιμα στοιχεία, εκτιμούμε ότι ο στόχος του 3,5% για το 2019 παραμένει εφικτός, ωστόσο έχουν αυξηθεί οι δημοσιονομικοί κίνδυνοι». Πρόκειται για ένα σήμα κινδύνου, εντονότερο σε σχέση με τις διατυπώσεις της προηγούμενης έκθεσης, όταν μόλις είχαν ανακοινωθεί τα μέτρα της κυβέρνησης Τσίπρα.

ΜΕΙΩΣΗ ΣΤΟΧΩΝ. Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή με τη νέα του έκθεση συμμερίζεται την αναγκαιότητα μείωσης των στόχων για τα πρωτογενή πλεονάσματα, πολύ περισσότερο δε εξαιτίας του γεγονότος ότι η χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής δεν μεταδίδεται με την ίδια ισχύ στην Ελλάδα, σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης καθώς η χώρα συνεχίζει να στερείται της επενδυτικής βαθμίδας. Υπ’ αυτό το πρίσμα η διαφαινόμενη επιβράδυνση της ευρωπαϊκής οικονομίας θεωρείται πως αποτελεί ένα ακόμα επιχείρημα για την ανάγκη χαλάρωσης των στόχων επί των πρωτογενών πλεονασμάτων.

Συγκεκριμένα, το Γραφείο Προϋπολογισμού τάσσεται υπέρ της μείωσης των στόχων για τα πρωτογενή πλεονάσματα ώστε να προκύψει έξτρα δημοσιονομικός χώρος δημιουργώντας περιθώρια μείωσης των φόρων, αύξησης των επενδύσεων αλλά και των δαπανών κοινωνικής προστασίας και επιπρόσθετα τονίζει ότι θα πρέπει να γίνουν όλες οι απαραίτητες ενέργειες ώστε τα ελληνικά ομόλογα να αναβαθμιστούν και να κερδίσουν έτσι τη συμμετοχή τους σε έναν νέο γύρο νομισματικής χαλάρωσης της ΕΚΤ.

Χωρίς να διατυπώνεται εκτίμηση για το ύψος του ρυθμού ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας φέτος (2,3% η τελευταία πρόβλεψη της προηγούμενης κυβέρνησης, 2,1% η εκτίμηση της Κομισιόν) το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή εκτιμά ότι η ανάκαμψη η οποία ξεκίνησε το 2017 μπορεί να απειληθεί από την επιβράδυνση που υπάρχει στην υπόλοιπη ευρωζώνη.