Σπουδαστές χωρίς σύνορα για το αρχαίο δράμα

Ποιες είναι οι διαδρομές από και προς τον Κάτω Κόσμο στον μύθο και στο θέατρο; Τι συμβαίνει όταν οι ζωντανοί και οι νεκροί συναντιούνται; Με εκκίνηση αυτά τα ερωτήματα και όχημα τα κείμενα της αρχαιοελληνικής γραμματείας, νέοι καλλιτέχνες από όλον τον κόσμο εστίασαν στη μελέτη του αρχαίου δράματος. Το Διεθνές Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος του Εθνικού Θεάτρου ολοκλήρωσε τις εργασίες του στις 31 Ιουλίου στο Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών. Για τέταρτη χρονιά επαγγελματίες ηθοποιοί, σκηνοθέτες, χορογράφοι και γενικά πρακτικοί του θεάτρου συγκεντρώθηκαν στους Δελφούς αναπτύσσοντας την εμπειρία τους γύρω από την αρχαιοελληνική θεατρική πράξη.

Τρεις καλλιτέχνες από το Πανεπιστήμιο Γέιλ των ΗΠΑ, οι καθηγήτριες Τόνι Ντόρφμαν (σκηνοθέτρια), Ελεν ΜακΛάφλιν (συγγραφέας και ηθοποιός) και η απόφοιτος και συνεργάτρια του ιδρύματος Σάντι Γκαχέρι (σκηνοθέτρια και χορογράφος από την Τεχεράνη με έδρα τη Νέα Υόρκη) καθοδήγησαν τους συνολικά 25 συμμετέχοντες του προγράμματος. Μαζί τους ήταν και ο συνθέτης και σκηνοθέτης Θοδωρής Αμπατζής, αναπληρωτής καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου, που συνέδραμε στη φετινή θεματική των μαθημάτων «Ο Κάτω Κόσμος». «Το Εθνικό Θέατρο δεν είχε ποτέ ένα κομμάτι έρευνας για το αρχαίο δράμα. Από το 2015 και μετά αποφασίσαμε να οργανώσουμε ένα εργαστήριο έρευνας, ώστε να έρχονται άνθρωποι από όλον τον κόσμο που αναζητούν να ερευνήσουν το αρχαίο δράμα, μαζί με Ελληνες που επιθυμούν το ίδιο. Είναι ένα εργαστήριο πάντοτε επικεντρωμένο και πρακτικό πάνω σε ένα θέμα για συμμετέχοντες από όλον τον κόσμο. Φέτος έχουμε Ιρανούς, Αμερικανούς, Εγγλέζους, Ολλανδούς και Ελληνες. Εχουμε μια ομάδα 25 ατόμων, τα οποία ενώνονται μ’ έναν τρόπο αυτές τις δύο εβδομάδες που ζουν μαζί, συνεργάζονται στενά με τους καθηγητές και στο τέλος παρουσιάζουν ένα κομμάτι της έρευνάς τους την τελευταία ημέρα» αναφέρει ο Στάθης Λιβαθινός, καλλιτεχνικός διευθυντής της πρώτης θεατρικής σκηνής της χώρας.

ΦΩΝΗ ΚΑΙ ΚΙΝΗΣΗ. Στις δύο εβδομάδες του επί πληρωμή εργαστηρίου οι καλλιτέχνες έκαναν ομαδικές ασκήσεις για τη φωνή και την κίνηση, μαζί με ασκήσεις που έχουν ως αφετηρία τα ίδια τα κείμενα. Βασικό υλικό εργασίας υπήρξαν η «Αλκηστις» του Ευριπίδη, ο «Ορφέας» του Μοντεβέρντι σε λιμπρέτο των Μοντεβέρντι και Στρίτζιο, το «Mercury’s Foothpath» της Ελεν ΜακΛάφλιν, η «Οδύσσεια» του Ομήρου, η «Ορέστεια» και οι «Πέρσαι» του Αισχύλου. Ολη η δράση έγινε με αρκετά συμπυκνωμένο και εντατικό τρόπο, τόσο στα ελληνικά όσο και στα αγγλικά, ώστε να αντλήσουν μια σφαιρική γνώση γύρω από τη δοθείσα θεματική. Αλλωστε, στόχος του εργαστηρίου είναι η διάδοση και η μελέτη του αρχαίου δράματος, προσφέροντας εξειδικευμένη γνώση στους επαγγελματίες του θεάτρου. Αλλά και η ενίσχυση του παγκόσμιου διαλόγου και προβληματισμού πάνω σε αυτό και τη σύγχρονή του πρόσληψη και πρακτική προσέγγιση.

«Στο Εθνικό θέλουμε, κι εγώ θέλω προσωπικά, να ασχολούμαστε με την εκπαίδευση και την έρευνα. Δεν μπορεί το Εθνικό Θέατρο να μην έχει κάτι για το αρχαίο δράμα. Λέμε για την κληρονομιά μας, αλλά κάτι πρέπει να κάνουμε όσο γίνεται και γι’ αυτό. Μέσα από τα μαθήματα η εμπειρία καταγράφεται και ξεκινάει ένας διάλογος με τους ανθρώπους τους πιο άξιους από αυτούς που έχουν συμμετάσχει, με τους καθηγητές. Δημιουργούμε σιγά σιγά ένα δίκτυο συνεργασιών, το οποίο δεν προορίζεται για να πουλήσει αυτό που κάνει. Είναι καθαρά ένα εκπαιδευτικό πρότζεκτ. Αυτοί οι άνθρωποι ήρθαν στους Δελφούς, σε αυτό το υπέροχο μέρος, γνώρισαν τη δουλειά του Εθνικού Θεάτρου, ασκούνται κοντά μας, πηγαίνουν στο μουσείο, τους δείχνουμε και τα ιστορικά μέρη, αποκτάμε φίλους του αρχαίου δράματος, φοιτητές και πρακτικούς που θα χρησιμοποιήσουν αυτά στις χώρες τους, εξασκούνται οι Ελληνες. Το πρόγραμμα περισσότερο έχει σκοπό την ανάπτυξη και την εμβάθυνση των πραγμάτων. Δεν είναι ένα εμπορικό πρότζεκτ που θα πουλήσει αυτό που θα κάνει. Είναι καθαρά πειραματικό, ερευνητικό και πρακτικό πάνω απ’ όλα» καταλήγει ο Στάθης Λιβαθινός.