Σημασία σε ένα άλλο ντεκολτέ

Υπάρχει πραγματική απελευθέρωση του σώματος στην εποχή μας; Αν υποθέσουμε ότι οι ορμητικές συζητήσεις γύρω από ζητήματα ταυτότητας και φύλου παρουσιάζουν πολλές αλήθειες και προτείνουν πολλές ερμηνείες, τότε και η μόδα ακολουθεί τις ενδείξεις των καιρών.

Μία νέα πρόταση ανάγνωσης του σώματος – κυρίως του γυναικείου – επιχειρεί η έκθεση που παρουσιάζεται στο Παρίσι, στο μουσείο του γλύπτη Αντουάν Μπουρντέλ «Back Side / Fashion from Behind», με σκοπό να εστιάσει στην περιοχή των οπισθίων. Αλλά και στους τρόπους που η σύγχρονη μόδα ως υψηλή χειροτεχνική πρακτική και ως στάδιο πειραματικού  σχεδιασμού αντιμετώπισε πολιτισμικά και κοινωνικά τη γυναίκα. Από αυτήν  την οπτική, της αποκαλυπτικής έμφασης ή της αριστοτεχνικής συγκάλυψης της συγκεκριμένης περιοχής, η ευρωπαϊκή μόδα του 18ου αιώνα έως τα πρόσφατα παραδείγματα των νεώτερων σχεδιαστών αντανακλά επίκαιρους προβληματισμούς που αφορούν τον χειρισμό της εμφάνισης του σώματος. Οπως και την εμπορευματοποίησή του ανάλογα με τις διαθέσεις του κόσμου των δημιουργών να αποδώσουν στα γυναικεία οπίσθια έναν επαυξημένο ερωτισμό που εκτείνεται από τους ώμους, την περιοχή της πλάτης καταλήγοντας στους γοφούς.

Ταυτόχρονα η επιλογή του επιμελητή της έκθεσης, Αλεξάντρ Σαμσόν, να εκθέσει τις δημιουργίες της μόδας που ανήκουν στις συλλογές του μουσείου Γκαλιερά στον εκθεσιακό χώρο και στο εργαστήριο του γάλλου γλύπτη των αρχών του 20ού αιώνα Αντουάν Μπουρντέλ προκαλεί ένα επιπλέον οπτικό ερέθισμα. Προτρέπει να παρακολουθήσουμε τις άλλοτε θηλυκές και άλλοτε επιτηδευμένες δημιουργίες των δημιουργών στη μορφολογική αντιπαράθεση τους με τα στιβαρά γλυπτά του μουσείου. Καθώς και τη συνομιλία των συμβολισμών τους, είτε πρόκειται για ένα φόρεμα με μακριά ουρά ή ένα τζάκετ με ενσωματωμένο σακίδιο πλάτης, που καθόρισαν τη στάση του σώματος στους αναδυόμενους τρόπους ζωής.

Από τις αρχέγονες μητριαρχικές κοινωνίες και τα στεατοπυγικά αγαλματίδια με θεές της γονιμότητας έως τα σύγχρονα σύμβολα της ποπ κουλτούρας με τους ασφαλισμένους εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια δικέφαλους μυς, η γεωγραφία των οπισθίων έδωσε αφορμές στην τέχνη, την ψυχανάλυση και τον φετιχισμό της κατανάλωσης για μία πληθώρα εικόνων και αντικειμένων που σχετίζονται με τη λατρεία των οπισθίων.

Ο γάλλος κοινωνιολόγος Ζαν-Κλοντ Κάουφμαν και διευθυντής στο ερευνητικό κέντρο εθνικών ερευνών CNRS επιχείρησε μία ιστορία καταγραφής αυτής της ιδιόμορφης τοπογραφίας στο βιβλίο του «Ο πόλεμος των οπισθίων» (La Guerre des fesses, εκδόσεις JC Lattès) όπου εξηγεί ότι ο πολιτισμός των οπισθίων έχει γεωγραφικές, ιδεολογικές, αισθητικές, άρα και πολιτικές διαφορές.

Ωστόσο η έκθεση στο μουσείο του γλύπτη Μπουρντέλ δεν θα ξεπεράσει τα αισθητικά όρια εξετάζοντας το φαινόμενο της γυμνής πλάτης με κανόνες κάλλους και λιγότερο με δημιουργίες που υποστήριξαν τη γυναικεία  χειραφέτηση. Για τον ίδιο λόγο, ακόμη και η παρουσία των ρούχων της Ρέι Καβακούμπο από τη σημαντική  συλλογή Comme des Garcons του 1997  αποτελούν μία επιβεβλημένη εξαίρεση, καθώς η Καβακούμπο αμφισβήτησε την ιδέα του ιδανικού σώματος με τις δικές της σημειώσεις για τις  καμπυλόσχημες παραμορφώσεις φτιαγμένες από βάτες και βαμβακερά καρό vichy υφάσματα.