Ο καιρός των μικρών πραγμάτων

Είναι, λέει, τα «μικρά». Εκείνα που δεν απαριθμούνται στις στρατηγικές και περισσεύουν από τους μεγαλόπνοους σχεδιασμούς. Η ακριβής και συχνή έλευση του συρμού στο μετρό της πρωτεύουσας. Η πρόσβαση στη γιγαντοοθόνη μιας καφετέριας χωρίς τη διέλευση από ντουμάνια καπνού. Η τήρηση του κώδικα οδικής κυκλοφορίας τόσο από τον οδηγό όσο και από τον συνοδηγό του. Οχι, δεν πρόκειται για την ουτοπική αντιγραφή της ελβετικής νιρβάνας στην ελληνική πραγματικότητα. Και οι τομές που επιχειρούνται φαίνονται «μικρές» επειδή εφαρμόζονται στο πλέον αχαρτογράφητο τμήμα της πολιτικής: την καθημερινότητα.

Οι χθεσινές αποφάσεις στο υπουργείο Μεταφορών προστίθενται σε μια σειρά στοχευμένων παρεμβάσεων. Δείχνουν μάλιστα ότι οι ακροβολιστές της νέας διακυβέρνησης άφησαν επιτέλους τον μεγεθυντικό φάκο στον οποίο μάς είχε συνηθίσει η πληθυντική Αριστερά κι έπιασαν το μικροσκόπιο. Οι αλλαγές δεν γεννιούνται (στα λόγια), γίνονται. Ο εισηγητής της πρότασης για πύκνωση στα δρομολόγια λεωφορείων, μετρό, τρόλεϊ και τραμ, σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, είναι καταρχάς ένας καλός παρατηρητής. Δεν μπορεί παρά να έζησε κάποια στιγμή – ή να υποδέχθηκε ως παράπονο – την ταλαιπωρία που βιώνουν καθημερινά επιβάτες περιφερειακών συνοικιών, ειδικά στη Θεσσαλονίκη. Διαφορετική είναι η διάσταση στην υποχρεωτική χρήση κράνους για τα δίκυκλα, γι’ αυτό και προωθείται η μείωση του ΦΠΑ στην τιμή του από το 24% στο 13%. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι ο ίδιος ο Πρωθυπουργός επέλεξε να συνδέσει δύο συμβολισμούς σε ένα ενιαίο μείγμα πολιτικής: «Οπως εφαρμόζουμε τον αντικαπνιστικό νόμο, έτσι θα καταστήσουμε και απολύτως σαφές ότι τα κράνη είναι υποχρεωτικά». Οχι από τιμωρητική διάθεση, όπως θα ήθελε μια ευρέως διαδεδομένη αριστερίστικη αντίληψη. Αλλά επειδή ο νόμος δεν υπακούει σε αντιλήψεις, όσο διαδεδομένες και αν θεωρούνται.

Κι αν χρειαστούν drones πάνω από τα Εξάρχεια; Κι αν πρέπει να παρέμβει η Αστυνομία για να «καθαρίσουν» οι γειτονιές; Η καθημερινότητα απεχθάνεται τις υποθέσεις και προσανατολίζεται στις αποδόσεις. Στην Αθήνα χωράνε και κάμερες ασφαλείας στο ιστορικό κέντρο και τζαμί στον Ελαιώνα. Και ελεύθερο wifi και περιπολίες αστυνομικών στους δρόμους της.

Κανείς δεν είπε ότι οι μικρές τομές αποκλείουν τους μεγάλους στόχους. Στο βάθος της διαδρομής περιμένει η ηλεκτρονική τήρηση βιβλίων για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, που τέθηκε ήδη σε πιλοτική εφαρμογή από το υπουργείο Οικονομικών. Οπως και η δικτύωση του ψηφιακού ΚΕΠ, το οποίο αποτελεί διαχρονικά το ιερό δισκοπότηρο της δημόσιας διοίκησης. Με δεδομένη την επίκληση της «κανονικότητας» από τη νέα κυβέρνηση η αντίστροφη μέτρηση έχει ήδη αρχίσει. Από τα «μικρά». Που ποτέ άλλοτε στο πρόσφατο παρελθόν δεν είχαν τέτοιο μέγεθος.

Με ψίθυρο, όχι με κρότο

Κάποτε την είπαν «επανάσταση του αυτονόητου». Θα έπαιρνε χαρακτηριστικά εθνικής επανεκκίνησης και θα οδηγούσε στη «Δανία του Νότου». Ο μαξιμαλισμός ευνοεί τους τολμηρούς, αλλά ενίοτε απογοητεύει τους προσγειωμένους. Το καλύτερο παράδειγμα σ’ αυτήν τη διαδικασία σταδιακής μεταρρύθμισης της διοίκησης ήταν τα ΚΕΠ. Από παραρτήματα της καφκικής γραφειοκρατίας έγιναν «υποκαταστήματα» του κράτους επιτρέποντας την ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών. Οι έρημοι κι απρόσωποι υπάλληλοι του κράτους αποκτούσαν πρόσωπο. Δεν είναι το μόνο παράδειγμα ότι η πραγματική επανάσταση ξεκινά με έναν ψίθυρο ανακούφισης κι όχι με έναν κρότο. Με τον συρμό που έρχεται πάντα στην ώρα του. Οχι με λοκομοτίβα που αποσύρεται μετά την πρεμιέρα της.