«Στο τούρμπο» προς ένα άτακτο Brexit

Μπορεί η εκλογή του Μπόρις Τζόνσον στην ηγεσία των Τόρις και ο διορισμός του στον βρετανικό πρωθυπουργικό θώκο να προκάλεσε έντονη ανησυχία στην Ευρώπη, εντός των τειχών, ωστόσο, νέα δημοσκόπηση της YouGov θέλει τα ποσοστά των Τόρις να έχουν ενισχυθεί σημαντικά φτάνοντας στο 31% (+6%) και το προβάδισμά τους έναντι των Εργατικών (21%, +2%), να είναι το μεγαλύτερο των τελευταίων πέντε μηνών. Λίγη επιπλέον τροφή για τις εικασίες πολλών αναλυτών ότι ο Μπόρις Τζόνσον, που «βάζει στο τούρμπο» μεν τις προετοιμασίες για ένα Brexit χωρίς συμφωνία αλλά επικεντρώνεται τις τελευταίες ημέρες στην εσωτερική ατζέντα, ίσως ετοιμάζεται να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, με την ελπίδα να διευρύνει την ισχνή πλειοψηφία που διαθέτει, μαζί και με το βορειοϊρλανδικό DUP, στη Βουλή των Κοινοτήτων.

Ο ίδιος ο Τζόνσον βέβαια το αρνείται. «Αυτό που θέλουν οι Βρετανοί είναι να βγουν από την ΕΕ στις 31 Οκτωβρίου. Δεν θέλουν ακόμα μία εκλογική διαδικασία», δήλωσε την Παρασκευή από το Μπέρμιγχαμ. Ενα 24ωρο αργότερα, ο νέος βρετανός πρωθυπουργός βρέθηκε στο Μάνστεστερ προκειμένου να ανακοινώσει τις προτεραιότητές του όσον αφορά στην υγεία, την παιδεία και τις υποδομές, υποσχόμενος μεταξύ άλλων νέες επενδύσεις για τις περιοχές που ψήφισαν υπέρ του Brexit στο δημοψήφισμα του 2016. Από εκεί χαρακτήρισε την αποχώρηση από την ΕΕ ως μία «τεράστια οικονομική ευκαιρία» για τη Βρετανία (σύμφωνα με τον Ντόναλντ Τραμπ οι δυο τους «δουλεύουν ήδη» πάνω σε μία μελλοντική συμφωνία ελεύθερου εμπορίου) και δήλωσε εκ νέου έτοιμος για μία (νέα) συμφωνία με την ΕΕ υπό την προϋπόθεση να αφαιρεθεί το «αντιδημοκρατικό», «διχαστικό» backstop, το δίχτυ ασφαλείας για την αποφυγή σκληρών συνόρων στην Ιρλανδία που η ΕΕ θεωρεί εκ των ουκ άνευ. «Πρέπει να το αφαιρέσουμε και μετά, μπορούμε να προχωρήσουμε», επέμεινε.

Το μόνο που δείχνει να προχωράει προς το παρόν, όμως, είναι οι προετοιμασίες για ένα άτακτο Brexit. Σειρά υπουργών στάλθηκαν το Σαββατοκύριακο σε εφημερίδες και τηλεοπτικά δίκτυα ώστε να το διαφημίσουν. Ο Μάικλ Γκόουβ, νέος υπουργός άνευ χαρτοφυλακίου, έγραψε στους Sunday Times πως η κυβέρνηση «λειτουργεί με βάση την υπόθεση» ότι η Βρετανία θα εγκαταλείψει στις 31 Οκτωβρίου την ΕΕ χωρίς συμφωνία, «ένα πολύ υπαρκτό ενδεχόμενο» αφού οι ευρωπαίοι ηγέτες δεν δείχνουν να αλλάζουν γνώμη αναφορικά με το backstop. «Με έναν νέο πρωθυπουργό, μία νέα κυβέρνηση και μία νέα σαφή αποστολή, θα αποχωρήσουμε από την ΕΕ στις 31 Οκτωβρίου. Χωρίς αν. Χωρίς αλλά. Οχι άλλες καθυστερήσεις. Το Brexit γίνεται», υπογράμμισε. «Η προετοιμασία για ένα no deal είναι πλέον η υπ’ αριθμόν 1 προτεραιότητα αυτής της κυβέρνησης».

Την ίδια ώρα, ο νέος υπουργός Οικονομικών, Σαγίντ Τζαβίντ, δήλωνε στη Sunday Telegraph πως θα υπάρξει αυτή την εβδομάδα «σημαντική επιπλέον χρηματοδότηση» ώστε να είναι η Βρετανία «απολύτως έτοιμη να αποχωρήσει» τέλη Οκτωβρίου, με ή χωρίς συμφωνία – και πως στις επιπρόσθετες δαπάνες θα περιληφθεί η χρηματοδότηση «μίας από τις μεγαλύτερες εκστρατείες πληροφόρησης της κοινής γνώμης» στη βρετανική ιστορία. Από την πλευρά της, η Πρίτι Πάτελ, η νέα υπουργός Εσωτερικών, δήλωσε στη Mail on Sunday πως θα θέσει τέλος «στο αυτόματο δικαίωμα εισόδου για τους ευρωπαίους πολίτες, με ή χωρίς δουλειά» προκειμένου να δοθεί προτεραιότητα «στους λαμπρούς επιστήμονες, ακαδημαϊκούς και εργαζόμενους υψηλής ειδίκευσης που θέλουμε σε μεγαλύτερους αριθμούς». Και ο νέος αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Ρίσι Σούνακ, τόνισε στο Sky News πως η κυβέρνηση «βάζει στο τούρμπο» τις προετοιμασίες για ένα no deal. Σύμφωνα με τους «Times», ο Τζόνσον συγκρότησε ένα «υπουργικό συμβούλιο πολέμου» αποτελούμενο από έξι υψηλόβαθμους υπουργούς που έχουν επιφορτιστεί με την επίτευξη του Brexit στις 31 Οκτωβρίου «με κάθε απαραίτητο τρόπο». Από την άλλη πλευρά, όμως, μοιάζει να ενισχύονται και οι διακομματικές προσπάθειες αποτροπής ενός άτακτου Brexit. Ο Φίλιπ Χάμοντ, ο πρώην υπουργός Οικονομικών που παραιτήθηκε την περασμένη εβδομάδα, φέρεται να είχε με αυτόν τον σκοπό κατ’ ιδίαν συνομιλίες με τον εκπρόσωπο των Εργατικών για το Brexit, Κιρ Στάμερ, λίγο πριν εισέλθει ως πρωθυπουργός ο Τζόνσον στην Ντάουνινγκ Στριτ, την περασμένη Τετάρτη. Ετοιμος για εκλογές δήλωσε από την πλευρά του χθες ο Τζέρεμι Κόρμπιν, ο ηγέτης των Εργατικών, δεσμευόμενος να καταβάλει «κάθε δυνατή προσπάθεια» προκειμένου να αποτραπεί ένα άτακτο Brexit. Πρόωρες εκλογές θα μπορούσαν να προκύψουν αν οι βρετανοί βουλευτές (καταθέσουν και) ψηφίσουν πρόταση μομφής εναντίον της κυβέρνησης Τζόνσον, στο πλαίσιο μιας τέτοιας, ακριβώς, προσπάθειας. Η δημοσκόπηση της YouGov ωστόσο θέλει τους Τόρις να ξεπερνούν για πρώτη φορά μετά τον Απρίλιο το 30%, την ώρα που το Κόμμα του Brexit του Νάιτζελ Φάρατζ πέφτει στο 13% (-4%) και οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες καταγράφουν πτώση τριών μονάδων συγκεντρώνοντας 20%.