«Τα κτίρια σκοτώνουν και όχι οι σεισμοί»

Υστερα από κάθε χτύπημα του Εγκέλαδου οι ειδικοί συνηθίζουν να λένε πως «τα κτίρια σκοτώνουν, όχι οι σεισμοί». Κρατήστε τη διατύπωση. Ο σεισμός της περασμένης Παρασκευής άνοιξε – και – πάλι μια «ξεχασμένη πληγή» για την πρωτεύουσα. Ποια είναι αυτή; Τα εγκαταλελειμμένα κτίρια. Οπως προέκυψε, οι μεγαλύτερες ζημιές που παρατηρήθηκαν από τον σεισμό αφορούσαν στην πλειονότητά τους εγκαταλελειμμένα κτίρια ή ακατοίκητα διατηρητέα.

Πάμε τώρα στη διατύπωση των ειδικών. Φανταστείτε τι μπορούσαν να πάθουν όσοι περνούσαν δίπλα ή κάτω από τέτοια σπίτια την ώρα του σεισμού. Μπορεί σε αυτόν τον σεισμό να μη θρηνήσαμε θύματα, αλλά αυτό, κατά τους ειδικούς, δεν είναι λόγος εφησυχασμού… Διευκρινίζεται πως δεν μιλάμε για σπίτια που κατοικούνται και υπέστησαν ρωγμές ή άλλες ζημιές γιατί εδώ υπάρχει καταγραφή και έλεγχος από μηχανικούς, αλλά για ακατοίκητα που αποτελούν εν δυνάμει «βόμβες» έτοιμες να… εκραγούν. Η εκτίμηση είναι πως στην περιοχή του Δήμου Αθηναίων υπάρχουν 1.800 εγκαταλελειμμένα κτίρια. Μεταξύ αυτών, βρίσκονται και πολλά διατηρητέα. Εκτιμάται ότι σε όλη την Ελλάδα ο αριθμός των διατηρητέων κυμαίνεται γύρω στις 20.000 – στην πλειονότητά τους έχουν αφεθεί στη μοίρα τους.

Ο φάκελος για την αξιοποίηση των εγκαταλελειμμένων κτιρίων ανοίγει και κλείνει, χωρίς όμως έως τώρα να γίνει κάτι. Κατά διαστήματα έγιναν ανακοινώσεις – εξαγγελίες για φορολογικές ελαφρύνσεις, δυνατότητα χρηματοδότησης κι άλλα μέτρα τα οποία έμειναν σε επίπεδο σχεδιασμού.

Η τελευταία απόπειρα έγινε το 2014 και οδήγησε στην κατάρτιση ενός σχεδίου νόμου. Ωστόσο, ο σχεδιασμός που μεταξύ άλλων προέβλεπε τα εγκαταλελειμμένα κτίρια να περιέχονται στη διαχείριση των οικείων δήμων για 50 χρόνια – έπειτα από σχετική αίτηση στο Μονομελές Πρωτοδικείο – δεν προχώρησε και έμεινε στα χαρτιά. Και δυστυχώς σήμερα βρισκόμαστε και πάλι στο σημείο μηδέν. Στις περιοχές με τα περισσότερα εγκαταλελειμμένα συγκαταλέγονται μεταξύ άλλων: ο Κεραμεικός, το Μεταξουργείο, ο Βοτανικός, η Πλατεία Αμερικής, το Ρουφ, το Γκάζι, ο Αγ. Παντελεήμονας, η Πλατεία Αττικής, τα Πατήσια και το Θησείο. Ωστόσο δεν είναι μόνο τα εγκαταλελειμμένα κτίρια που αποτελούν κίνδυνο σε περίπτωση σεισμού. Υπάρχουν και τα δημόσια κτίρια για τα οποία δεν έχει ολοκληρωθεί ο έλεγχος σεισμικής τρωτότητας.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας Γιώργο Στασινό, «ενώ θα έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί ο έλεγχος για το σύνολο των δημόσιων κτιρίων, μέχρι σήμερα έχει πραγματοποιηθεί για λιγότερο από το 25%».

Αυτό που έχει γίνει είναι ο έλεγχος για όλες τις σχολικές μονάδες που κατασκευάστηκαν μέχρι το 1959, περίοδο κατά την οποία δεν υπήρχε κανένας αντισεισμικός κανονισμός.

Κατά τον πρόεδρο του ΤΕΕ, «είναι αναγκαίο να γίνουν άμεσοι έλεγχοι σε σχολεία, νοσοκομεία και γενικά χώρους συνάθροισης κοινού που κατασκευάστηκαν μέχρι το 1985, χρονιά που άρχισε να εφαρμόζεται ο νέος αντισεισμικός κανονισμός». Οπως αναφέρει: «Στη συνέχεια θα πρέπει να ελεγχθούν τα κτίρια που κατασκευάστηκαν από το 1985 μέχρι το 1995 και κατόπιν μέχρι σήμερα».

Κομφούζιο στους δρόμους

Λείπουν οι χώροι ασφαλούς συγκέντρωσης κατοίκων

Μετά το αρχικό σοκ από τον σεισμό της περασμένης Παρασκευής ακολούθησε κυκλοφοριακό κομφούζιο σε όλους τους κεντρικούς άξονες του Λεκανοπεδίου. Οι διακοπές στην ηλεκτροδότηση επιδείνωσαν ακόμη περισσότερο τα προβλήματα στους δρόμους, με συνέπεια να είναι πολύ αυξημένος ο κίνδυνος για τροχαία ατυχήματα. Τι συμπέρασμα βγαίνει από την κατάσταση που δημιουργήθηκε; Οτι είναι πολύ σημαντικό να υπάρχουν χώροι ασφαλούς συγκέντρωσης σε περίπτωση σεισμού, τους οποίους να γνωρίζουν οι κάτοικοι ώστε να μην μπαίνουν πανικόβλητοι στα αυτοκίνητά τους αναζητώντας τυχαία ένα ανοιχτό μέρος να προστατευτούν. Σε αυτό το θέμα στέκεται ιδιαίτερα ο ακαδημαϊκός και καθηγητής Αντισεισμικών Κατασκευών στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Παναγιώτης Καρύδης. Οπως ανέφερε, μιλώντας τη Δευτέρα στα «ΝΕΑ», από την πρωτεύουσα λείπουν χώροι ασφαλούς συγκέντρωσης σε περίπτωση σεισμών ή άλλων καταστροφών. Ο ίδιος προτείνει την κατεδάφιση – υπό προϋποθέσεις – μέρους των εγκαταλελειμμένων κτιρίων, ενώ προχωράει και ένα βήμα παραπέρα λέγοντας πως πρέπει να αξιοποιηθούν τα υπάρχοντα καταφύγια, η κατασκευή των οποίων ήταν υποχρεωτική την εποχή του Μεσοπολέμου.