Η κρίση {LF}των τάνκερ περιμένει {LF}στο… κατώφλι τον Τζόνσον

Αντιμέτωπος με μια μείζονα διεθνή κρίση θα βρεθεί, όπως όλα δείχνουν, από τις πρώτες του κιόλας ημέρες στον βρετανικό πρωθυπουργικό θώκο ο Μπόρις Τζόνσον, μετά την κατάσχεση από τις ιρανικές Αρχές ενός τάνκερ υπό βρετανική σημαία, με 23μελές πλήρωμα, στα Στενά του Ορμούζ – μια εξέλιξη που ανέβασε την ένταση στον Κόλπο σε νέα ύψη. Ιρανοί Φρουροί της Επανάστασης κατέλαβαν το κενό φορτίου δεξαμενόπλοιο «Stena Impero» το απόγευμα της Παρασκευής, καταρριχόμενοι με σκοινιά από ελικόπτερα. Αρχικά υποστήριξαν ότι παραβίασε τους κανόνες της ναυσιπλοΐας, κατόπιν ότι συγκρούστηκε με ιρανικό αλιευτικό και αγνόησε το σήμα κινδύνου που αυτό είχε εκπέμψει, τελικά όμως ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής Αλί Λαριτζανί δήλωσε χθες ευθαρσώς πως «οι Φρουροί της Επανάστασης απάντησαν στην πειρατεία του ιρανικού τάνκερ από τη Βρετανία» – την κατάσχεση, με βοήθεια από το βρετανικό πολεμικό ναυτικό, του ιρανικού υπερτάνκερ «Grace 1» κοντά στο Γιβραλτάρ, στις 4 Ιουλίου, λόγω υποψιών ότι μετέφερε πετρέλαιο στη Συρία κατά παράβαση των ευρωπαϊκών κυρώσεων.

Το Λονδίνο υποστήριξε εξαρχής πως το δεξαμενόπλοιο «Stena Impero», που ανήκει στη σουηδική εταιρεία Stena Bulk, έπλεε στα χωρικά ύδατα του Ομάν, κατευθυνόμενο σε λιμάνι της Σαουδικής Αραβίας, όταν «συνελήφθη», και απέρριψε κάθε προσπάθεια σύγκρισης της κατάσχεσής του με εκείνη του ιρανικού τάνκερ από τις βρετανικές Αρχές. Μίλησε για «κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου», μια «εντελώς απαράδεκτη ενέργεια», μια «εχθρική πράξη», και διαβεβαίωσε ότι η απάντησή του θα είναι «μετρημένη αλλά σθεναρή» – συνιστώντας παράλληλα στα βρετανικά πλοία να μείνουν «εκτός της περιοχής» των Στενών του Ορμούζ για μια «προσωρινή περίοδο». Η βρετανική κυβέρνηση αναμένεται να ανακοινώσει τα επόμενα βήματά της σε μια ομιλία στη Βουλή των Κοινοτήτων σήμερα, με τους ειδικούς να εκτιμούν ωστόσο ότι είναι λίγα τα προφανή βήματα που μπορεί να κάνει σε μια εποχή που οι ΗΠΑ έχουν ήδη επιβάλει τις μέγιστες δυνατές οικονομικές κυρώσεις στο Ιράν, απαγορεύοντας όλες τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου παγκοσμίως.

Σε αυτό το πλαίσιο πρόκειται να καθίσει την Τετάρτη στον βρετανικό πρωθυπουργικό θώκο ο Μπόρις Τζόνσον, το φαβορί για την κούρσα διαδοχής της Τερίζα Μέι στην ηγεσία των Τόρις. Οπως επισημαίνει η «Guardian», ο Τζόνσον ενημερωνόταν το Σαββατοκύριακο για την κρίση από τον μεγάλο αντίπαλό του σε αυτήν τη μάχη, τον Τζέρεμι Χαντ – τον οποίο ο ίδιος αναμένεται να επανατοποθετήσει υπουργό Εξωτερικών. Στο μεταξύ, ο ναύαρχος λόρδος Ουέστ, πρώην επικεφαλής του βρετανικού πολεμικού ναυτικού, κατήγγειλε τη βρετανική κυβέρνηση ότι θα έπρεπε να είχε κάνει περισσότερα για την προστασία των βρετανικών πλοίων στον Κόλπο, υπονοώντας ότι η προσοχή των υπευθύνων είχε αποσπαστεί από την κούρσα για τη βρετανική πρωθυπουργία.

Σύμφωνα με ένα ηχητικό ντοκουμέντο που έδωσε χθες στη δημοσιότητα η εταιρεία Dryad Global, η οποία ασχολείται με την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, η βρετανική φρεγάτα «HMS Montrose» κάλεσε μέσω ασυρμάτου τις ιρανικές Αρχές να «επιβεβαιώσουν ότι δεν έχουν πρόθεση να παραβιάσουν το διεθνές δίκαιο προσπαθώντας παρανόμως να επιβιβαστούν» στο «Stena Impero». «Θέλω να επιθεωρήσω το πλοίο για λόγους ασφαλείας» απαντά ο ιρανός πλοίαρχος. «Αν υπακούσετε, θα είστε ασφαλείς. Αλλάξτε τη ρότα σας στις 3,6,0 μοίρες αμέσως» ακούγεται να λέει κατόπιν, στα αγγλικά, μέλος των ιρανικών δυνάμεων απευθυνόμενο στο «Stena Impero». Στην πραγματικότητα, το «Montrose» λίγα μπορούσε να κάνει: βρισκόταν, σύμφωνα με το βρετανικό υπουργείο Αμυνας, 60 λεπτά μακριά, γεγονός που δείχνει πόσο διασκορπισμένη είναι η βρετανική δύναμη προστασίας στον Κόλπο, και ιδιαίτερα στα Στενά του Ορμούζ, το πλέον πολυσύχναστο και στενότερο θαλάσσιο πέρασμα στον κόσμο για τη μεταφορά προϊόντων πετρελαίου και φυσικού αερίου. «Είναι πρακτικά αδύνατο να συνοδεύουμε κάθε πλοίο ξεχωριστά» δήλωσε ο βρετανός υφυπουργός Αμυνας Τομπάιας Ελγουντ. «Πρώτα από όλα πρέπει να προσπαθήσουμε να αποκλιμακώσουμε αυτή την ένταση» πρόσθεσε επισημαίνοντας τον ρόλο που έπαιξε σε αυτήν ακριβώς την κλιμάκωση η απόφαση των ΗΠΑ να αποχωρήσουν από την ιρανική πυρηνική συμφωνία.

Το «Stena Impero» έχει μεταφερθεί, σύμφωνα με τις ιρανικές Αρχές, στο λιμάνι Μπαντάρ Αμπάς. Η ιδιοκτήτρια εταιρεία προανήγγειλε το Σάββατο την υποβολή επίσημου αιτήματος ώστε να επισκεφθούν εκπρόσωποί της τα 23 μέλη του πληρώματος – οι ινδοί, ρώσοι, λετονοί και φιλιππινέζοι ναυτικοί θα παραμείνουν, όπως επισήμανε η Τεχεράνη, εντός του πλοίου έως ότου «ολοκληρωθεί η έρευνα», φέρονται όμως να είναι όλοι καλά στην υγεία τους. «Φωνάζουμε και ξαναφωνάζουμε στον [ιρανό] πρεσβευτή και ελπίζουμε να περάσουν όλα» σχολίασε χαρακτηριστικά ο βρετανός ειδικός σε θέματα άμυνας Τιμ Ρίπλεϊ. «Δεν βλέπω αυτή τη στιγμή τι παραχώρηση θα μπορούσαμε να προσφέρουμε ώστε να λυθεί η κρίση. Η παροχή προστασίας και συνοδείας για τα μελλοντικά πλοία είναι ένα διαφορετικό ζήτημα».