Η οριακή πλειοψηφία της Ούρσουλα και το διχασμένο Ευρωκοινοβούλιο

Αν η ψηφοφορία που διεξήχθη στο Ευρωκοινοβούλιο προχθές το απόγευμα είχε διαφορετική κατάληξη, αν η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε εξασφαλίσει 10 ψήφους λιγότερες, ο Ντόναλντ Τουσκ θα συγκαλούσε νέο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο την ερχόμενη Κυριακή. Και οι «28» θα έπρεπε μέχρι τις 16 Αυγούστου να προτείνουν στους ευρωβουλευτές έναν νέο πρόεδρο της Κομισιόν – γυναίκα και μέλος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, υποχρεωτικά, προκειμένου να τηρηθούν οι ισορροπίες. Πολλοί λοιπόν στα ηγετικά κλιμάκια της ΕΕ πρέπει να συμμερίστηκαν το ηχηρό «φιου!» που έκανε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μόλις έμαθε ότι είχε λάβει 383 ψήφους, εννέα περισσότερες από ό,τι χρειαζόταν. Σύμφωνα μάλιστα με τη Monde, κάποιοι ευρωπαίοι αρχηγοί κρατών προσπαθούσαν μέχρι τελευταία στιγμή να πείσουν, τηλεφωνικά, ευρωβουλευτές των χωρών τους να τη στηρίξουν, ακόμα και αν αυτοί δεν ανήκαν πάντα στην ευρωπαϊκή τους οικογένεια. Αλλά η επόμενη πρόεδρος της Κομισιόν, που θα διαδεχθεί τον Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ τον Νοέμβριο, αντιμετώπισε ευθύς αμέσως ερωτήσεις για τη νομιμότητα και τη βιωσιμότητα της θητείας της.

Ενας βρετανός δημοσιογράφος επεσήμανε πως θα μπορούσε να πει κανείς ότι η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χρωστάει την εκλογή της στους βρετανούς ευρωβουλευτές που τη στήριξαν αλλά μπορεί σύντομα να εγκαταλείψουν την ΕΕ – υπονοώντας ξεκάθαρα πως θα πάρουν μαζί τους την πλειοψηφία της. Αλλοι σημείωσαν ότι η Φον ντερ Λάιεν δεν θα είχε κερδίσει χωρίς τη στήριξη κάποιων από τους 14 ευρωβουλευτές του ιταλικού λαϊκιστικού Κινήματος Πέντε Αστέρων, το οποίο είναι επί του παρόντος ανένταχτο στο Ευρωκοινοβούλιο, και σίγουρα δεν υπολογίζεται μεταξύ των φιλοευρωπαϊκών δυνάμεων. «Η πλειοψηφία είναι πλειοψηφία, πριν από δύο εβδομάδες δεν θα είχα πιστέψει πως θα εκλεγόμουν, μέσα σε δεκατρείς ημέρες όμως καταφέραμε να συγκροτήσουμε μία φιλοευρωπαϊκή πλειοψηφία», απάντησε εκείνη – για να προσθέσει, αρκετά ξερά, ότι το Ευρωκοινοβούλιο ήταν άγρια διχασμένο πολύ πριν τεθεί το δικό της όνομα στο τραπέζι.

Κάποιοι, παρ’ όλα αυτά, επιμένουν πως η οριακή εκλογή της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν (αντίστοιχη της οριακής επανεκλογής του Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο τον Σεπτέμβριο του 2009, και πολύ πιο δύσκολη από την εκλογή του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, τον Ιούλιο του 2014, με 422 ψήφους) σημαίνει πως θα δυσκολευτεί να χτίσει μια σταθερή πλειοψηφία – και Επιτροπή – για τα επόμενα πέντε χρόνια. Οταν εξελέγη ο Γιούνκερ, επισημαίνει το Politico, κατόρθωσε να επιβάλλει τη δική του πολιτική ατζέντα στους ευρωβουλευτές, διότι ήταν Spitzenkandidat (του ΕΛΚ). Η Φον ντερ Λάιεν, ωστόσο, αναγκάστηκε να λάβει κατευθύνσεις από τις τρεις μεγαλύτερες ευρωομάδες, οι οποίες θα παίξουν σκληρό παιχνίδι για να διασφαλίσουν ότι θα κάνει αυτά που υποσχέθηκε. Και αυτό δίνει στο Ευρωκοινοβούλιο μπόλικη δύναμη.

Η ίδια η Φον ντερ Λάιεν, πάντως, που εξελέγη με τη στήριξη του ΕΛΚ, των ευρωπαίων Φιλελεύθερων, μέρους των Σοσιαλιστών, κάποιων ευρωπαίων συντηρητικών και μεταρρυθμιστών και ολίγων ανένταχτων (επισήμως τουλάχιστον, γιατί η ψήφος ήταν μυστική), εμφανίστηκε γεμάτη αυτοπεποίθηση, απόλυτα πεπεισμένη για την ικανότητά της να ενώσει την Ευρώπη και να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις. «Γεννήθηκα Ευρωπαία… ανέκαθεν ήθελα να επιστρέψω στο ευρωπαϊκό περιβάλλον», δήλωσε. Για τη συνέχεια, και μετά τη σύντομη χθεσινή της επιστροφή στο Βερολίνο, σκοπεύει να «βυθιστεί στη δουλειά» και να περάσει το καλοκαίρι της «στις Βρυξέλλες ή το Στρασβούργο». «Θα εργαστώ τώρα πάνω στο πρόγραμμα εργασίας μου για τον επόμενο μήνα και, φυσικά, θέλω να συγκροτήσω μία ομάδα πολύ αφοσιωμένη», δήλωσε καλώντας εκ νέου τους ευρωπαίους ηγέτες να προτείνουν «τους καλύτερους δυνατούς υποψήφιους» επιτρόπους και υπενθυμίζοντας πως θέλει να δει γύρω από το τραπέζι του σώματος «τόσους άνδρες όσες και γυναίκες».