Μία μεξικανή Μήδεια στις ΗΠΑ του Τραμπ

Στην πορεία της ζωής τους, οι αρχαίες ελληνικές τραγωδίες έχουν γνωρίσει πολλές διασκευές. Αλλοτε περισσότερο άλλοτε λιγότερο, συνδυασμένες με στοιχεία επικαιρότητας παρουσιάζονται στο κοινό επιζητώντας να κάνουν αναφορές και σχόλια μέσα από τον λόγο του Αισχύλου, του Σοφοκλή και του Ευριπίδη. Αυτό το μονοπάτι διάλεξε και στη δική του προσέγγιση ο αμερικανός σκηνοθέτης και σεναριογράφος Λουίς Αλφάρο, ο οποίος στο θέατρο Public της Νέας Υόρκης ανεβάζει από τις 17 Ιουλίου μια παραλλαγμένη από την προσφυγική κρίση «Μήδεια».

Το «Mojada» όπως ονομάζει την παράστασή του, έχει ως πρωταγωνίστρια μια Μήδεια νεαρή αυτόχθων από το Μεξικό και ράφτρα στο επάγγελμα, η οποία ακολούθησε τον αγαπημένο της Ιάσονα, σ’ ένα τραγικό πέρασμα των συνόρων προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, χωρίς επίσημα χαρτιά. Οταν η Πιλάρ, μια επιτυχημένη εργολάβος, δελεάζει τον Ιάσονα με πολλές περισσότερες χάρες πέρα από την προοπτική εργασίας, η Μήδεια φοβάται ότι θα χάσει όχι μόνο τον σύζυγό της αλλά και το μικρό της γιο, ο οποίος είναι πρόθυμος ν’ αφήσει τη μεξικάνικη παράδοση για χάρη ενός ζευγαριού παπουτσιών και μιας κουβέντας στα αγγλικά. Με λυρισμό αλλά και χιούμορ παράλληλα, στη δράση μπαίνουν η φίλη της Μήδειας Τίτα, οικιακή βοηθός και η συγκάτοικός της στη γειτονιά Λουίσα, που έχει ένα καροτσάκι με τσούρος. Με φόντο βέβαια πάντα μια μαχαίρα στην αυλή του σπιτιού τους.

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ. Η παράσταση επιχειρεί να συνδυάσει την αρχαία αφήγηση με όλα τα σύγχρονα για την Αμερική ζητήματα όπως η αγάπη, η προσφυγιά και η θυσία. Πριν από έξι χρόνια, όταν ξεκίνησε ο Αλφάρο να δουλεύει το υλικό, συγκέντρωσε ιστορίες από παράτυπους μετανάστες στις Ηνωμένες Πολιτείες, επιχειρώντας να ζωντανέψει το ταξίδι της Μήδειας σε μια νέα χώρα του σήμερα. «Ο χορός στη Μήδεια φωνάζει “Μολύνει τη γη μας” και σκέφτηκα “Α, αυτή είναι μια ιστορία μετανάστευσης σχετικά με μια γυναίκα σε μία χώρα που είναι ανεπιθύμητη”», ανέφερε ο Αλφάρο μιλώντας στους «New York Times». Αλλωστε,  «η Μήδεια είναι η παλιότερη ιστορία για τη μετανάστευση που γράφτηκε ποτέ» συμπλήρωσε ο Τσέι Γιου, σκηνοθέτης της παραγωγής.

Αυτήν την ισχυρή σύνδεση με τα καραβάνια των μεταναστών που αναζητούν την τύχη τους στη χώρα του Θείου Σαμ, διατηρεί στο έργο ο Αλφάρο, επιλέγοντας για τίτλο το «Mojada», βρεγμένη στα ελληνικά, που είναι μια λέξη που χρησιμοποιούν στα ισπανικά για να χαρακτηρίσουν τους νεοφερμένους στην Αμερική που διασχίζουν τον ποταμό Ρίο Γκράντε για να εισέλθουν στη χώρα. Παρακαλώντας την Πιλάρ για έλεος, «Mojada» αποκαλεί τον εαυτό της η Μήδεια επί σκηνής ως μια μορφή αυτογνωσίας αλλά και παράφρασης του ελληνικού ονόματός της, αφήνοντας βέβαια χώρο για σκέψη στους θεατές για την κληρονομιά των διακρίσεων που κουβαλάει η χώρα που πλέον φιλοξενεί τη νεαρή κοπέλα.

ΗΛΕΚΤΡΑ ΚΑΙ ΟΙΔΙΠΟΥΣ. Οι επικλήσεις στο συναίσθημα των θεατών είναι ένα εργαλείο που χρησιμοποίησε ο Αλφάρο και στις υπόλοιπες ελληνικές τραγωδίες που ανέβασε διασκευασμένες στο παρελθόν. Η «Μήδεια», ολοκλήρωσε την τριλογία που άνοιξε με την «Ηλέκτρα», η οποία έδωσε έμπνευση στην παράστασή του «Electricidad: A Chicano Take on the Tragedy of Electra». Αντιμετωπίζοντας την κοινότητα των Λατίνων σαν περιθωριακούς αλλά με μυθική διάσταση, ο σκηνοθέτης παρουσίασε το έργο του περισσότερο από 30 φορές στην Αμερική. Στο ίδιο πλαίσιο, το 2017 ακολούθησε η sold out παραγωγή, αναφορά στον Οιδίποδα, το «Oedipus, el rey».