Μακρύς και δύσκολος ο δρόμος για τα κόκκινα δάνεια

Τα κόκκινα δάνεια και τα εργαλεία που πρέπει να δημιουργηθούν για την επιτάχυνση των ρυθμών αποκλιμάκωσης των δεικτών καθυστερήσεων βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνάντησης που είχε χθες στην Αθήνα ο πρόεδρος του Εποπτικού Συμβουλίου του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού (SSM) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Αντρέα Ενρια με τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα.

Οι προοπτικές του τραπεζικού κλάδου συζητήθηκαν και στις επαφές που είχε ο επικεφαλής του εποπτικού βραχίονα της ΕΚΤ με τις διοικήσεις των συστημικών ομίλων και το προεδρείο της Ελληνικής Ενωσης Τραπεζών. Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, στον SSM θεωρούν πως παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί έως σήμερα, απαιτείται σκληρή δουλειά από τα πιστωτικά ιδρύματα για τη μείωση του ποσοστού των μη εξυπηρετούμενων δανείων κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αλλά και ταχύτερες κινήσεις από τον νέο υπουργό Οικονομικών για την υιοθέτηση συστημικών λύσεων που θα υποβοηθήσουν τον κλάδο.

Οπως εξηγούν οι ίδιοι κύκλοι, μπορεί στη Φρανκφούρτη να είναι ικανοποιημένοι από τους στόχους που έχουν θέσει έως και το 2021 οι εγχώριες τράπεζες για τη συρρίκνωση των προβληματικών χαρτοφυλακίων, ωστόσο θεωρούν ότι η επίτευξή τους δεν θα έρθει αυτόματα. Κι αυτό διότι πιστεύουν πως όχι μόνο είναι απαραίτητη η εντατικοποίηση των προσπαθειών των διοικήσεών τους, αλλά καθίσταται αναγκαία η περαιτέρω βελτίωση των μακροοικονομικών προοπτικών της χώρας και η ανάκαμψη της κτηματαγοράς.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στον SSM υπάρχει προβληματισμός για την καθυστέρηση που καταγράφεται στην υιοθέτηση του σχεδίου του υπουργείου Οικονομικών για την τιτλοποίηση δανείων έως και 20 δισ. ευρώ με χρήση κρατικών εγγυήσεων, καθώς δεν έχει ακόμη εξασφαλιστεί η σχετική έγκριση από τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Κομισιόν. Από την άλλη πλευρά, ο επόπτης βλέπει με πολύ καλό μάτι το αντίστοιχο πλάνο του Γιάννη Στουρνάρα, μέσω του οποίου οι τράπεζες θα μπορούσαν να μεταφέρουν σε οχήματα ειδικού σκοπού δάνεια έως και 40 δισ. ευρώ.

Σχέδιο ανάκαμψης
Πηγές από συστημικό όμιλο αναφέρουν σχετικά πως ακόμη κι αν εφαρμοστούν με επιτυχία οι επιχειρησιακοί σχεδιασμοί των τραπεζών, στο τέλος του 2021 ο μέσος δείκτης κόκκινων δανείων στην Ελλάδα θα βρίσκεται περί το 19%, πολύ μακριά δηλαδή από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 4%. Ως εκ τούτου, κάθε πρόσθετο εργαλείο είναι καλοδεχούμενο.

Επιπλέον, τα εγχώρια πιστωτικά ιδρύματα καλούνται να σχεδιάσουν το μέλλον, καθώς το υφιστάμενο μοντέλο ανάπτυξης των εργασιών τους δεν είναι αρκετό για την επαναφορά τους σε βιώσιμη κερδοφορία. Τα έσοδα υποχωρούν και παρά το γεγονός ότι έχει συντελεστεί σημαντικός περιορισμός του κόστους λειτουργίας, σε επίπεδα καλύτερα από την υπόλοιπη ευρωζώνη, είναι αναγκαία η χάραξη μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής ανάκαμψης. Σε σχέση με τις αντοχές των ελληνικών τραπεζών ενόψει των πανευρωπαϊκών stress tests του 2020, πηγές με γνώση της κατάστασης υπογραμμίζουν ότι αυτή τη στιγμή οι δείκτες κύριων βασικών ιδίων κεφαλαίων είναι υψηλότεροι έναντι των ευρωπαϊκών ομίλων. Υστέρηση υπάρχει μόνον στους δείκτες συνολικής κεφαλαιακής επάρκειας, καθώς έως σήμερα οι εγχώριοι όμιλοι ήταν ουσιαστικά αποκλεισμένοι από τις αγορές και δεν είχαν τη δυνατότητα να αντλήσουν κεφάλαια με εναλλακτικούς πέραν της έκδοσης νέων μετοχών τρόπους. Ωστόσο, είναι ενθαρρυντικό πως πρόσφατα η Τράπεζα Πειραιώς κατάφερε να συγκεντρώσει 400 εκατ. ευρώ μέσω ομολογιακού δανείου μειωμένης εξασφάλισης, ενώ σύντομα θα προχωρήσει σε ανάλογη κίνηση και η Εθνική Τράπεζα.

Κατά τα άλλα, κύκλοι της αγοράς δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο σε δεύτερο χρόνο, και εφόσον αντιμετωπιστεί σε ικανοποιητικό βαθμό το πρόβλημα των επισφαλειών, να αποκτήσει νόημα η περαιτέρω συγκέντρωση του κλάδου ή οι διασυνοριακές συγχωνεύσεις με μεγάλους ευρωπαϊκούς ομίλους. Με τον τρόπο αυτό, εξηγούν, θα αυξηθεί η αποτελεσματικότητα του συστήματος και θα δημιουργηθούν οι συνθήκες για τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας και την επιστροφή σε ισχυρή κερδοφορία.