«Σώστε το περιβάλλον,{CR} ξεχάστε τα αεροπλάνα»

Ο τρόπος που επέλεξε να ταξιδεύσει η 16χρονη ακτιβίστρια Γκρέτα Tούνμπεργκ, στην περιοδεία της για την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση τον περασμένο Απρίλιο, περιείχε ένα σαφές μήνυμα. Από το σπίτι της στη Στοκχόλμη, ταξίδευσε στο Στρασβούργο, από εκεί στη Ρώμη και από εκεί στο Λονδίνο, χρησιμοποιώντας μόνο τρένο.

Με τον τρόπο αυτό δήλωσε τη στήριξή της στο κίνημα Flight Shaming (ενοχή για τις πτήσεις) και που σκοπό έχει την καλλιέργεια ενός συναισθήματος ενοχής για όποιον επιλέγει να ταξιδεύει συνεχώς αεροπορικώς, λόγω των βλαβερών ρύπων που εκπέμπουν τα αεροπλάνα.

Η τελευταία φορά που η Τούνμπεργκ μπήκε σε αεροπλάνο ήταν το 2015 και έκτοτε αγωνίζεται να πείσει και άλλους να γυρίσουν οριστικά την πλάτη στην αεροπλοΐα. Για τις οικογένειες όμως που ταξιδεύουν, για παράδειγμα, για τις καλοκαιρινές τους διακοπές, πόσο πρακτικό και οικονομικό είναι στ’ αλήθεια κάτι τέτοιο;

Ακόμα και αν αφήσουμε εκτός τους προφανείς προβληματισμούς σχετικά με το κατά πόσο είναι εύκολο να ταξιδεύει κανείς με μικρά παιδιά από τη μία άκρη της Ευρώπης στην άλλη, για χρόνο μάλιστα πολλαπλάσιο από αυτόν που θα χρειαζόταν με το αεροπλάνο, υπάρχουν και άλλα σοβαρά πρακτικά ζητήματα όπως η μεταφορά και όγκος των αποσκευών που θα μπορεί η οικογένεια να πάρει μαζί της, αλλά και επίσης το ζήτημα της άνεσης του ταξιδιού, αλλά και των ενδεχόμενων καθυστερήσεων των τρένων. Οσοι υποστηρίζουν βέβαια το Flight Shaming θα μπορούσαν να ισχυριστούν ότι ακριβώς αυτά τα ζητήματα αντιμετωπίζουν και οι επιβάτες των αεροπλάνων.

Είναι λοιπόν αυτός ο «ηθικός» τρόπος μετακίνησης εφικτό να ακολουθηθεί και από οικογένειες; Η Ελεν Αμστον, μητέρα τεσσάρων παιδιών ηλικίας από δύο έως έντεκα ετών, εκφράζει μάλλον πολλούς γονείς όταν δηλώνει ότι και μόνο η ιδέα ενός μεγάλου οικογενειακού ταξιδιού με τρένο στην Ευρώπη τη γεμίζει με τρόμο.

«Το να είσαι εγκλωβισμένος σε ένα βαγόνι έχοντας δίπλα σου και άλλους όταν ταυτόχρονα τα παιδιά σου δίνουν show είναι πολύ αγχωτικό. Το μικρότερο από τα παιδιά μου δεν μπορεί ακόμα να μείνει στο κάθισμά του για αρκετή ώρα, και απ’ την άλλη πόσα σνακς θα πρέπει να έχω ετοιμάσει για μιας τέτοιας διάρκειας ταξίδι; Η αλλαγή τρένων θα είναι σαν μια στρατιωτική επιχείρηση και όταν όλοι θα αρχίσουν να κουράζονται και να πεινάνε, δεν θα είναι καθόλου διασκεδαστικό. Τουλάχιστον οι πτήσεις είναι πολύ γρηγορότερες», λέει η Χάμστον που έχει την ευθύνη του οργανισμού Mummy’s Gin Fund, ενός online συμβουλευτικού forum. Προσθέτει βέβαια ότι αν τα παιδιά ήταν λίγο μεγαλύτερης ηλικίας το ταξίδι με το τρένο θα μπορούσε να μετατραπεί σε μια υπέροχη εμπειρία.

Το Flight Shaming πάντως δείχνει να ισχυροποιείται. Οπως υποστηρίζει η Λούσι Μπίσοπ της εταιρείας Travel Counsellors, όλο και περισσότεροι δίνουν μεγαλύτερη σημασία και ενδιαφέρον σχετικά με τον τρόπο που ταξιδεύουν. «Ενα μακρύ ταξίδι με τρένο ή με αυτοκίνητο μπορεί να είναι εξαιρετικά ελκυστικό για ζευγάρια ή singles. Πολλές φορές το βλέπουν ως κομμάτι των διακοπών τους», παραδέχεται όμως ότι «το να ταξιδεύεις με τρένο για δημοφιλείς οικογενειακούς προορισμούς, όπως στην Ελλάδα, τη νότια Ισπανία και την Πορτογαλία δεν είναι ρεαλιστικό. Ειδικά όταν έχεις μεγάλη οικογένεια και περιορισμένο χρόνο διακοπών».

Η Μούνα Σουλεϊμάν, από την άλλη, υπεύθυνος καμπάνιας στον οργανισμό Φίλοι της Γης, παρακινεί τις οικογένειες να φανούν γενναιότερες σχετικά με τον τρόπο που θα ταξιδέψουν για τις καλοκαιρινές τους διακοπές. «Αναλάβετε δράση για τη μείωση της ρύπανσης, σκεπτόμενοι πολύ πριν μπείτε σε ένα αεροπλάνο για τις διακοπές σας. Θα εκπλαγείτε από το πόσα όμορφα σημεία του πλανήτη υπάρχουν για να φτάσει εκεί κανείς με τον τρένο και πόσο χαλαρωτικό μπορεί να είναι το ταξίδι ακόμα και με παιδιά».