Σκληρό πόκερ με κρυφά χτυπήματα στο πετρέλαιο

Βασικό πιόνι στην παρτίδα πόκερ που παίζεται σε οικονομικό, πολιτικό και γεωστρατηγικό διεθνές επίπεδο με πολύ μεγάλα στοιχήματα έχει γίνει το πετρέλαιο. Η αβεβαιότητα στην αγορά «μαύρου χρυσού» είναι η μεγαλύτερη των τελευταίων χρόνων, με τις τιμές να εναλλάσσονται συνεχώς από τις εξελίξεις, οι περισσότερες από τις οποίες πιάνουν στον ύπνο τις αγορές.

Από τη μια ο εμπορικός πόλεμος των ΗΠΑ με Κίνα και Ευρώπη δημιουργεί πτωτικές πιέσεις στις τιμές, αφού δημιουργεί προϋποθέσεις για επιβράδυνση της ανάπτυξης και κατά συνέπεια της κατανάλωσης ενέργειας. Από την άλλη, οι γεωπολιτικές εξελίξεις και κυρίως το εμπάργκο των ΗΠΑ σε Ιράν και Βενεζουέλα σε συνδυασμό με την απόφαση του ΟΠΕΚ και της Ρωσίας να διατηρήσουν μειωμένη την παραγωγή, εξακολουθούν να στηρίζουν τις τιμές.

Σήμερα το πετρέλαιο είναι πιο ακριβό κατά 20% περίπου σε σύγκριση με τις αρχές του έτους. Το αργό στην αγορά του Λονδίνου διαμορφώνεται στα επίπεδα των 63 δολαρίων, ενώ το αμερικανικό αργό στην αγορά της Νέας Υόρκης κυμαίνεται στα 56 δολάρια το βαρέλι. Οι εκτιμήσεις για την πορεία των τιμών διίστανται, καθώς συνεχή επεισόδια σε διάφορες περιοχές του κόσμου ανεβάζουν κι άλλο το θερμόμετρο. Πρόσφατο παράδειγμα ήταν η κατάληψη τάνκερ στο Γιβραλτάρ με την κατηγορία ότι έσπασε το εμπάργκο για τη μεταφορά «μαύρου χρυσού» από το Ιράν στη Συρία. Είχαν προηγηθεί δύο τουλάχιστον περιστατικά επιθέσεων σε πετρελαιοφόρα στον Περσικό Κόλπο και ιδιαίτερα κοντά στα Στενά του Ορμούζ που είχαν αυξήσει διεθνώς τις τιμές.

Προς το παρόν το κλειδί των εξελίξεων στη διεθνή αγορά ενέργειας φαίνεται να το κρατούν οι ΗΠΑ και όχι χώρες της Μέσης Ανατολής όπως παλιότερα. Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι εκείνος που έχει πάρει τα ηνία στην επιβολή δασμών προσπαθώντας να έχει το πάνω χέρι στις διαπραγματεύσεις για το εμπόριο. Οι κινήσεις αυτές έχουν επιτείνει τις προκλήσεις της παγκόσμιας οικονομίας κάνοντας πολλές χώρες στην Ευρώπη και αλλού να αναθεωρήσουν προς τα κάτω τις προβλέψεις για οικονομική ανάπτυξη. Οι τιμές του πετρελαίου μάλιστα είχαν ακολουθήσει πτωτική πορεία στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας, παρά την απόφαση του ΟΠΕΚ σε συνεργασία με τη Ρωσία για να μείνει μειωμένη η ημερήσια παραγωγή κατά 1,2 εκατ. βαρέλια σε περίπου 30 εκατ. βαρέλια. Αναλυτές του κλάδου σχολίαζαν ότι παρά την απόφαση αυτή του λεγόμενου ΟΠΕΚ+, οι τιμές την περασμένη εβδομάδα παρουσίασαν υποχώρηση κατά 4%. Ηταν η μεγαλύτερη υποχώρηση που έχει σημειωθεί τα τελευταία τέσσερα έτη αμέσως μετά την ανακοίνωση απόφασης του ΟΠΕΚ.

Με τη φλόγα όμως στη Μέση Ανατολή και ιδιαίτερα σε περιοχές όπως είναι το Ιράν και η Συρία να σιγοκαίει, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τη συνέχεια – ακόμη και σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο. Η κατάληψη του σούπερ τάνκερ στο Γιβραλτάρ από ειδικές δυνάμεις της Βρετανίας και οι επίσημες διαμαρτυρίες του Ιράν που ακολούθησαν αυτή τη φορά δεν προκάλεσαν ανοδικό ράλι στις αγορές. Το αντίθετο όμως είχε γίνει πριν από λίγες εβδομάδες όταν δύο πετρελαιοφόρα είχαν δεχτεί επίθεση στον Περσικό Κόλπο.

Το εμπάργκο των ΗΠΑ στο πετρέλαιο του Ιράν φαίνεται ότι δεν έχει δημιουργήσει προς το παρόν τουλάχιστον ασφυξία στην αγορά, αφού άλλες χώρες με πρώτες τη Σαουδική Αραβία αλλά και τη Ρωσία έχουν σπεύσει να καλύψουν το κενό. Την ίδια στιγμή επίσης φαίνεται ότι τάνκερ από αρκετές χώρες, όπως είναι η Κίνα, εξακολουθούν να μεταφέρουν πετρέλαιο από το Ιράν σε διάφορους προορισμούς.

Στις ΗΠΑ η παραγωγή σχιστολιθικού πετρελαίου συνεχίζεται με εντατικούς ρυθμούς καλύπτοντας πλήρως τις ανάγκες της χώρας σε «μαύρο χρυσό», ενώ μένει και απόθεμα για εξαγωγή. Η Ρωσία από την πλευρά της που είναι η μεγαλύτερη πετρελαιοπαραγωγός χώρα του κόσμου χωρίς να είναι μέλος του ΟΠΕΚ, έχει βρει την ευκαιρία να γεμίζει κι εκείνη τα ταμεία της πραγματοποιώντας πωλήσεις ανά την υφήλιο.