Τι «μαγειρεύουν» {LF}οι φυλές του ΣΥΡΙΖΑ για την επόμενη ημέρα

Η συζήτηση έχει ήδη ανοίξει αν και με δόσεις ή σε επεισόδια. Η τομή της Συμφωνίας των Πρεσπών, την επιτάχυνε και λόγω της συγκρότησης της Πρωτοβουλίας Πολιτών Γέφυρα που επιβεβαίωσε την τάση – σκόρπια και συγκολλητική σε πρώτη φάση βέβαια. Προοδευτική Συμμαχία ή πούρος αριστερός ΣΥΡΙΖΑ; Σχηματικά και μόνον το ερώτημα τίθεται έτσι και προφανώς μετεκλογικά θα αρχίσει να απαντιέται – σε φόντο επίρριψης ευθυνών ή μη. Βεβαίως το δίλημμα για τις φυλές, παλιές και νέες, του ΣΥΡΙΖΑ επίσης δεν είναι τόσο σχηματικό, μα ουσιαστικό, περίπλοκο και ακανθώδες, ύστερα από κυβερνητική κόπωση, φθορά και έντονα τα σημάδια ιδρυματισμού και αποξένωσης από τις εκλογικές και κοινωνικές δεξαμενές που τον ανέδειξαν σε νέο μαζικό πόλο.

Το βέβαιο είναι πως οι παλιές τάσεις εντός κόμματος ανασχηματίζονται, ανασυντίθενται και διαμορφώνουν τις νέες συμμαχίες για την επόμενη ημέρα. Για παράδειγμα, ως τώρα ξέραμε πως πολύ σχηματικά οι φυλές είναι οι προεδρικοί, οι 53, η Πλατφόρμα 2010 (Μπαλάφας, Δούρου, Ζαχαριάδης). Εδώ κι έναν χρόνο όμως φαίνεται πως ούτε αυτό παραμένει στέρεο. Οι Πρέσπες, η δημιουργία της Προοδευτικής Συμμαχίας (και ο φόβος που έχουν οι παλιοί κομματικοί για τους νέους μουσαφιραίους) έφτιαξαν το νέο έδαφος. Εδώ για παράδειγμα, ο άλλοτε σταθερά προεδρικός Δημήτρης Παπαδημούλης είναι σε διάλογο με τους 53 – υπό τον φόβο των Ιουδαίων θα έλεγε κανείς και αφού οι νέοι επιβάτες του συριζαϊκού οχήματος με πυρήνα τη Γέφυρα δεν θα έφερναν εδώ μόνον τα ονόματά τους αλλά και την επιδίωξή τους για τον ΣΥΡΙΖΑ της νέας πραγματικότητας.

Εχει τεράστιο ενδιαφέρον πώς θα στοιχηθούν οι νέες φυλές, τι αποτίμηση θα κάνουν για τα 4½ χρόνια κυβέρνησης (τα περισσότερα με τον Πάνο Καμμένο), τι αναστοχασμός θα ξεδιπλωθεί το επόμενο διάστημα. Ηδη οι οργανικοί διανοούμενοι του ΣΥΡΙΖΑ είναι σε τροχιά έκδοσης βιβλίων αλλά και ζυμώσεων. Προηγήθηκε ο Κώστας Δουζίνας και καταφτάνει ο Αριστείδης Μπαλτάς. Αποτίμηση κυβερνητικών πεπραγμένων αλλά και αναπόφευκτα και συζήτηση πάνω στο κόμμα λέει το ρεπορτάζ. Ο δε δεύτερος, λένε οι πηγές μας, θα παίξει κυρίαρχο ρόλο στις νέες ζυμώσεις ενώ οι πληροφορίες λένε επίσης πως βρίσκεται σε διάλογο με κορυφαίους παράγοντες, όπως ο πάντα προβληματισμένος Νίκος Φίλης. Ο τελευταίος, εμβληματικό πρόσωπο για τις διεργασίες και σε σταθερό συντονισμό με τον Νίκο Βούτση και τον Πάνο Σκουρλέτη, δεν ανήκει στους πολύ ένθερμους υποστηρικτές μιας θολής διεύρυνσης προς την Κεντροαριστερά και μάλιστα απλώς με όρους αθροιστικής μηχανικής. «Δεν μπορούμε να κάνουμε αλλιώς. Δεν μπορούμε να γίνουμε κόμμα ευκαιρίας. Δεν μπορούμε να διαλυθούμε μέσα στον χυλό κεντρώων συναινέσεων. Η αριστερή ταυτότητά μας είναι ο πυρήνας της πολιτικής μας ύπαρξής. Είναι η δεσμευτική συνθήκη με την ιστορική δυνατότητα του μέλλοντος. Είναι ο νοηματικός και βιωματικός χώρος μέσα στον οποίο διαμορφωθήκαμε από τους μεγάλους πολιτικούς παιδαγωγούς μας, που εξακολουθούν να μας συντροφεύουν με τον βαρύ τους ίσκιο», είπε προεκλογικά σε ένα κατάμεστο Τριανόν και καταχειροκροτούμενος και όχι μόνον από τους κλασικούς συμμάχους του – δηλαδή τα στελέχη των 53.

Δεν ξέρω πώς σας φαίνεται η παραπάνω αποστροφή από τον λόγο του – που παρεμπιπτόντως περιείχε μια αποτίμηση και της περιπέτειάς του στο υπουργείο Παιδείας όπου και για γνωστούς λόγους ανεκόπη. Θα σας παραθέσω, πάντως, την αποστροφή του ίδιου του Αλέξη Τσίπρα από την πολυσυζητημένη του συνέντευξη στον ΣΚΑΪ. Μια αποστροφή που ίσως δείχνει το πού το πάει ο ίδιος για το επόμενο διάστημα: «Ο ΣΥΡΙΖΑ πήρε ένα ποσοστό το οποίο τον κατατάσσει αυτή τη στιγμή στα ισχυρότερα κόμματα της Κεντροαριστεράς στην Ευρώπη, είμαστε το 3ο ισχυρότερο στις ευρωεκλογές, μετά το πορτογαλικό Σοσιαλιστικό και το ισπανικό Σοσιαλιστικό Κόμμα, και η κυρίαρχη δύναμη της ευρύτερης Αριστεράς και Κεντροαριστεράς στην Ελλάδα», είπε εκεί και είναι προφανής η πρόθεση.

Ενα νέο Επινέ

Η στρατηγική της επόμενης μέρας για κάποιους απαιτεί ένα νέο Επινέ – μιλάμε για το περίφημο συνέδριο αναγέννησης του Γαλλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος στη Γαλλία το 1971. Συνέδριο βέβαια θέλουν κι άλλοι – π.χ. ο αταξινόμητος μα επιδραστικός θεωρητικός Αριστείδης Μπαλτάς – αλλά όχι με στόχο μετατόπισης του ΣΥΡΙΖΑ προς το κέντρο του πολιτικού τόξου. Σε ένα νέο Επινέ θα ήθελαν να προσέλθουν και οι της Γέφυρας, αν και καθόλου τυχαία δεν μιλούν για σοσιαλδημοκρατικοποίηση του χώρου αλλά για ανάταξη της αριστερής Σοσιαλδημοκρατίας (συχνά το επαναλαμβάνουν ακριβώς έτσι η Μαρία Ρεπούση και ο Παναγιώτης Παναγιώτου). Εδώ θα χώραγε και μια προγραμματική συζήτηση σε σημεία με το Κίνημα Αλλαγής, αν και δεν είμαι καθόλου βέβαιος πως το δεύτερο θα συμφωνούσε. «Η προοδευτική συμμαχία είναι το μέλλον γι’ αυτόν τον τόπο. Είναι το μέλλον για τη δημοκρατική, δημιουργική πορεία που έχει ανάγκη η χώρα. Η προοδευτική παράταξη, δηλαδή ο χώρος της Κεντροαριστεράς, δικαίως μπορεί να υπερηφανεύεται ότι πέτυχε καίριες τομές στην Ιστορία της χώρας», είπε ο πασοκογενής Μάρκος Μπόλαρης σε πρόσφατη συνέντευξή του.

Ο Τσακαλώτος

Εχει όμως ενδιαφέρον πώς βλέπει με σταθερότητα το όλο θέμα της επόμενης μέρας ένα κεντρικό πρόσωπο των φιλών του ΣΥΡΙΖΑ, άτυπος επικεφαλής της τάσης των 53, ο Ευκλείδης Τσακαλώτος: «Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι κόμμα της Ριζοσπαστικής Αριστεράς. Κανείς σοβαρός άνθρωπος στις γραμμές μας δεν πρέπει να πιστεύει ότι πρέπει να μετακομίσει σε άλλη πολιτική οικογένεια. Την ίδια βεβαιότητα διατηρούν και οι άνθρωποι που, προερχόμενοι από άλλους πολιτικούς χώρους, πλαισίωσαν την προσπάθειά μας. Ολοι μας λένε “διατηρήστε την ταυτότητά σας, είναι χρήσιμη για όλους”. Στην ταυτότητα της Ριζοσπαστικής Αριστεράς συγκαταλέγεται η “ανοικτότητα”, κανείς δεν ενθουσιάζεται με τα κόμματα “φρούριο” ούτε με τα κόμματα “καρτέλ”, που διατηρούνται για την αναπαραγωγή της ηγεσίας και τη διατήρηση των τεχνικών της εξουσίας», είπε στην «Αυγή» με ευκόλως εννοούμενη την οπτική του.

Με επαναλαμβανόμενες παρεμβάσεις, αμιγώς πολιτικές, εδώ και δύο μήνες, ο Τσακαλώτος έδειξε πως θα διαδραματίσει ρόλο στις διεργασίες του επόμενου διαστήματος και είναι σε συνομιλία και με άλλα κεντρικά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ. Το «Επινέ» γι’ αυτόν δεν φαίνεται να επιλέγεται ως στρατηγικός στόχος, αλλά ένα restart της αριστερής ταυτότητας και μια εκ νέου γείωση με την κοινωνία και τα κομμάτια που η διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ επιχείρησε να προστατέψει.

Μια άλλη λογική, κοντινή εδώ, είναι η λογική του κόμματος μισθωτής εργασίας, που θα ήθελαν να μετασχηματιστεί ο ΣΥΡΙΖΑ. Μια σειρά στελεχών, όπως ο Τζανακόπουλος, βλέπουν θετικά την εκ νέου συζήτηση για το κόμμα που για πρώτη φορά ύστερα από χρόνια κινήθηκε ανάποδα από την κλασική σοσιαλδημοκρατία και κατάφερε να επανασυγκολλήσει το ξεχαρβαλωμένο κοινωνικό κράτος με τομές και κάποιον προστατευτισμό. Μια λογική που βλέπει και τους όρους αναγέννησης του ΣΥΡΙΖΑ, απ’ τα κάτω και με απεύθυνση στην κοινωνία.

Η νέα ομάδα που επισημοποιήθηκε στις εκλογές (Ηλιόπουλος, Αχτσιόγλου) θα έχει επίσης πρωταγωνιστικό ρόλο στις διεργασίες κι αυτό αφού είναι πρόσωπα που μπορούν να γεφυρώσουν όλες τις τάσεις της επόμενης ημέρας. Παρ’ όλα αυτά η αμφισβήτηση Τσίπρα, μπορεί να πυροδοτηθεί (ακόμη) μόνον από τον ίδιο, όπως λένε οι γνωρίζοντες και άρα η συζήτηση προς το παρόν αφορά τα χαρακτηριστικά του νέου (;) κόμματος.