Πάμε για μια επανάληψη της ιστορίας

^«Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι αυτή τη στιγμή το μοναδικό κόμμα στην Ελλάδα με ολοκληρωμένο αριστερό πρόγραμμα» τονίζει στα «ΝΕΑ», ο υποψήφιος βουλευτής στην Α΄Πειραιώς, Κώστας Δουζίνας. Στη συνέντευξή του ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς θεωρεί ότι την Κυριακή ο ΣΥΡΙΖΑ πάει για μια επανάληψη της ιστορίας, όχι ως φάρσας, αλλά ως μικρού έπους. Ο καθηγητής Νομικής και Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Κολέγιο Μπίρκμπεκ του Πανεπιστημίου Λονδίνου, υποστηρίζει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ σε πρώτη φάση κέρδισε τον ανταρτοπόλεμο, ενώ για το πρόγραμμα της ΝΔ είναι κάτι χειρότερο από business as usual.

Το πείραμα ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία πέτυχε; Η αριστερή κυβερνησιμότητα επέδρασε στον κοινωνικό μετασχηματισμό;

Καταρχάς ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι πείραμα. Και γενικότερα μιλώντας, ένας πολιτικός χώρος με την παράδοση και τους αγώνες της Αριστεράς δεν μπορεί να λογίζεται ως πείραμα. Πειράματα ήταν αυτά που έκαναν νεοφιλελεύθεροι πολιτικοί στη Λατινική Αμερική και που απέτυχαν παταγωδώς. Οσο για το αν επέδρασε στον κοινωνικό μετασχηματισμό, θα έλεγα ότι έβαλε τις βάσεις. Θα ήταν αφελές να νομίσουμε ότι θα μετασχηματίσουμε την ελληνική κοινωνία υπό τις ασφυκτικές δημοσιονομικές συνθήκες που μας επέβαλαν. Βάλαμε ωστόσο τις βάσεις για μια οικονομία της γνώσης που να βασίζεται στα προσόντα των νέων μας. Σημασία έχει τώρα να συνεχιστεί αυτή η προσπάθεια γιατί το πρόγραμμα της ΝΔ είναι κάτι χειρότερο από business as usual.

Πάρα πολλοί αριστεροί ψηφοφόροι είναι αποστασιοποιημένοι από τον ΣΥΡΙΖΑ ή είναι εχθρικοί μαζί του. Γιατί να σας στηρίξουν σε αυτές τις εκλογές;

Πολλοί αριστεροί ψηφοφόροι είναι αποστασιοποιημένοι γενικά από την πολιτική, όχι μόνο από τον ΣΥΡΙΖΑ. Ο λόγος που πρέπει να μας στηρίξουν είναι πάρα πολύ απλός. Οσο και αν διαφωνούν με πλευρές της πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ, γνωρίζουν ότι στα βασικά – στην αξία του κοινωνικού κράτους, της αναδιανομής του πλούτου, της συμμετοχής σε δημοκρατικούς αγώνες – συμφωνούμε. Και ότι όλα αυτά θα στοχοποιηθούν σκληρά σε περίπτωση εκλογής της Νέας Δημοκρατίας. Με όλο τον σεβασμό που έχω σε άλλα κόμματα της Αριστεράς, ο ΣΥΡΙΖΑ είναι αυτή τη στιγμή το μοναδικό στην Ελλάδα κόμμα με ολοκληρωμένο αριστερό πρόγραμμα. Η αλήθεια είναι ότι μείναμε πίσω όσον αφορά το όραμα, το θεωρητικό στίγμα της Αριστεράς του 21ου αιώνα. Εχουμε ωστόσο τη δυνατότητα να το διαμορφώσουμε.

Στο βιβλίο σας «Από την έδρα στα έδρανα – έργα και ημέρες μιας αριστερής κυβέρνησης» σημειώσατε ότι η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ έδωσε έναν ανταρτοπόλεμο. Τον κερδίσατε ή χάσατε;

Νομίζω πως σε μια πρώτη φάση τον κερδίσαμε. Δεν πρέπει να ξεχνάμε την κατάσταση στην οποία βρισκόταν η Ελλάδα το 2015 και πού είναι τώρα. Αλλά το «σύστημα» ή το «καθεστώς» εξουσίας είναι βαθύ. Είναι ένας κόμπος εξουσιών και εξουσιαστών. Τα επιμέρους συμφέροντά τους μπορεί να είναι ανταγωνιστικά, αλλά όλοι ομονοούν στην αναπαραγωγή και διαιώνιση της κυριαρχίας τους. Αυτό το κουβάρι εξουσιών θεώρησε τον ΣΥΡΙΖΑ από την αρχή στρατηγικό αντίπαλο. Το αντί-ΣΥΡΙΖΑ «σύνδρομο» που ακούμε σήμερα δεν είναι παρά το εποικοδόμημα της επίθεσης, συντονισμένης ή ασυντόνιστης, των δικτύων αυτών εξουσίας. Ακόμα και αν χάσουμε μια μάχη, δεν θα έχουμε χάσει τον πόλεμο.

Υστερα από 4½ χρόνια στην κυβέρνηση, τι αποτύπωμα αφήνει ο ΣΥΡΙΖΑ; Θα μπορέσει αυτό να αλλάξει υπέρ σας το εκλογικό αποτέλεσμα;

Σίγουρα, ο ΣΥΡΙΖΑ πέτυχε πάρα πολλά: στην οικονομική πολιτική, στην εμβάθυνση του κοινωνικού κράτους και της δημοκρατίας, αλλά και στην αναβάθμιση της διεθνούς θέσης της Ελλάδας. Αυτό που θα αλλάξει το εκλογικό αποτέλεσμα είναι ότι βγήκαμε στους δρόμους με ένα καθαρό, θετικό μήνυμα ελπίδας. Βάλαμε δίπλα στις θέσεις μας για τη βελτίωση της καθημερινότητας, το όραμά μας για το μέλλον του τόπου: τη σημασία των αναδιανεμητικών πολιτικών, των κοινωνικών και ατομικών δικαιωμάτων, της στήριξης των πολλών. Οπως έλεγε ο Χέγκελ, για να εμπεδωθεί μια ριζική αλλαγή, η ιστορία πρέπει να επαναληφθεί. Αύριο πάμε για μια επανάληψη της ιστορίας όχι ως φάρσας αλλά ως μικρού έπους.

Εχετε αναφέρει ότι όταν η Αριστερά απέκτησε μια σχετική ισχύ, έγινε η προσωποποίηση του διαβόλου. Τελικά αυτό ισχύει και σήμερα, ενόψει των εκλογών;

Φυσικά. Δεν είναι τυχαίες οι επιθέσεις στον ΣΥΡΙΖΑ από το εγχώριο δίκτυο εξουσίας. Τα περί αριστερής παρένθεσης είναι γνωστά. Απλά η συνταγή δεν τους βγήκε. Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ήταν η μακροβιότερη σε όσες χώρες μπήκαν σε Μνημόνιο. Αλλά αυτό δεν αποθάρρυνε το σύστημα εξουσίας. Υιοθέτησαν “αγώνα θέσεων”: στοχοποίησαν και κανιβάλισαν πρόσωπα με fake news, βομβάρδισαν τις κυβερνητικές πολιτικές ως μεροληπτικές και επιζήμιες. Προσπαθούσαν σε κάθε ευκαιρία να υποσκάψουν τις επιτυχίες στη λογική της σταδιακής φθοράς. Από αυτό καταλαβαίνουμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί θανάσιμο κίνδυνο. Αλλά γι’ αυτό ακριβώς είναι και η μοναδική λύση για τη χώρα.

Το νέο αφήγημα της Αριστεράς, σε μια Ευρώπη που πηγαίνει όλο και πιο δεξιά, ποιο πρέπει να είναι;

Υπό μια έννοια είναι μια επιστροφή στις παραδοσιακές της αξίες, αλλά χωρίς τις παλαιότερες αγκυλώσεις. Για την Αριστερά, η ισότητα και η δημοκρατία αποτελούν έναν ορίζοντα. Κάθε επιτυχία, κάθε βήμα οδηγεί στο επόμενο, σε μια σειρά ριζοσπαστικών μεταρρυθμίσεων. Πρέπει να αναλύσουμε πώς θα πάμε προς μια οικονομία της γνώσης, τη σημασία της παραγωγικής ανασυγκρότησης και της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης. Η στρατηγική μας υπόσχεση πρέπει να συνδυάζει τον σοσιαλισμό με τη δημοκρατία, να μεταφέρει κεφάλαιο στους εργαζομένους και ισχύ από το κράτος στους πολίτες.

Ανεξάρτητα, από το εκλογικό αποτέλεσμα, ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να αλλάξει και προς ποια κατεύθυνση;

Καταρχάς πρέπει να καταλάβουμε με τι έχουμε να παλέψουμε. Η ριζική αλλαγή δεν μπορεί να συμβεί ύστερα από μια εκλογική νίκη. Είναι μια μακρόχρονη και σύνθετη αριστοτελική περιπέτεια, γεμάτη επιτυχίες και αποτυχίες, προόδους και υποχωρήσεις, μικρές νίκες που συνυφαίνονται με ανάλογες ήττες. Το θέμα είναι να χτίσουμε πάνω σε αυτά και στην εμπειρία της διακυβέρνησης. Αυτό που είναι σημαντικό στο μεσο-μακροπρόθεσμο διάστημα είναι η απόκτηση κοινωνικής γείωσης, η ανακοπή της κυριαρχίας ατομοκεντρικών συμπεριφορών  και η αντιστροφή των δεξιόστροφων ιδεολογιών. Και να γίνει ήδη από την πρώτη μέρα μετά τις εκλογές. Είτε είμαστε στην κυβέρνηση είτε όχι.