Από το μέγα πάθος στην ατέλειωτη ανία

Οχι πως δεν χρειάζονταν και τότε οι μάγοι. Ακόμη και αν το πλήθος έφτανε έως την Πατησίων και τα μεγάφωνα στήνονταν ακόμη και στην Κηφισίας για να ακουστεί η φωνή του αρχηγού, χρειαζόταν πάντα κάποιος Μπιρσίμ ή ειδικά ο Μπιρσίμ για να αποτυπώσει όπως έπρεπε το μέγεθος. Για να μπορέσει ο αρχηγός να χαιρετήσει το «μέγα πάθος και πλήθος» χωρίς να τον εκθέσει η τηλεοπτική εικόνα.

Τώρα όμως κανένας μάγος δεν μπορεί να σώσει μια προεκλογική συγκέντρωση. Καμία Κάρμινα Μπουράνα δεν μπορεί να δονήσει ένα πλήθος που δεν υπάρχει, κανένας στεντόρειος Κουλούρης να κάνει τις σημαίες να ανεμίσουν προαναγγέλλοντας τον αρχηγό. Οι προεκλογικές συγκεντρώσεις της δεκαετίας του ’80 δεν μοιάζουν απλώς με πολιτική προϊστορία, αλλά με προϊστορική εποχή. Ποιος να τρέχει σήμερα στις συγκεντρώσεις; Ποιος έχει όρεξη να τον μαντρώνουν μαζί με άλλους για να φανούν πολλοί όπως, σύμφωνα με τις πληροφορίες του «Στίγματος», συνέβη στην προεκλογική συγκέντρωση του ΣΥΡΙΖΑ στο Ηράκλειο; Ποιος έχει όρεξη να κλειστεί σε μαντρί όταν άλλοτε αρκούσε ένα τρικ στην τηλεοπτική εικόνα για να συντελεστεί το θαύμα της πυκνότητας του πλήθους;

Είναι λίγοι πια. Τόσο λίγοι ώστε να συμβαίνει πια το αδιανόητο για τους αυτόπτες μάρτυρες της προϊστορίας. Συμβαίνει να γίνονται δυο συγκεντρώσεις δυο διαφορετικών κομμάτων, του ΚΙΝΑΛ και του ΚΚΕ, την ίδια ημέρα και σε απόσταση 1,5 χιλιομέτρου. Στην απόσταση που κάποτε θα χαρακτηριζόταν «δίπλα» και θα εκλαμβανόταν ως ένα πολιτικά μη ορθό στρίμωγμα.

Σήμερα κανένας δεν στριμώχνεται. Υπάρχει άπλα ακόμη σε συνθήκες μαντριού. Αλλά ποιος πάει πια στις συγκεντρώσεις; Η ανθρωπογεωγραφία αποτελείται μόνο από νοσταλγούς ή και από νεοπροσήλυτους; Και είναι ικανή αυτή η μικρή μάζα να αποτελέσει τη μαγιά για να φουσκώσουν πάλι οι προεκλογικές συγκεντρώσεις, να γίνουν ξανά τα ανθρώπινα ποτάμια που ήταν κάποτε;

Τίποτε δεν είναι λιγότερο βέβαιο. Οι συγκεντρώσεις δεν έπεσαν μόνο θύματα της κρίσης – ή μάλλον του ισχυρού πλήγματος που δέχθηκε το πολιτικό σύστημα από την κρίση. Στην εποχή των σόσιαλ μίντια έπεσαν και θύματα της τεχνολογίας. Μοιάζουν τόσο παράταιρες όσο οι αφίσες που επιμένουν να κρεμάνε κάποια από τα κόμματα στους δρόμους και τόσο κακόηχες όσο οι παλιές ντουντούκες. Κι έπειτα, απαιτούν όγκους πολιτικού πάθους και ποσότητες κομματικής στράτευσης που δεν υπάρχουν πια. Δεν φτάνει, με άλλα λόγια, να σε πωρώσουν η Κάρμινα Μπουράνα και ο Κουλούρης. Πρέπει και να θέλεις να πωρωθείς.

Γίνεται; Δεν γίνεται. Αρκεί να περάσει κανείς μια βόλτα από μια προεκλογική συγκέντρωση για να το διαπιστώσει. Δεν θα φτάσει μόνο με άνεση κάτω από την εξέδρα του αρχηγού. Επιπλέον, θα δει νοσταλγούς και νεοπροσήλυτους βουτηγμένους στην ανία.

Καναπές

Το τέλος των προεκλογικών συγκεντρώσεων θα μπορούσε και να έχει ήδη γραφτεί. Ή θα γραφτεί το βράδυ της Κυριακής εάν η ΝΔ, το πρώτο κόμμα στην ιστορία της Μεταπολίτευσης που έκανε προεκλογική εκστρατεία χωρίς συγκεντρώσεις, κερδίσει την άνετη πλειοψηφία που θέλει ο αρχηγός της. Η νίκη θα είναι η απόδειξη του γεγονότος πως οι συντηρητικοί μπορούν να κερδίσουν χωρίς να κάνουν αυτό που θεωρητικά μισούν. Χωρίς να σηκωθούν από τον καναπέ τους όπως έκαναν κάποτε για χάρη του πατέρα Μητσοτάκη για να ριγούν όχι με τη φωνή του Κίμωνα Κουλούρη αλλά του Ρόμπερτ Ουίλιαμς.