Ιταλικό κατενάτσιο κόντρα στην επίθεση της ΕΕ

Σε μείωση του στόχου για το έλλειμμα φέτος προχώρησε η κυβέρνηση της Ιταλίας ύστερα από συνεχείς κόντρες με τις Βρυξέλλες, στα πλαίσια προσπάθειας να γλιτώσει η χώρα τις κυρώσεις από την ΕΕ. Οπως είπε χθες ο πρωθυπουργός Τζιουζέπε Κόντε, το έλλειμμα αναμένεται τώρα να διαμορφωθεί στο 2,04% ως ποσοστό επί του ΑΕΠ και όχι 2,4% που περιλαμβανόταν σε προσχέδιο του προϋπολογισμού τον Απρίλιο. Παραδέχτηκε όμως ότι εξακολουθούν να υπάρχουν αμφιβολίες για τον στόχο του 2020. Για τη χρονιά αυτή οι προβλέψεις παρέμειναν ίδιες, με το έλλειμμα να αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,1%. Πρόκειται για την ίδια πρόβλεψη που είχε γίνει και τον Απρίλιο. Η Κομισιόν αναμένεται να συζητήσει σήμερα το θέμα χωρίς να είναι καθόλου σίγουρο ότι δεν θα ξεκινήσει τελικά διαδικασία που μπορεί να οδηγήσει στην επιβολή κυρώσεων στην Ιταλία.

Η Ιταλία έχει συμφωνήσει με τους εταίρους να μειωθεί το έλλειμμα κατά 7,6 δισ. ευρώ φέτος. Αυτό αναμένεται να επιτευχθεί με αύξηση των κρατικών εσόδων και μείωση των δαπανών, περιλαμβανομένων και 1,5 δισ. ευρώ για κοινωνικές παροχές.

Οταν η κυβέρνηση ανέλαβε καθήκοντα πέρυσι είχε αυξήσει τον στόχο στο 2,4% αντί για 0,8% που ήταν ο στόχος των προκατόχων της. Αυτό είχε προκαλέσει πολύ έντονες αντιδράσεις από την Κομισιόν, η οποία απείλησε με μεγάλες κυρώσεις και πρόστιμα. Στη συνέχεια ακολούθησαν συνεχείς συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών και τελικά στα τέλη του 2018 οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε στόχο 2,04% για το έλλειμμα.

Ομως η οικονομία της Ιταλίας δεν ακολούθησε τη θετική πορεία που ήλπιζε η κυβέρνηση, με την ανάπτυξη στο μεταξύ να μειώνεται σημαντικά. Ετσι η κυβέρνηση της χώρας άλλαξε ξανά τον στόχο του ελλείμματος στο 2,4%, με αποτέλεσμα να πυροδοτηθεί νέα κόντρα με τις Βρυξέλλες. Τώρα, όπως όλα δείχνουν, επιχειρείται μια νέα προσέγγιση μεταξύ των δύο πλευρών με τον στόχο του ελλείμματος να μειώνεται ξανά στο 2,04%.

Παρ’ όλ’ αυτά εξακολουθούν να υπάρχουν εκκρεμότητες που θα κρίνουν τις εξελίξεις στη συνέχεια. Η ιταλική κυβέρνηση δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμη πώς αναμένεται να καλύψει από τον προϋπολογισμό φοροαπαλλαγές που έχει υποσχεθεί, ή εάν αυτές θα δημιουργήσουν νέα μαύρη τρύπα. Ο αντιπρόεδρος της ιταλικής κυβέρνησης και επικεφαλής της Λέγκας του Βορρά Ματέο Σαλβίνι που συγκυβερνά με το Κόμμα των Πέντε Αστέρων του Λουίτζι ντι Μάιο θέλει να προχωρήσει σε μειώσεις στη φορολογία το 2020 που μπορεί να κοστίσουν στον προϋπολογισμό περίπου 15 δισ. ευρώ.

Επίσης οι Βρυξέλλες μπορεί να μην ικανοποιηθούν από τη διατήρηση του στόχου του ελλείμματος στο 2,1% για του χρόνου, καθώς οι κανονισμοί προβλέπουν ότι μια χώρα πρέπει να προσπαθεί να μειώνει συνεχώς τα ελλείμματά της.

Προς το παρόν τα επιτόκια των ομολόγων της Ιταλίας έχουν παρουσιάσει σημαντική υποχώρηση λόγω των νέων ελπίδων για αποφυγή της κόντρας με τις Βρυξέλλες. Ομως πρέπει να φανεί εάν οι προσπάθειες του Κόντε θα πείσουν τις Βρυξέλλες ότι η Ιταλία βρίσκεται σε καλό δρόμο ή εάν θα επικρατήσουν τελικά φωνές υπέρ κυρώσεων. Τέτοιες φωνές προέρχονται κυρίως από τους Βορειοευρωπαίους, όπως είναι η Ολλανδία. Μιλώντας στην τηλεόραση του Μπλούμπεργκ την προηγούμενη εβδομάδα, ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας Μαρκ Ρούτε είχε ζητήσει την παρέμβαση της Κομισιόν κατά της Ιταλίας.

Η κατάσταση όπως διαμορφώνεται έχει κάνει όλες τις πλευρές να βγάλουν στο τραπέζι τα ισχυρά τους χαρτιά. Το σκληρό παζάρι για την τοποθέτηση νέων προσώπων σε καίριες θέσεις της ΕΕ και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας καθυστέρησαν τη συζήτηση σε επίπεδο ΕΕ για το θέμα της Ιταλίας.