Από τον Βόλο {LF}στη Λωζάννη

Υπό κανονικές συνθήκες είναι «ευκολάκι» να υποδέχεσαι τη δημοσιογραφική πάσα από τον Πρωθυπουργό, ενώ θα έπρεπε να επιληφθεί ήδη άλλη ειδικότητα. Αλλά τα συμπτώματα έχουν φτάσει σε σημείο κορεσμού, ώστε να μην μπορείς να διακρίνεις πότε ξεκίνησαν και τι αγωγή θα χρειαστούμε. Πάρτε το σχετικό από την προχθεσινή ομιλία στον Βόλο: «Από την εποχή του Ελευθέριου Βενιζέλου ως σήμερα, όποτε αυτή η παράταξη κλήθηκε να διαχειριστεί εθνικά θέματα, έβαλε πάντοτε μπροστά την πατρίδα και το συμφέρον του τόπου, το πατριωτικό συμφέρον». Δυστυχώς, ο μόνος τρόπος σκέψης που έχουμε κατακτήσει στην εξέλιξη των ειδών μάς υποχρεώνει να τραβήξουμε μια ευθεία γραμμή που ξεκινά από τη Συνθήκη των Σεβρών, περνάει από την ΕΔΑ, κάνει μια στάση στη συγκυβέρνηση του 1989 και καταλήγει στη Συμφωνία των Πρεσπών. Προφανώς με το βλέμμα στην επόμενη ημέρα, ο Πρωθυπουργός σπεύδει να οικειοποιηθεί το υπέρτατο σύμβολο της Δημοκρατικής Παράταξης, εκεί που άλλοι προσέρχονται με φειδώ (η αλήθεια είναι ότι η επίκληση του Ελ. Βενιζέλου στα προεκλογικά σποτάκια ακόμη και του παλαιού ΠΑΣΟΚ έμοιαζε τουλάχιστον καταχρηστική). Εστω όμως ότι γίνεται δεκτή η αναφορά: σε έναν προεκλογικό αγώνα ρίχνεις όλα σου τα όπλα. Από το επιδοματικό παρόν ως το μυθικό παρελθόν, που ο καθένας φέρνει στα κυβικά του. Ακόμη και την ψευδαίσθηση μεγαλείου σε ελεγχόμενες δόσεις. Από ένα σημείο κι έπειτα, όμως, αναλαμβάνουν οι ιστορικοί του μέλλοντος να κρίνουν την εργαλειοποίηση των πάσης φύσεως συμβολισμών και οι κομματικοί ινστρούχτορες να κάνουν εκλογικό ταμείο.

Υπό μία έννοια, ο «βενιζελισμός» του Τσίπρα είναι το ανώτατο στάδιο του «παπανδρεϊσμού» του. Σε μία από τις πρώιμες επικοινωνιακές μεταμορφώσεις του το poster boy της ριζοσπαστικής Αριστεράς υιοθέτησε αποχρώσεις από το λεξιλόγιο, την εκφορά λόγου και την εντύπωση λαϊκότητας του Ανδρέα Παπανδρέου. Δεν γνωρίζουμε περισσότερα για την απήχηση στον σκληρό πυρήνα του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά για τους εξωτερικούς παρατηρητές έμοιαζε πάντοτε σαν κακέκτυπο. Σαν μια γραβάτα που τη φοράς για δευτερόλεπτα, ίσα ίσα να αναγγείλεις την «έξοδο από τα Μνημόνια». Στην ανάρτησή του για τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου, στις 23 του περασμένου μήνα, το μόνο που κατάφερε να ανασύρει ο Πρωθυπουργός από το χρονοντούλαπο της ιστορικής του μνήμης ήταν το σύνθημα «ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει Δεξιά».

Είχε προηγηθεί η εργαλειοποίηση του αρχετυπικού «εχθρού» της Αριστεράς, όταν το 2013 ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε σε εκδήλωση του Ιδρύματος Κωνσταντίνου Καραμανλή αποσκοπώντας στη διάκριση «καλής και κακής ΝΔ» και την προσέλκυση ψήφων από αστικά στρώματα. Για του λόγου το αληθές, κατάφερε να αναφερθεί στην «ξεχωριστή προσωπικότητα» χωρίς να αναφερθεί στην ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ. Τα υπόλοιπα τα ανέλαβαν κατά καιρούς άνθρωποι που νιώθουν μονίμως ιδιοκτήτες του (νεο)καραμανλισμού ή συνιδιοκτήτες της Δημοκρατικής Παράταξης.

Μοιάζει απεγνωσμένη πάντως αυτή η συνεχής επίκληση συμβόλων για να τραφεί το ασυνείδητο των «πολλών» (προφανώς κάποιος από τους συμβούλους του Πρωθυπουργού ανακάλυψε εδώ και καιρό την έννοια «hoi polloi» των Αγγλοσαξόνων). Εκπέμπει μάλλον μήνυμα αδυναμίας παρά παλλαϊκού προσκλητηρίου. Ξορκίζει την παροντική ανάγκη με καταβύθιση στην εξωραϊσμένη ιστορία. Και θυμίζει ανταριασμένο σαραντάρη που επιθυμεί να επιστρέψει στην ασφάλεια της παιδικής ηλικίας. Από τον Ραγκούση στον Βενιζέλο. Από τον Βόλο στη Λωζάννη.