Τα οφέλη από {LF}τους υδρογονάνθρακες

H σημερινή υπογραφή της σύμβασης μίσθωσης του ελληνικού Δημοσίου με την κοινοπραξία Exxon Mobil – Total – ΕΛΠΕ για την παραχώρηση του δικαιώματος έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στη θαλάσσια περιοχή δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης συνιστά μια σημαντική εξέλιξη στο πλαίσιο της στρατηγικής επιδίωξης της χώρας να διαμορφώσει στίγμα διεθνούς παρουσίας στον εν λόγω κομβικό τομέα.

Το πλέον ουσιαστικό άμεσο όφελος προκύπτει από το μήνυμα που εκπέμπεται προς τη διεθνή επενδυτική κοινότητα, ειδικά αυτή του ενεργειακού χώρου, ότι σταδιακά η Ελλάδα επανακτά στίγμα ενός (εν σχέσει με τις υφιστάμενες εναλλακτικές) ασφαλούς επενδυτικού προορισμού. Ενός προορισμού που παρέχει θετικές προοπτικές δραστηριοποίησης στα πλέον ισχυρά επιχειρηματικά σχήματα της παγκόσμιας αγοράς σ΄έναν τομέα σημαντικότατης έντασης κεφαλαίων, ο οποίος, ως εκ τούτου, είναι άκρως ευαίσθητος σε ενδοιασμούς επενδυτικής ανασφάλειας και γραφειοκρατικών αδιεξόδων. Σε αυτή την κατεύθυνση θετικότατο ρόλο έχει διαδραματίσει η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων (ΕΔΕΥ), η οποία συνιστά τον τεχνοκρατικό βραχίονα του ελληνικού Δημοσίου στον συγκεκριμένο τομέα.

Θετικά αποτελέσματα προσδοκώνται για την ελληνική οικονομία από τη δραστηριοποίηση του κοινοπρακτικού σχήματος στα εν λόγω οικόπεδα και τα οφέλη που προκύπτουν από την ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας που συνεπάγεται η πρώτη φάση των ερευνητικών εργασιών που θα διενεργηθούν. Πέραν αυτού όμως, η πρακτική σημασία της σημερινής μέρας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τα αποτελέσματα αυτών των ερευνητικών εργασιών, από τα πορίσματα των οποίων θα εξαρτηθεί αν υπάρχουν ικανές ποσότητες αξιοποιήσιμων και οικονομικά εκμεταλλεύσιμων ενεργειακών πόρων ώστε στην τρίτη φάση των προβλεπόμενων στη σύμβαση σταδίων να διενεργηθούν γεωτρήσεις – πάντα με απόλυτη τήρηση των αναγκαίων όρων περιβαλλοντικής προστασίας.

Σε κάθε περίπτωση, η πιθανότητα ανεύρεσης αξιοποιήσιμου όγκου ενεργειακών πόρων στα εν λόγω οικόπεδα στοιχίζεται με την ανάγκη έγκαιρου σχεδιασμού σε σχέση με τα κανάλια μεταφοράς και διανομής αυτών των πόρων, καθώς και με την έγκαιρη προετοιμασία έναντι των συνεπόμενων προκλήσεων σε ρυθμιστικό και τεχνικό επίπεδο για τις αγορές ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου της Ελλάδας και ευρύτερα της ΝΑ Ευρώπης. Το κομβικό ζήτημα των διόδων μεταφοράς της ενέργειας έχει, εκτός των άλλων, και ευρύτερη γεωπολιτική σημασία, κατά μείζονα λόγο στη συγκεκριμένη περιοχή της ελληνικής επικράτειας.

Ας συγκρατήσουμε, τέλος, το γεγονός ότι η ενέργεια συνιστά χώρο αλληλοεπηρεαζόμενων επιμέρους κλάδων και, κατ΄ αυτή την έννοια, η σημερινή εξέλιξη και η προοπτική της οφείλει να εντίθεται σ’ έναν συνολικό στρατηγικό σχεδιασμό μακροπρόθεσμης στόχευσης. Σε αυτόν τον συνολικότερο σχεδιασμό, κομβικό πυλώνα αποτελεί η στρατηγική ανάγκη ενίσχυσης της εγχώριας παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (ΑΠΕ). Θεμελιακής σημασίας ζήτημα, το οποίο οφείλει με εμφατικό τρόπο να επισημανθεί, συνιστά συνεπώς το ότι όλα τα παραπάνω δυνητικώς θετικά αποτελέσματα της σημερινής εξέλιξης μπορεί να υλοποιηθούν μόνο μέσα από έγκαιρο και προσεκτικό σχεδιασμό και προετοιμασία σε ρυθμιστικό, πολιτικό και τεχνικό επίπεδο.

Ο Αντώνης Μεταξάς είναι επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, επισκέπτης καθηγητής του Πανεπιστημίου του Βερολίνου
και πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Ενεργειακής Ρύθμισης