«Σουπερμάρκετ» θανάτου στο κέντρο της Αθήνας

Αθήνα, Δευτέρα 24 Ιουνίου, δύο ημέρες πριν από την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών. Οδός Ακαδημίας. Ωρα 12.30 το μεσημέρι. Οι υψηλές θερμοκρασίες κάνουν τους Αθηναίους να περπατούν βιαστικά προκειμένου να φτάσουν στον προορισμό τους μια ώρα αρχύτερα ή να αναζητούν λίγη σκιά στα ελάχιστα δέντρα του πεζοδρόμου της Μασσαλίας, ανάμεσα στη Νομική Σχολή και το δημοτικό Πολιτιστικό Κέντρο. Εις μάτην. Τα παγκάκια που δροσίζονται από τη βαριά σκιά των πλατάνων είναι κατειλημμένα. Χρήστες, ντίλερ και τσιλιαδόροι που ανταλλάσσουν χέρι με χέρι δόσεις για μερικά ευρώ κάθονται σε αυτά από νωρίς το πρωί.

Οι πρώτοι με δυσκολία κινούν τα χέρια τους. Αποσβολωμένοι, βγάζουν από τις τσέπες τα ψιλά που κατάφεραν να συγκεντρώσουν – με οποιονδήποτε τρόπο – και τα δίνουν στους εμπόρους της προσωρινής ευτυχίας τους. Σχεδόν ταυτόχρονα ψηλαφίζουν τα σώματά τους γυρεύοντας μια «καθαρή» φλέβα. Αλλος σηκώνει τα μανίκια, άλλος τα μπατζάκια, ενώ ένας τρίτος κατεβάζει σε κοινή θέα το παντελόνι για να «χτυπήσει» στα γεννητικά του όργανα, αδιαφορώντας για τα τρομαγμένα βλέμματα των βιαστικών (κυρίως φοιτητών) που περνούν δίπλα του παριστάνοντας τους αδιάφορους. Πριν η σύριγγα αδειάσει πασάρεται στον διπλανό, μέχρι να πεταχτεί γεμάτη αίματα στον πεζόδρομο, πλάι σε χρησιμοποιημένα αιμοστατικά λάστιχα, στραβωμένα κουτάλια, κομμένα αλουμινένια κουτάκια και άλλα σύνεργα του «ταξιδιού».

Τα βαποράκια, όταν πια γεμίσουν τις τσέπες τους με κέρματα, φεύγουν με βιαστικό βάδισμα και καχύποπτες ματιές (υπό τον φόβο της πάντα απούσας ΕΛ.ΑΣ.) προς την μποτιλιαρισμένη Ακαδημίας, όμως τη θέση τους παίρνουν αμέσως άλλοι «συνάδελφοι» καθώς η… πελατεία δεν λείπει ποτέ. Κάπως έτσι κυλάνε οι μέρες, χειμώνα – καλοκαίρι, σε έναν – πάλαι ποτέ – όμορφο πεζόδρομο της πόλης. Το ίδιο σκηνικό στήνεται καθημερινά έξω από την ΑΣΟΕΕ, στη Μαυρομματαίων, στην Πλατεία Αυδή, στη γωνία Χαλκοκονδύλη και Καματερού στην Πλατεία Βάθη, στη Μενάνδρου, στη Σωκράτους, στη Βερανζέρου, με την ηρωίνη να εξακολουθεί να αποτελεί το δημοφιλέστερο ναρκωτικό μεταξύ των χρόνιων χρηστών.

Εν τω μεταξύ, ένας μήνας έχει ήδη περάσει από την έκδοση της υπουργικής απόφασης με την οποία καθορίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας των Χώρων Εποπτευόμενης Χρήσης (ΧΕΧ) και παρότι οι εγκαταστάσεις που πρόκειται να στεγαστεί ο πρώτος ΧΕΧ της Αθήνας στην οδό Καποδιστρίου είναι σχεδόν έτοιμες, η έναρξη λειτουργίας του φαίνεται να έχει «κολλήσει» στην αδειοδότηση του υπουργείου Υγείας.

Την ίδια στιγμή οι κραυγές αγωνίας κατοίκων και καταστηματαρχών του Κέντρου, που βλέπουν τις γειτονιές τους να μετατρέπονται σε «σουπερμάρκετ» θανάτου για τοξικοεξαρτημένους από κάθε γωνιά του Λεκανοπεδίου, δεν έχουν μέχρι σήμερα βρει ευήκοα ώτα.

Οπως εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο αναπληρωτής διευθυντής εφαρμογής προγραμμάτων του ΟΚΑΝΑ Κωνσταντίνος Κοκκώλης, «μετά την έκδοση της υπουργικής απόφασης (Αριθ. πρωτ. Δ2α/οικ.40101), στις 29 Μαΐου, ο Οργανισμός έχει υποβάλει αναλυτικό φάκελο για τη λειτουργία του πρώτου ΧΕΧ και αναμένει την αντίστοιχη άδεια από το υπουργείο Υγείας. Παράλληλα, ολοκληρώνει τη διαμόρφωση του χώρου ώστε να είναι έτοιμος το συντομότερο» (σ.σ. πιθανότατα μετά τις εκλογές).

Σκοπός λειτουργίας του ΧΕΧ είναι: Η προαγωγή της υγείας των χρηστών ναρκωτικών ουσιών, η προστασία της δημόσιας υγείας, η μείωση του επιπολασμού των μεταδιδόμενων νόσων, η πρόληψη και έγκαιρη παρέμβαση για την αντιμετώπιση υπερδοσολογίας, η δημιουργία επαφής με πληθυσμούς χρηστών οι οποίοι είναι δύσκολο να προσεγγιστούν από άλλες υπηρεσίες αντιμετώπισης της εξάρτησης, η διασύνδεση των χρηστών με προγράμματα θεραπείας και η προώθηση της επανένταξης.

«Ο ΧΕΧ αποτελεί μέρος μιας ομάδας παρεμβάσεων δημόσιας υγείας, απαραίτητων για τον περιορισμό των επιπτώσεων του πολυσχιδούς φαινομένου των εξαρτήσεων. Θα λειτουργήσει εντός του Δικτύου Υπηρεσιών Αμεσης Πρόσβασης του ΟΚΑΝΑ επί της οδού Καποδιστρίου, πλησίον της Πλατείας Ομονοίας, περιμετρικά της οποίας λειτουργούν οι παραδοσιακές πιάτσες του Κέντρου», σημειώνει ο Κωνσταντίνος Κοκκώλης, για να σπεύσει να καθησυχάσει πως «βάσει της εμπειρίας από τη λειτουργία του πρώτου αντίστοιχου χώρου με το όνομα “Οδυσσέας”, το διάστημα 2013-2014, δεν αναμένεται να προκληθεί όχληση στους περιοίκους, οι οποίοι τότε δεν αντιλήφθηκαν καν την οκτάμηνη λειτουργία του».

Παρά τις διαβεβαιώσεις, πάντως, δεν λείπουν και οι αντίθετες φωνές, εκφραζόμενες κυρίως από κινήσεις πολιτών που φοβούνται ότι ο συνωστισμός εκατοντάδων χρηστών σε ένα σημείο θα δημιουργήσει μια νέα «υπερπιάτσα».

«Αυτές οι πολιτικές μπορούν να φέρουν αποτελέσματα, παράλληλα όμως δημιουργούν και προβλήματα: Υπάρχει κίνδυνος να δημιουργηθούν πιάτσες γύρω από τους ΧΕΧ, μια και εκεί θα υπάρχουν “πελάτες” για την αγορά ηρωίνης. Αυτό θα έχει ως συνέπεια την περαιτέρω υποβάθμιση αυτών των περιοχών. Επιπλέον, πολλοί χρήστες έχουν στραφεί σε μη ενέσιμες μορφές ουσιών, οπότε δεν έχουν ανάγκη τους ΧΕΧ» επισημαίνει από την πλευρά του ο Δημήτρης Τσιαμπούρης, μέλος της κίνησης πολιτών «Επιμένουμε Πεδίον του Αρεως».