Το δίλημμα της αποχής

Οι εκτιμήσεις των περισσότερων αναλυτών συγκλίνουν στο ότι η συμμετοχή στις εκλογές της 7ης Ιουλίου θα είναι μικρότερη από ό,τι ήταν στις 26 Μαΐου όταν διεξήχθησαν ταυτόχρονα οι ευρωεκλογές και ο α’ γύρος των αυτοδιοικητικών εκλογών. Η αλήθεια είναι ότι το ποσοστό όσων δηλώνουν (σε δημοσκοπήσεις) ότι θα λείπουν από τον τόπο που ψηφίζουν είναι πολύ μικρό. Η εκτίμηση περί μικρότερης συμμετοχής είναι κυρίως πολιτική για τρεις κυρίως λόγους:

Πρώτον, το υποτονικό πολιτικό κλίμα, ως απόρροια της ημερομηνίας διεξαγωγής των εκλογών και της μακράς εκλογικής περιόδου που έχει προηγηθεί.

Δεύτερον, η ευρεία νίκη της Νέας Δημοκρατίας στις ευρωεκλογές έχει δημιουργήσει νέα δεδομένα. Στο μυαλό κάποιων ψηφοφόρων η νέα νίκη της ΝΔ την 7η Ιουλίου έχει προεξοφληθεί και αυτό προκαλεί κάποιο εφησυχασμό στη μία πλευρά και μια αίσθηση ματαιότητας στην απέναντι. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που ο Κυριάκος Μητσοτάκης λέει και ξαναλέει ότι «οι κάλπες της 7ης Ιουλίου είναι άδειες», ότι «δεν έχουν μείνει μέσα τα ψηφοδέλτια των ευρωεκλογών» και καλεί τους ψηφοφόρους να συμμετάσχουν.

Τρίτον, η σύγκριση με τις αυτοδιοικητικές εκλογές. Στις αυτοδιοικητικές εκλογές οι υποψήφιοι σε Δήμους και Περιφέρειες πλησίαζαν τις 70 χιλιάδες. Ο καθένας από αυτούς κινητοποιούσε έναν αριθμό προσωπικών ψηφοφόρων του. Στις εθνικές εκλογές ο αριθμός των υποψήφιων βουλευτών είναι σαφώς μικρότερος.

Είναι προφανές ότι το ποσοστό συμμετοχής – και ιδίως το ποιοι θα απέχουν – θα διαμορφώσει και το τελικό αποτέλεσμα των εκλογών.

Οι εκτιμήσεις ως προς το τι θα συμβεί έχουν τόσο «οργανωτικές» όσο και πολιτικές παραμέτρους. Η Νέα Δημοκρατία έχει σαφώς ισχυρότερο κομματικό μηχανισμό, ενώ η εκλογή μεγαλύτερου αριθμού βουλευτών την 7η Ιουλίου δίνει κίνητρο σε περισσότερα στελέχη της να τρέξουν και να κινητοποιήσουν ψηφοφόρους.

Εχει επίσης τον εκλογικό αέρα που της έδωσε η νίκη της στις πρόσφατες ευρωεκλογές το οποίο δημιουργεί το λεγόμενο «bandwagon effect» (ελλ. μετ.: εκλογική «μόδα», η τάση του κόσμου να πηγαίνει με τον νικητή). Η δε καμπάνια της, εστιασμένη αποκλειστικά σε θετικά μηνύματα, μοιάζει να συμβαδίζει με το πιο «χαλαρό» κλίμα της εποχής.

ΤΟ ΔΙΑΚΥΒΕΥΜΑ. Κυρίως όμως η Νέα Δημοκρατία φαίνεται να θέτει μέσω του αρχηγού της ένα καθαρό διακύβευμα: «Τίποτα δεν είναι δεδομένο, μην εφησυχάζουμε, ψηφίστε μας για να μην μπει η χώρα ξανά σε περιπέτεια μέσα από μια πιθανή ακυβερνησία».

Την ίδια στιγμή, τα υπόλοιπα κόμματα δυσκολεύονται να θέσουν ένα αντίστοιχο καθαρό δίλημμα. Ο μεν ΣΥΡΙΖΑ, όσο και να το λέει δημοσίως, δύσκολα πείθει ότι μπορεί να κάνει την ανατροπή. Οπως και να υπερασπιστεί το έργο του όταν 20 μέρες πριν υπέστη μια εκλογική συντριβή. Ως εκ τούτου περιορίζεται στην αντιπολίτευση της αντιπολίτευσης.

Ενώ άλλα κόμματα δεν κάνουν ξεκάθαρο το γιατί θέλουν να ψηφιστούν, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα όλων το Κίνημα Αλλαγής το οποίο από τη μία ζητά την ψήφο των πολιτών ως ιστορικό κόμμα εξουσίας, από την άλλη όμως δηλώνει ότι δεν πρόκειται να μπει σε κυβέρνηση με τη Νέα Δημοκρατία. Από τη μία λέει ότι ως κόμμα έχει πληρώσει κόστος για να μείνει η χώρα όρθια, από την άλλη αρνείται να δεσμευτεί ότι αν παραστεί ανάγκη θα πράξει το ίδιο. Από τη μία λέει ότι θέλει «στρατηγική ήττα» του ΣΥΡΙΖΑ, από την άλλη λέει ότι θέλει την «τρίτη εντολή» για να επιδιώξει συγκυβέρνηση και με τον ΣΥΡΙΖΑ, άρα την επιστροφή του στην εξουσία «από το παράθυρο». Αυτό μπερδεύει τα στελέχη του Κινήματος Αλλαγής, πόσω μάλλον τους δυνητικούς ψηφοφόρους του…

Η εκλογική ιστορία έχει δείξει ότι τις εκλογές συνήθως τις κερδίζει όποιος έχει το πιο πειστικό μήνυμα και βάζει το πιο καθαρό δίλημμα. Στην παρούσα συγκυρία το κόμμα που δείχνει να έχει το πιο ξεκάθαρο σχέδιο προς τις εκλογές είναι η Νέα Δημοκρατία.

Ο Ευτύχης Βαρδουλάκης είναι σύμβουλος στρατηγικής και επικοινωνίας