Μετά τους ψηφοφόρους χάνονται και τα στηρίγματα

Υπάρχει μια μπάρα, λένε οι κονεσέρ των δημοσκοπικών πραγμάτων, που αποτυπώνει τις τάσεις που κυριαρχούν στην κοινή γνώμη πιο καθαρά απ’ ό,τι οι απαντήσεις στην ερώτηση για την πρόθεση ψήφου. Είναι η μπάρα του ποσοστού του πρώτου κόμματος στην παράσταση νίκης. Πολύ πριν από την 26η Μαΐου αυτή είχε γαλάζιο χρώμα σε όλα τα γκάλοπ. Επιβεβαιώνοντας την αίσθηση που επικρατεί εδώ και καιρό: πως ο Αλέξης Τσίπρας είναι πια μια «κουτσή πάπια». Εντάξει, τυπικά ο διάδοχός του δεν έχει εκλεγεί ακόμη – όπως απαιτεί η εξήγηση της αμερικανικής φράσης lame duck -, άλλα ο Πρωθυπουργός έχει πλέον περιορισμένη επιρροή, αφού οικονομικοί, πολιτικοί, ξένοι και άλλοι παράγοντες διαβάζοντας τις μετρήσεις – και κυρίως το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών – συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι η θητεία του έχει ημερομηνία λήξης την 7η Ιουλίου.

Οσοι ασχολούνται με τα οικονομικά επικαλούνται ως ενδεικτική της φάσης αποδρομής στην οποία έχει εισέλθει την απόφασή του να μην παραστεί στην ετήσια γενική συνέλευση του ΣΕΒ μέσα στην εβδομάδα. Τι κι αν μόλις πέρυσι, στην ίδια εκδήλωση, ο πρόεδρος των ελλήνων βιομηχάνων Θόδωρος Φέσσας ξεκινούσε την ομιλία του λέγοντας «σε τρεις μήνες η χώρα μας βγαίνει από τα Μνημόνια. Κύριε Πρωθυπουργέ, αυτό είναι αναμφισβήτητα μια πολύ θετική εξέλιξη. Συγχαρητήρια!»; Οι παροικούντες την επιχειρηματική αγορά στην Ελλάδα επιμένουν ότι η ατμόσφαιρα φέτος θα ήταν διαφορετική για τον Αλέξη Τσίπρα, μιας και όλοι μοιάζει να έχουν επηρεαστεί από αυτό που ο ξένος Τύπος αποκαλεί «the Mitsotakis effect», την προσδοκία, δηλαδή, ότι μια νέα κυβέρνηση περισσότερο φιλική στους επενδυτές και τις επενδύσεις βρίσκεται καθ’ οδόν.

Οι παραπάνω πηγές θυμίζουν, μάλιστα, πως το 2014, όταν εκείνος ερχόταν, ο τότε πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς είχε μιλήσει σε μια σχεδόν άδεια αίθουσα στην εν λόγω εκδήλωση. Ανάλογες εκτιμήσεις φαίνεται να διακινούνται και στον τραπεζικό κλάδο. Αυτοί που συνομιλούν με τραπεζίτες υποστηρίζουν πως, παρότι η άποψη που οι τελευταίοι είχαν σχηματίσει από τις διαπραγματεύσεις τους με τον Πρωθυπουργό για τα κόκκινα δάνεια προ μηνών ήταν «αρκετά θετική», πλέον βλέπουν κι εκείνοι – αναλύοντας το εγχώριο αλλά και το διεθνές κλίμα – την επικείμενη πολιτική αλλαγή στην Ελλάδα.

Ο Γραμματικάκης. Ορισμένοι πολιτικοί παρατηρητές αναφέρουν ως απόδειξη της ορθότητας του επιθετικού προσδιορισμού «απερχόμενος» που συνοδεύει τον Πρωθυπουργό – αλλά και το κόμμα του – και την άρνηση του πρώην ποταμικού ευρωβουλευτή Γιώργη Γραμματικάκη να δεχθεί την πρώτη θέση του ψηφοδελτίου Επικρατείας του ΣΥΡΙΖΑ. Παρά το γεγονός πως ο τελευταίος καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας του στις Βρυξέλλες δεν είχε κρύψει ότι βρίσκεται στην αριστερή όχθη του Ποταμιού και επομένως πολύ εγγύτερα στους συριζαίους, με τους οποίους άλλωστε είχε και διαύλους επικοινωνίας.

Ο Αποστολάκης. Μέσα από ανάλογο πρίσμα ερμηνεύεται και η τοποθέτηση του υπουργού Εθνικής Αμυνας Ευάγγελου Αποστολάκη την Τρίτη, όταν από την έδρα της 1ης Ταξιαρχίας Αεροπορίας Στρατού στο Στεφανοβίκειο απέκλεισε στην ουσία το ενδεχόμενο πολέμου με την Τουρκία, λέγοντας ότι «θα πρέπει να μην έχουμε ανησυχία για όσα συμβαίνουν γύρω μας». Τοποθέτηση που ήταν σε διαφορετικό μήκος κύματος από εκείνο που εξέπεμψε ο επικεφαλής της κυβέρνησης την Κυριακή που πέρασε. Οταν έσπευσε να δημιουργήσει άλλες εντυπώσεις, συγκαλώντας εκτάκτως το ΚΥΣΕΑ – ένα όργανο που οι περισσότεροι από εκείνους που έχουν υπουργική εμπειρία τονίζουν ότι συγκαλείται αν πρέπει να συζητηθεί η μεταφορά στρατευμάτων ή η αγορά εξοπλισμών – και κάνοντας δηλώσεις στο πεζοδρόμιο του Μαξίμου.

Οι Ευρωπαίοι. Και οι ευρωπαίοι εταίροι, όμως, φαίνεται να μην αντιμετωπίζουν την παρούσα ελληνική κυβέρνηση με την ανεκτικότητα που έχουν επιδείξει σε προηγούμενες στιγμές. Η πρόσφατη έκθεση της Κομισιόν, η τρίτη της λεγόμενης μεταμνημονιακής εποπτείας, καταγράφει με γραφειοκρατικό τρόπο την έντονη δυσφορία της Επιτροπής για τις προεκλογικές εξαγγελίες Τσίπρα και τις επιπτώσεις που αυτές ίσως έχουν στα δημοσιονομικά μεγέθη της χώρας. Οι διαδρομιστές των Βρυξελλών υπογραμμίζουν δε τη σκληρή γλώσσα που χρησιμοποίησαν στο συγκεκριμένο κείμενο οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι,  αγνοώντας τον άγραφο κανόνα της ΕΕ που θέλει τους εταίρους να αποφεύγουν οποιαδήποτε κίνηση ή ρητορική μπορεί να εκληφθεί ως παρέμβαση στα εσωτερικά ενός κράτους – μέλους, ειδικά σε προεκλογική περίοδο.

Ενα απόσπασμα μιλά από μόνο του: «Η έκθεση αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα έκανε ένα εύλογο ξεκίνημα στο μεταπρογραμματικό περιβάλλον από τον Αύγουστο του 2018. Ωστόσο διαπιστώνεται ότι η εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων στη χώρα έχει επιβραδυνθεί τους τελευταίους μήνες και ότι ορισμένα από τα μέτρα που έχουν ανακοινωθεί δεν διασφαλίζουν συνέπεια με τις δεσμεύσεις προς τους πιστωτές, ενώ θέτουν σε κίνδυνο την επίτευξη των συμφωνηθέντων δημοσιονομικών στόχων».

Η στάση τους δεν είναι πρωτότυπη, ούτε και αδικαιολόγητη με όρους ρεάλπολιτικ. Τηρουμένων των αναλογιών, κάπως έτσι συμπεριφέρονταν οι Ευρωπαίοι τους τελευταίους μήνες του 2014 απέναντι στην κυβέρνηση Σαμαρά, όταν πια είχαν πειστεί πως ο ΣΥΡΙΖΑ έρχεται. Περίμεναν να διαπραγματευτούν με τον επόμενο.

Η Εκκλησία. Η πρώτη φορά Αριστερά κατέβαλε και μια – συστηματική ομολογουμένως – προσπάθεια να διεισδύσει σε κατηγορίες ψηφοφόρων που δεν ανήκαν στα παραδοσιακά της κοινά. Εξού και συχνά πυκνά το Μαξίμου διαφήμιζε την προσωπική σχέση του Πρωθυπουργού με τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο και τα ραντεβού που εκείνοι είχαν σε σταθερή σχεδόν βάση μακριά από τις κάμερες. Ο προκαθήμενος της Ελλαδικής Εκκλησίας είχε πάντα έναν καλό λόγο να πει για τον Τσίπρα – και αρκετές φορές τον είπε δημόσια. Παράλληλα, ήταν αυτός που εξασφάλισε για τον Πρωθυπουργό τις ήπιες – δεδομένων των συνθηκών – αντιδράσεις της επίσημης Εκκλησίας σε επιλογές του όπως το Μακεδονικό. Ωστόσο, οι μυημένοι στα εκκλησιαστικά σημειώνουν με νόημα πως έχουμε καιρό να ακούσουμε για μια συνάντηση των δύο ανδρών.

Συμπέρασμα; Αν ο μέσος ψηφοφόρος απομακρυνθεί – και στην περίπτωση του ΣΥΡΙΖΑ υπάρχει μια ευρωκάλπη που πιστοποιεί την απομάκρυνσή του -, όλοι οι υπόλοιποι ακολουθούν. Είναι μια στοιχειώδης δημοκρατική γνώση που οφείλουν να κατέχουν όσοι ασχολούνται με την πολιτική.