Ηχοδύναμα

Μάλερ: Ενάτη Συμφωνία, Συμφωνική της Βαμβέργης, Χέρμπερτ Μπλόμστεντ, 2 CD, Accentus
Ο Ιούλιος και ο Αύγουστος είναι η περίοδος που η διεθνής δισκογραφική παραγωγή υποχωρεί σε όγκο. Φέτος, μία από τις πλέον σημαντικές εκδόσεις της χρονιάς «έπεσε» σε αυτή την εποχή: η Ενάτη Συμφωνία του Μάλερ με τη Συμφωνική της Βαμβέργης υπό τον επίτιμο διευθυντή της Χέρμπερτ Μπλόμστεντ.
Η δισκογραφία του Μπλόμστεντ στον Μάλερ είναι μέχρι σήμερα πολύ περιορισμένη, με κύρια δείγματά της τη Δεύτερη Συμφωνία στο Σαν Φρανσίσκο και, κυρίως την Τέταρτη και την Πέμπτη με την απαράμιλλη ορχήστρα ΝΗΚ του Τόκιο, που όμως δυστυχώς δεν είναι διαθέσιμες στην Ελλάδα και δύσκολα και σε ολόκληρη την Ευρώπη. Στουντιακή ηχογράφηση η Δεύτερη, «ζωντανές» η Τέταρτη και η Πέμπτη, δίνουν, παρά τον μικρό αριθμό τους, επαρκές στίγμα ενός πολύ σημαντικού μαέστρου στο έργο του συνθέτη. Στίγμα που, τώρα, γίνεται πια πιο ισχυρό με την Ενάτη Συμφωνία από τη Βαμβέργη, ορχήστρα με την οποία ο Μπλόμστεντ έχει επίσης πολύ στενούς και παραγωγικούς δεσμούς, που όμως μέχρι σήμερα δεν είχαν αποτυπωθεί στη δισκογραφία. Η έκδοση αυτή είναι η πρώτη από μια σειρά του μαέστρου με την Ορχήστρα που θα ακολουθήσει στο επόμενο διάστημα με ηχογραφήσεις από συναυλίες. Εχοντας ήδη περάσει τα 90 του χρόνια, ο Μπλόμστεντ παραμένει εξαιρετικά ακμαίος και παραγωγικός, ενώ κάθε τι που φέρει την υπογραφή του ειδικά το τελευταίο διάστημα, θέτει ευθέως υποψηφιότητα για σημείο αναφοράς στο μέλλον. Αυτό συμβαίνει και με την Ενάτη του Μάλερ. Μαέστρος και Ορχήστρα ζωντανεύουν με εξαιρετική ανάλυση, λεπτότητα και αίσθημα ένα από τα πιο δύσκολα και μεστά έργα του 20ού αιώνα που σφράγισε την εποχή του και τη μουσική στο σύνολό της. Η Ενάτη έχει μέσα της μια «προφητική» διάσταση για την πορεία της Ευρώπης που άφηνε πίσω της τη μπελ επόκ και κατευθυνόταν με ταχύτητα, αλλά χωρίς να το αντιλαμβάνεται, στη διάλυση του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Οι αντιφάσεις, η σταδιακή αποσύνθεση, η απώλεια ελέγχου ενός ολόκληρου κόσμου που έτρεχε προς τον θάνατο, βρίσκονται όλα εδώ σε ήχους. Οχι με τη λογική μιας προγραμματικής μουσικής, δεν πρόκειται για αυτό. Μέσα από τη δομική εξέλιξη της αρμονίας και της μελωδίας προς έναν νέο, άγνωστο ακόμα κόσμο που, κατά κάποιο τρόπο, αποχαιρετά και παρακμάζει.

Ο Μπλόμστεντ δεν είναι μαέστρος του εύκολου αισθήματος. Αντίθετα, είναι ισχυρά δομικός, χωρίς όμως, ταυτόχρονα, να στεγνώνει τον ήχο του. Η ισορροπία που διακρίνει έτσι τις αναγνώσεις του, ειδικά σε αυτή την ηλικία, κάνει την πείρα και τη γνώση κυριολεκτικά να ακούγονται, μα χωρίς περιττό βάρος και χωρίς κανένα είδος ακαδημαϊκότητας στο παίξιμό του. Με άλλα λόγια, είναι ένας ιδανικός ερμηνευτής (και) του Μάλερ, στην καλύτερη στιγμή του. Ενα τόσο δύσκολο έργο, αποκτά στα χέρια του μια εντυπωσιακή φυσικότητα, μια ροή που δεν σταματά και βγάζει από μέσα του όλη του την ουσία. Οι μουσικοί της Βαμβέργης ανταποκρίνονται εξαιρετικά: του επιτρέπουν να πει αυτό που θέλει, τόσο ο ίδιος, όσο, πολύ περισσότερο και πριν από όλα, ο Μάλερ, στο μέγα αυτό τελευταίο του έργο.

Μπαχ: Κοντσέρτα για πιάνο και σόλο πιάνο, για 2, 3 και 4 πιάνα, Ευγένι Κορολιόφ, Ακαδημία Δωματίου του Πότσδαμ, 2 CD, Alpha
Ο δρόμος από τον Μπαχ μέχρι τον Μάλερ είναι ουσιαστικά μία έκφραση της ραχοκοκαλιάς του δυτικού πολιτισμού. Από τον πατριάρχη της μουσικής μέχρι τον τελευταίο μεγάλο συμφωνιστή του 19ου αιώνα και των αρχών του 20ού, αποτελούν, υπό μία έννοια, τα δύο άκρα του μουσικού σύμπαντος στο σύνολό του. Ετσι, έχει πάντα ενδιαφέρον να μελετά κανείς παράλληλα το τόσο διαφορετικό κατά τα άλλα έργο τους. Ειδικά όταν οι ερμηνευτές του Μπαχ έχουν αφήσει πίσω τους την πολύ ενδιαφέρουσα πλην συχνά υστερική μονομανία του ήχου «εποχής» και επιστρέφουν ελεύθεροι από προκαταλήψεις και λίαν στείρες αναζητήσεις στην ουσία των έργων όπως συμβαίνει εδώ, από έναν από τους σπουδαιότερους πιανίστες της εποχής μας, δύο ακόμα ομότεχνούς του, καθώς και μία ορχήστρα δωματίου που δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από καμία άλλη στον κόσμο. Είναι βαθύς και πηγαίος Μπαχ. Χωρίς ιστορικούς εγκεφαλικούς υπολογισμούς. Κατά κάποιον τρόπο «παρθένος» από τις επιδράσεις τους. Γεμάτος πλούτο. Υπέροχος. Και πολύ γενναιόδωρος για όποιον εγκύψει σε αυτόν, με την ενοποίηση ήχου και δομής να φτάνει σε καθολικά επίπεδα μέσα από αυτή τη δυσπρόσιτη οδό. Την ίδια που απαιτείται άλλωστε για κάθε μεγάλο έργο της μουσικής, από τον Μπαχ μέχρι τον Μάλερ και όχι μόνον.