«Σε εσάς οφείλουμε την ελευθερία μας»

Ενας φλαουτίστας στα απομεινάρια του τεχνητού λιμανιού στις ακτές της Νορμανδίας σήμανε χθες την ώρα που ο πρώτος βρετανός στρατιώτης πάτησε το πόδι του στις γαλλικές ακτές πριν από 75 χρόνια, στην D-Day, την ημέρα της απόβασης των Συμμάχων που άλλαξε την πορεία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. «Γνωρίζουμε τι οφείλουμε σε εσάς τους βετεράνους: την ελευθερία μας. Εκ μέρους της χώρας μου, θέλω μόνο να πω ευχαριστώ» δήλωσε στα αγγλικά ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν κατά την ομιλία του λίγο αργότερα στην τελετή για την επέτειο της απόβασης στην Ομαχα Μπιτς. Στο κοινό ήταν ηγέτες από χώρες της Δύσης καθώς και ηλικιωμένοι βετεράνοι που κατέφθασαν σε αυτή την ακτή της Βόρειας Γαλλίας, όπου περισσότεροι από 150.000 στρατιώτες αποβιβάστηκαν στις 6 Ιουνίου 1944 αψηφώντας τα πυκνά πυρά του γερμανικού πυροβολικού. Χιλιάδες πέθαναν και από τις δύο πλευρές στη διάρκεια της D-Day, της μεγαλύτερης απόβασης από θάλασσα στην Ιστορία που άνοιξε τον δρόμο για την απελευθέρωση της Δυτικής Ευρώπης από τις ναζιστικές δυνάμεις.

«Αυτό που παραμένει συγκλονιστικό ακόμη, 75 χρόνια μετά, είναι το πρωτοφανές θάρρος… αυτή η δύναμη της ψυχής» που έδειξαν τα στρατεύματα, τόνισε ο Μακρόν. «Η Γαλλία δεν ξεχνά». Ο γάλλος πρόεδρος κάλεσε ευθέως τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να εκπληρώσει την «υπόσχεση της Νορμανδίας» και να μη σταματήσει ποτέ τη στήριξη «προς τη συμμαχία των ελεύθερων λαών», αγκαλιάζοντας τους πυλώνες της μεταπολεμικής ειρήνης όπως ο ΟΗΕ, η ΕΕ και το ΝΑΤΟ. Στην ομιλία του, στην οποία βάδισε πάνω σε μια λεπτή διπλωματική γραμμή, ο Μακρόν προσέφερε και την ειλικρινή ευγνωμοσύνη του για τη συμμετοχή των αμερικανών στρατιωτών στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά έκανε και έντονες εκκλήσεις προς τον Λευκό Οίκο να σεβαστεί εκ νέου τις αρχές της διεθνούς συνεργασίας. Μιλώντας μπροστά σε 15.000 άτομα που είχαν συγκεντρωθεί στο αμερικανικό νεκροταφείο της Κολβίλ-σιρ-Μερ, όπου είναι θαμμένοι 9.387 αμερικανοί στρατιώτες που σκοτώθηκαν κατά την απόβαση, ο Μακρόν επανειλημμένα απευθύνθηκε προσωπικά στον Τραμπ – κάποιες φορές μάλιστα γύρισε το πρόσωπό του προς τον αμερικανό πρόεδρο που καθόταν πίσω του.

Πριν από την έναρξη της επίσημης τελετής, ο γάλλος πρόεδρος συναντήθηκε στην Μπαγέ με δύο βετεράνους που είχαν πάρει μέρος στην απόβαση: τον Τζακ Λιούις και τον Λεόν Γκοτιέ, 21 ετών τότε, έναν από τους τρεις τελευταίους επιζώντες της μονάδας καταδρομών Κιφέρ – μιας ομάδας γάλλων εθελοντών που είχαν εκπαιδευθεί στη Σκωτία. Νωρίτερα το πρωί, ο γάλλος πρόεδρος και η βρετανίδα πρωθυπουργός ξεκίνησαν αυτή τη μεγάλη ημέρα αποκαλύπτοντας τον θεμέλιο λίθο ενός μνημείου που θα ανεγερθεί στη μνήμη των 22.000 βρετανών στρατιωτών που σκοτώθηκαν στο Βερ-σιρ-Μερ. Το μνημείο αυτό χρηματοδοτείται από τη βρετανική κυβέρνηση με 20 εκατομμύρια στερλίνες και προβλέπεται να έχει ολοκληρωθεί στις 6 Ιουνίου 2020. Δεσπόζει της παραλίας Γκολντ, μιας από τις πέντε στις οποίες έγινε η απόβαση της 6ης Ιουνίου 1944.

Μιλώντας για λίγο στα αγγλικά, ο γάλλος πρόεδρος επανέλαβε τη σταθερότητα των «ιδιαίτερων δεσμών» ανάμεσα στη Γαλλία και στο Ηνωμένο Βασίλειο, παρά την προοπτική του Brexit. «Ο,τι κι αν συμβεί, θα είμαστε πάντα δίπλα δίπλα επειδή το πεπρωμένο μας είναι κοινό» είπε. Η Τερίζα Μέι δεν έκανε καμία αναφορά στην αποχώρησή της από την πρωθυπουργία, την οποία έχει ανακοινώσει ότι θα υποβάλει σήμερα. Στην ομιλία της χαιρέτισε το «θάρρος» και την «αυταπάρνηση» 156.000 ανθρώπων την D-Day. Οι ηγέτες των συμμαχικών χωρών του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου (χωρίς τον Βλαντίμιρ Πούτιν, που ήταν απών από όλες τις εκδηλώσεις) ενέκριναν μια Διακήρυξη προκειμένου οι θυσίες του παρελθόντος «να μην πάνε χαμένες και να μην ξεχαστούν ποτέ».

«Μια υπέροχη μέρα» έγραψε σε tweet ο Ντόναλντ Τραμπ. Μιλώντας σε δημοσιογράφους δήλωσε πως θα αποφασίσει αν θα επιβάλει δασμούς ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Κίνα, μετά τη συνάντηση των ηγετών των μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου, της Ομάδας των Είκοσι (G20), που θα πραγματοποιηθεί στα τέλη Ιουνίου στην Ιαπωνία, όπου θα έχει συνομιλίες και με τον πρόεδρο της Κίνας. Ο αμερικανός πρόεδρος διαβεβαίωσε κατά τη συνάντησή του με τον Μακρόν ότι οι σχέσεις των δύο χωρών «είναι εξαιρετικές».