Η Σκανδιναβική Ανοιξη{CR}της Σοσιαλδημοκρατίας

Μπορεί η σοσιαλδημοκρατία να δοκιμάζεται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, στη Σκανδιναβία όμως (ξανα)ζει χρυσές εποχές. Στη Σουηδία, ο σοσιαλδημοκράτης Στεφάν Λεβέν κατάφερε τον Ιανουάριο, 113 ημέρες μετά τις εκλογές, να σχηματίσει μια νέα, έστω και αδύναμη κυβέρνηση συνασπισμού εξασφαλίζοντας έτσι μια δεύτερη πρωθυπουργική θητεία. Στη Φινλανδία, μία νέα κεντροαριστερή κυβέρνηση συνασπισμού ορκίστηκε χθες, 53 ημέρες μετά τις εκλογές, με τον Αντι Ρίνε να γίνεται ο πρώτος σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός της χώρας από το 2003. Νικητές αναδείχθηκαν οι Σοσιαλδημοκράτες και στις εκλογές που πραγματοποιήθηκαν προχθές στη Δανία, κι ας μειώθηκαν ελαφρά τα ποσοστά τους από 26,3% το 2015 στο 25,9%. Η ηγέτις τους, μάλιστα, η Μέτε Φρεντέριξεν, αναμένεται να γίνει στα 41 της η νεότερη πρωθυπουργός της Δανίας.

Η Φρεντέριξεν φιλοδοξεί να αντικαταστήσει στην πρωθυπουργία τον φιλελεύθερο Λαρς Λόκε Ράσμουσεν (το κόμμα του ήρθε δεύτερο με 23,4%) συγκροτώντας μια σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση μειοψηφίας, και στηριζόμενη απλώς στο Κοινοβούλιο στα υπόλοιπα τρία κόμματα του «κόκκινου μπλοκ», που ελέγχει στο σύνολό του τις 91 από τις 179 κοινοβουλευτικές έδρες. Εστω και έτσι βέβαια, οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να κρατήσουν καιρό, υπάρχουν μεγάλες διαφωνίες στο «κόκκινο μπλοκ», και για τη χρηματοδότηση του κράτους Πρόνοιας, και για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, αλλά πρωτίστως για τη μετανάστευση – με τους Σοσιαλδημοκράτες αποφασισμένους να επιμείνουν στη σκληρή στάση της τελευταίας τετραετίας, που συνέβαλε σημαντικά και στο να μειωθούν στο 8,7%, από 21,3% το 2015, τα εκλογικά ποσοστά του ακροδεξιού Δανικού Λαϊκού Κόμματος.

Η ίδια η Φρεντέριξεν δήλωσε μετά την «ιστορική νίκη» των Σοσιαλδημοκρατών πως αυτή ακριβώς η σκληρή στάση ήταν που επέτρεψε στο κόμμα να ανακτήσει την εμπιστοσύνη του λαϊκού εκλογικού σώματος. Κάπου εδώ, βέβαια, τίθεται και ένα ερώτημα: τι είναι πραγματικά σοσιαλδημοκρατικό; Μπορεί κανείς να μιλάει για σοσιαλδημοκρατική άνοιξη στη Δανία τη στιγμή που, όπως επεσήμαινε χθες η γερμανική «Die Welt», η επιτυχία του κόμματος της Φρεντέριξεν βασίζεται σε ένα τόσο επικίνδυνο μονοπάτι όσο η προσέγγιση με την Ακροδεξιά;

Σκληρότερη στάση στο Μεταναστευτικό, αν και όχι στον ίδιο βαθμό, έχουν υιοθετήσει υπό την πίεση της Ακροδεξιάς και οι σουηδοί Σοσιαλδημοκράτες τα τελευταία χρόνια – επιπλέον, ο Λεβέν αναγκάστηκε να κάνει ουκ ολίγες παραχωρήσεις στον νεοφιλελευθερισμό προκειμένου να εξασφαλίσει τη στήριξη Κέντρου και Φιλελεύθερων στην κυβέρνηση συνασπισμού του με τους Πράσινους. Στη Φινλανδία, πάλι, η νέα πεντακομματική κεντροαριστερή κυβέρνηση υπό τους Σοσιαλδημοκράτες (η πιο «κόκκινη και πράσινη» κυβέρνηση που έχει γνωρίσει ποτέ η χώρα σύμφωνα με τους αναλυτές) σκοπεύει να γυρίσει την πλάτη και στη λιτότητα (το πρόγραμμά της προβλέπει ετήσια αύξηση δαπανών κατά 1,2 δισ. ευρώ μέσω αυξήσεων φόρων και ιδιωτικοποιήσεων) και στην αντιμεταναστευτική πολιτική.

Ο φινλανδικός συνασπισμός σκοπεύει να αυξήσει τον αριθμό των προσφύγων που γίνονται δεκτοί κάθε χρόνο στους 850, από 750 σήμερα και να διευκολύνει την επανένωση των οικογενειών για τους πρόσφυγες που βρίσκονται ήδη στη χώρα, αλλά και για τους αλλοδαπούς οικονομικούς μετανάστες. Οι δανοί Σοσιαλδημοκράτες, πάλι, εννοούν να μειώσουν τις αφίξεις προσφύγων, μη αποδεχόμενοι πλέον παρά μόνο πρόσφυγες επιλεγμένους από τον ΟΗΕ, ιδανικά σε κέντρα διαλογής εκτός ΕΕ, και εισηγούνται μία σειρά από αυστηρότατα «μέτρα ενσωμάτωσης», ανάμεσά τους και την υποχρεωτική εγγραφή στους βρεφονηπιακούς σταθμούς από την ηλικία του ενός έτους.

«Δεν μπορώ να σας πω πόσες φορές Δανοί ήρθαν να με δουν, με κοίταξαν στα μάτια, μου κράτησαν το χέρι και μου είπαν με πάσα εμπιστευτικότητα ότι αυτή τη φορά, οι σοσιαλδημοκράτες θα είχαν εκ νέου την ψήφο τους», δήλωσε το βράδυ της Κυριακής η Μέτε Φρεντέριξεν. Θα είναι όμως δύσκολο έως αδύνατο να πείσει το Σοσιαλφιλελεύθερο Κόμμα, που διπλασίασε το ποσοστό του φτάνοντας στο 8,6%, το Λαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα, που επίσης διπλασίασε το ποσοστό του αποσπώντας 7,7% ή και τους Πράσινους της Λίστας Ενότητας, που υποχώρησαν ελαφρώς στο 6,9%, να της δώσουν λευκή επιταγή.