Μήνυμα αγανάκτησης {CR}για τα μέτρα λιτότητας

Η Κεντροαριστερά σαρώνει στη Σκανδιναβία, με τους Δανούς που ψήφισαν χθες να δείχνουν ότι προτιμούν κυβέρνηση Σοσιαλδημοκρατών – η τρίτη βορειοευρωπαϊκή χώρα μέσα στον χρόνο. Οι ψηφοφόροι έστειλαν ένα μήνυμα αγανάκτησης προς τα μέτρα λιτότητας που φοβούνται ότι θα διαλύσουν το περίφημο μοντέλο του κράτους πρόνοιας αναδεικνύοντας πρώτη την πεντακομματική συμμαχία της οποίας ηγούνται οι Σοσιαλδημοκράτες. Η 41χρονη ηγέτις των Σοσιαλδημοκρατών Μέτε Φρέντερικσεν υποσχέθηκε ότι θα αυξήσει τις κοινωνικές δαπάνες έπειτα από χρόνια περικοπών και υιοθέτησε μια πιο σκληρή στάση απέναντι στη μετανάστευση που φάνηκε ότι είχε απήχηση στους δανούς πολίτες.

Στις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις, το ακροδεξιό κόμμα του Δανέζικου Λαού έδειξε να αυξάνει συνεχώς τα ποσοστά του υιοθετώντας σκληρή στάση στο Μεταναστευτικό. Επειδή οι Σοσιαλδημοκράτες την ίδια στιγμή έχαναν ποσοστά, η Φρέντερικσεν αποφάσισε να κινηθεί πιο συντηρητικά στο φλέγον θέμα του Μεταναστευτικού σε μια προσπάθεια να ξανακερδίσει τους ψηφοφόρους τής εργατικής τάξης – ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να συμβαδίσει με το οικολογικό κίνημα που φαίνεται να επηρεάζει σημαντικά τους πιο νέους ψηφοφόρους. Χθες, το ακροδεξιό κόμμα έχασε το 50% των ψηφοφόρων του και είδε τα ποσοστά του να μειώνονται στο 9,8% έναντι 21% το 2015.

«Οι Σοσιαλδημοκράτες έχασαν 4 από τις 5 εκλογικές μάχες αυτού του αιώνα λόγω του Μεταναστευτικού» εξηγεί ο Κρίστιαν Μάντσεν, πολιτικός αναλυτής της εφημερίδας «Politiken». Προσθέτει ότι αυτή η αλλαγή έγινε παρότι η κλιματική αλλαγή μπήκε στη χορεία των σημαντικών πολιτικών θεμάτων. Πριν από τέσσερα χρόνια, η κλιματική αλλαγή με το ζόρι συζητούνταν στην προεκλογική περίοδο. Ομως σήμερα οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως το 46% των ψηφοφόρων αναφέρει την κλιματική αλλαγή ως τη σημαντικότερη ανησυχία, σε σύγκριση με 27% το 2017. Σε πρόσφατη έρευνα, στην οποία συμμετείχαν 9.000 πολίτες, ποσοστό άνω του 50% απάντησε ότι είναι πρόθυμο να κάνει «σημαντικές περικοπές» στην κατανάλωση προκειμένου να αντιμετωπιστεί το κλιματικό πρόβλημα, ενώ 4 στους 5 πολίτες προέβλεψαν ότι οι μελλοντικές γενιές θα υποφέρουν από περιβαλλοντικές αλλαγές.

Το άλλο μεγάλο θέμα των χθεσινών εκλογών ήταν το κράτος πρόνοιας – κάποτε μοντέλο για όλο τον κόσμο, που όμως έχει αλλοιωθεί λόγω της γήρανσης του πληθυσμού. Οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις που ξεκίνησαν από το 2000, με την αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης και περικοπές στα επιδόματα ανεργίας, βοήθησαν την οικονομία, όμως οι περικοπές στις δαπάνες αλλεπάλληλων κυβερνήσεων οδήγησαν περισσότερους Δανούς να πληρώνουν από την τσέπη τους εκείνα που κάποτε ήταν δωρεάν. «Λατρεύω το κράτος πρόνοιας, είμαι παιδί του και το στηρίζω… Ωστόσο τα χρήματα δεν πέφτουν από τον ουρανό» είπε πρόσφατα ο πρωθυπουργός Ράσμουσεν σε ομιλία του στο συνδικάτο εργατών μετάλλου κι εκείνοι τον γιούχαραν έντονα.

Παρά τις επικρίσεις, ο 55χρονος Ράσμουσεν, πρωθυπουργός από το 2015, επανέλαβε την πρότασή του για δημιουργία κυβέρνησης συνασπισμού με τους Σοσιαλδημοκράτες προκειμένου να περιοριστεί η επιρροή μικρότερων, πιο ακραίων κομμάτων. Ομως η Φρέντερικσεν το αρνείται διαρκώς και, όπως δήλωσε, προτιμά ακόμα και μια κυβέρνηση μειοψηφίας.

Στη δίνη της ευρωπαϊκής πολιτικής, η Δανία δείχνει ήρεμη και μονίμως φιγουράρει στις πρώτες θέσεις μεταξύ των πιο ευτυχισμένων και εύπορων κρατών. Ομως σ’ αυτές τις εκλογές τα πράγματα άλλαξαν. Πολλοί Δανοί, οι οποίοι όπως και οι πολίτες των άλλων σκανδιναβικών κρατών πληρώνουν από τους υψηλότερους φόρους στον κόσμο για να συντηρήσουν το σύστημα πρόνοιας, αποφάσισαν να αντιδράσουν. Ανησυχούν ότι εάν συνεχιστεί η λιτότητα, το σύστημα υγείας για όλους, η εκπαίδευση και οι υπηρεσίες προς τους ηλικιωμένους δεν θα θεωρούνται πλέον δεδομένα.