Η ημέρα που ενώνει την Ευρώπη και τον κόσμο

Βετεράνοι μαχητές και ηγέτες δεκαπέντε κρατών συμμετείχαν χθες στις εορταστικές εκδηλώσεις για την 75η επέτειο της απόβασης των Συμμαχικών Δυνάμεων στη Νορμανδία – μία από τις κρισιμότερες στρατιωτικές επιχειρήσεις του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Επίκεντρο των εορτασμών ήταν το Πόρτσμουθ, απ’ όπου το 1944 είχαν αποπλεύσει πολλά από τα συμμαχικά πλοία που συμμετείχαν στην απόβαση. Στο κέντρο της πόλης του Πόρτσμουθ, όπως αναφέρει η «Guardian», αντηχούσαν οι φωνές των διαδηλωτών κατά του Τραμπ, στον τόπο όμως της τελετής η σκέψη όλων, έστω και για λίγο, βρισκόταν στους χιλιάδες στρατιώτες που θυσιάστηκαν για να απελευθερώσουν τη Δυτική Ευρώπη από τους Ναζί.

«Η γενιά του πολέμου – η δική μου γενιά – αντέχει και είμαι ευτυχής που είμαι μαζί σας στο Πόρτσμουθ σήμερα» δήλωσε η 93χρονη βασίλισσα της Αγγλίας Ελισάβετ. «Ο ηρωισμός, το θάρρος και η θυσία αυτών που έχασαν τις ζωές τους δεν θα ξεχαστούν ποτέ. Με ταπεινότητα και ικανοποίηση, εκ μέρους ολόκληρης της χώρας, στην πραγματικότητα ολόκληρου του ελεύθερου κόσμου, λέω σε όλους εσάς: “Ευχαριστώ”».

Στην τελετή παρευρέθηκαν οι αρχηγοί δεκαέξι κρατών: της Αυστραλίας, του Βελγίου, του Καναδά, της Τσεχίας, της Δανίας, της Ελλάδας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, του Λουξεμβούργου, της Ολλανδίας, της Νορβηγίας, της Βρετανίας και των ΗΠΑ.

Η βρετανίδα πρωθυπουργός Τερίζα Μέι διάβασε το γράμμα του πλοιάρχου Νόρμαν Σκίνερ προς τη σύζυγό και τις δύο κόρες τους, γραμμένο στις 3 Ιουνίου 1944, που βρέθηκε στην τσέπη του όταν έπεσε νεκρός στην ακτή της Νορμανδίας: «Παρόλο που θα έδινα τα πάντα για να είμαι πίσω μαζί σας, δεν έχω στιγμή ευχηθεί να αποσυρθούμε από τη δουλειά που έχουμε να κάνουμε».

Ο γάλλος πρόεδρος Εμάνουελ Μακρόν διάβασε το τελευταίο γράμμα του 16χρονου Ανρί Φερτέ λίγο πριν από την εκτέλεσή του: «Οι στρατιώτες έρχονται να με πάρουν. Πρέπει να βιαστώ. Τα γράμματά μου φαίνoνται να τρέμουν, αλλά αυτό συμβαίνει επειδή χρησιμοποιώ μικρό μολύβι. Δεν φοβάμαι τον θάνατο, η συνείδησή μου είναι απολύτως καθαρή. Χίλια φιλιά. Ζήτω η Γαλλία»

Ο Τραμπ από την πλευρά του διάβασε το μήνυμα που εξέδωσε την ημέρα της απόβασης, 6 Ιουνίου 1944, ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Φράνκλιν Ρούσβελτ: «Ο εχθρός είναι ισχυρός. Μπορεί να απωθήσει τις δυνάμεις μας, αλλά θα επιστρέψουμε ξανά και ξανά. Και γνωρίζουμε ότι με τις προσευχές μας και με το δίκαιο των σκοπών μας οι γιοι μας θα θριαμβεύσουν».

Τον λόγο πήρε και ο 99χρονος σήμερα λοχίας και διμοιρίτης Τζον Τζένκινς από το Πόρτσμουθ. «Ημουν τρομοκρατημένος. Νομίζω όλοι ήταν. Δεν το δείχνεις, αλλά είναι εκεί. Ολο αυτό το θυμάμαι σαν ένα μεγάλο κομμάτι της ζωής μου. Με άλλαξε. Ημουν ένα μικρό κομμάτι σε μια μεγάλη μηχανή. Δεν ξεχνάς ποτέ τους συντρόφους σου, γιατί ήμασταν όλοι μαζί μέσα σε αυτό. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ποτέ».

Προβλήθηκε επίσης βίντεο με τη μαρτυρία ενός ακόμα βετεράνου της Απόβασης της Νορμανδίας, του Καναδού Μπομπ Ρόμπερτς. «Είπαν: “Θα σας δώσουμε πραγματικά πυρομαχικά”. Αυτό τώρα είναι αληθινό. Υπήρξαν τόσες περιπτώσεις που θα μπορούσα να έχω χάσει τη ζωή μου. Καθώς το σκέφτομαι πάλι τώρα, δεν ξέρω πώς επέζησα».

Χθες, έστω για κάποιες ώρες, στο «μυαλό» της Ευρώπης και του κόσμου, δεν υπήρχαν ούτε οικονομικοί δείκτες, ούτε δημοσιονομικά μέτρα, ούτε Brexit, ούτε διαπραγματεύσεις, ούτε τίποτα από όλα όσα καθημερινά απασχολούν τους ηγέτες της και βαραίνουν τους πολίτες της. Υπήρχε μόνο το αίσθημα της ενότητας, της αλληλεγγύης και της αυτοθυσίας απέναντι στη βία, στην αδικία και στον ρατσισμό.