Προνοσοκομειακή Καρδιολογία και Ιατρική

Το 1994 υπήρξε σταθμός για την ιστορία της ιατρικής της χώρας. Το Εθνικό Κέντρο Αμεσης Βοήθειας (ΕΚΑΒ) μετετράπη ουσιαστικά σε κέντρο προνοσοκομειακής ιατρικής. Για πρώτη φορά, παρά την αρνητική θέση του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, καρδιολόγοι και αναισθησιολόγοι στελέχωσαν τα ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ. Με ευρωπαϊκά προγράμματα το ΕΚΑΒ, από ένα γραφείο που παραχωρούσε το τότε Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθηνών – το σημερινό Γεννηματάς – απέκτησε ολόκληρο ανεξάρτητο κτιριακό συγκρότημα όπου με προγράμματα συνεχιζόμενης εκπαίδευσης γιατροί και νοσηλευτικό προσωπικό παρακολουθούσαν τις συνεχείς διεθνείς εξελίξεις. Τότε, μάλιστα, η Ελλάδα συμμετείχε σε μια μεγάλη ευρωπαϊκή μελέτη της προνοσοκομειακής αντιμετώπισης του εμφράγματος (ΕΜΙΡ) η οποία δημοσιεύθηκε σε ένα από τα μεγαλύτερα και εγκυρότερα ιατρικά περιοδικά, το «New England Journal of Medicine». Χιλιάδες άνθρωποι σώθηκαν καθώς οι καρδιακές ανακοπές αντιμετωπίζονταν μέσα στα ασθενοφόρα και η θρομβόλυση άρχιζε μέχρι και μία ώρα νωρίτερα από την εισαγωγή στο νοσοκομείο.

Το ίδιο συνέβαινε και με τους άλλους τομείς της Ιατρικής. Ειδικότερα, η βοήθεια υπήρξε ιδιαίτερα αξιόλογη για τους πολυτραυματίες. Πριν από την εκπαίδευση των νοσηλευτών η περισυλλογή των τραυματιών από σοβαρά τροχαία δυστυχήματα άφηνε πολλούς τραυματίες ανάπηρους από τον τρόπο που τους μετέφεραν από την άσφαλτο στο ασθενοφόρο οι ανειδίκευτοι τότε νοσηλευτές. Ομως και γενικότερα το επείγον σε οποιαδήποτε μορφή, όπως η μεγάλη αιμορραγία ή ο πόνος, αντιμετωπίσθηκαν ουσιαστικότερα με την εφαρμογή της προνοσοκομειακής ιατρικής.

Μέσα στο ίδιο πλαίσιο ανήκουν και τα αεροπλάνα-μονάδες που διακομίζουν τους αρρώστους από τα νησιά. Μέχρι τότε, οι ασθενείς μεταφέρονταν με τα αεροπλάνα της γραμμής της Ολυμπιακής με πολλές φορές δραματική εξέλιξη για τους αρρώστους.

Δυστυχώς, σήμερα το κεφάλαιο αυτό της προνοσοκομειακής ιατρικής φαίνεται να εγκαταλείπεται ουσιαστικά. Ακόμα και παράγοντες της Αυτοδιοίκησης συνεχώς ζητούν από την Πολιτεία οδηγούς για ασθενοφόρα ωσάν το πρόβλημα να είναι η απλή διακομιδή του ασθενούς, η οποία σε τελική ανάλυση μπορεί να γίνει με οποιοδήποτε μεταφορικό μέσο. Δυστυχώς δεν αντιλαμβάνονται τη σημασία της προνοσοκομειακής ιατρικής. Γυρίζουμε δηλαδή πίσω στην προ 1994 περίοδο που ο σταθμός πρώτων βοηθειών στην 3η Σεπτεμβρίου ήταν το παν για την προνοσοκομειακή ιατρική. Αλλο οι πρώτες βοήθειες και άλλο η προνοσοκομειακή ιατρική. Αραγε πόσο απασχολούν τα θέματα αυτά το υπουργείο Υγείας;

Ο Δημήτρης Θ. Κρεμαστινός είναι ομότιμος καθηγητής Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκλεγμένο μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών