Η στραβή «έκατσε» στο 102

Ο αριθμός 102 θα μπορούσε να είναι ένας κανονικός αριθμός, μιας κανονικής αριθμητικής συνέχειας, χωρίς ιδιαίτερο συμβολισμό. Οσοι όμως παρακολούθησαν τα γεγονότα της 23ης Ιουλίου του 2018 στο Μάτι Αττικής ξέρουν πως κάτι τέτοιο δεν ισχύει πια. Ο αριθμός 102 είναι πλέον στοιχειωμένος από 102 θανάτους που δεν έπρεπε να συμβούν, από μια πυρκαγιά που δεν έπρεπε να ανάψει και από ένα  κράτος που δεν στάθηκε ικανό να προστατεύσει όσους πολίτες βρέθηκαν σε ανάγκη.

Κανείς δεν έχει ξεχάσει. Η πυρκαγιά στο Μάτι θα μείνει στην  ιστορία της χώρας μας ως μία από τις πιο μαύρες σελίδες της. Λίγα χιλιόμετρα μακριά από το κέντρο της Αθήνας, μια ολόκληρη γειτονιά χάθηκε, πληγώθηκε για πάντα. Και όσοι επέζησαν άλλαξαν και αυτοί – θα θυμούνται τις κραυγές, τις αγωνιώδεις προσπάθειες των γειτόνων τους που δεν στάθηκαν τόσο τυχεροί. Γιατί στην πραγματικότητα η τύχη καθόρισε το ποιος έζησε και το ποιος πέθανε. Κανένας μηχανισμός πυρασφάλειας, κανένα σχέδιο εκκένωσης. Τίποτα δεν υπήρξε. Η τύχη και η μοίρα ήταν τα μοναδικά εργαλεία απέναντι στη φωτιά.

Και δεν θα έπρεπε να είναι έτσι. Πάνω σ’ αυτό το τόσο απλό δεδομένο στήθηκε το μεγαλύτερο θέατρο ανάληψης ευθύνης από κυβερνητικό επιτελείο. Ο Πρωθυπουργός έσπευσε στο συντονιστικό της Πυροσβεστικής – αφήνοντας, ευτυχώς, το τζάκετ που χρησιμοποίησε προκάτοχός του σε αντίστοιχη περίπτωση στο ντουλάπι του γραφείου. Μαζί του οι επιχειρησιακοί υπεύθυνοι, ο Δημήτρης Τζανακόπουλος, ο Νίκος Τόσκας, ο Παύλος Πολάκης, ο Πάνος Σκουρλέτης, ο Σωκράτης Φάμελλος και η Ρένα Δούρου. Το βλέμμα τους έλεγε όσα δεν είπαν με τα λόγια. Οσο ο Αλέξης Τσίπρας ενημερωνόταν για τις πτήσεις των Καναντέρ, ήξερε ήδη πως υπάρχουν ανθρώπινα θύματα. Οπως το ήξεραν και όλοι εκείνοι που βρέθηκαν στο σημείο – και όπως επιβεβαιώθηκε από τις μαρτυρίες που βγήκαν στη δημοσιότητα μερικούς μήνες μετά. «Εχει νεκρούς, αλλά δεν τους ανακοινώνουν». Η φράση που έκανε περισσότερη ζημιά στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ απ’ ό,τι οποιαδήποτε άλλη.

Κι αυτό γιατί τα κυβερνητικά στελέχη όχι μόνο δεν παραδέχτηκαν πως γνώριζαν τι είχε συμβεί στο Μάτι, αλλά υπερασπίστηκαν εκείνους που ανέλαβαν την επιχείρηση απεγκλωβισμού και διάσωσης. Αυτούς που, χωρίς σχέδιο, έκλεισαν τη Μαραθώνος. «Οι πολιτικές ευθύνες αφορούν εμένα. Προσπαθώ να βρω ποια είναι τα λάθη και ποιοι έχουν την ευθύνη, σας λέω ότι δεν μπορώ να βρω μεγάλα λάθη επιχειρησιακά σε όλη αυτή την κατεύθυνση των επιχειρήσεων» ήταν τα λόγια του Νίκου Τόσκα στη μνημειώδη συνέντευξη Τύπου, κατά την οποία τόσο ο ίδιος όσο και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος προσπάθησαν να πείσουν πως όλα έγιναν σωστά – παραλείποντας, ευτυχώς, τα περί «στρατηγού ανέμου» που σε άλλες εποχές δεν έφεραν τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Λίγο καιρό αργότερα, ο Αλέξης Τσίπρας είπε πως ο ίδιος αναλαμβάνει την «πολιτική ευθύνη». Χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις. Χωρίς πράξεις που να συνοδεύουν τη δήλωση. Ο Νίκος Τόσκας, ο ίδιος που έντεκα μέρες νωρίτερα δεν έβλεπε κανένα λάθος, ήταν το μοναδικό πολιτικό πρόσωπο που παραιτήθηκε.

ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ. Υστερα απ’ αυτό οι επιχειρησιακές ευθύνες ξεχάστηκαν για την κυβέρνηση. Οπως ξεχάστηκε και η ευθύνη της Περιφέρειας. Σειρά είχε πάρει το αφήγημα περί «προπαγάνδας». Εφταιγαν τα ΜΜΕ όταν αναφέρονταν σε νεκρούς, έφταιγε η «διαπλοκή» που τα ρεπορτάζ ήταν ανατριχιαστικά, έφταιγαν όλοι εκτός από τους ίδιους τους φταίχτες. Ο Τσίπρας επισκέφτηκε την περιοχή αφότου ξεκίνησαν να δίνονται τα επιδόματα. Οταν προεκλογικά η δημοσιογραφική έρευνα επανέφερε το θέμα, ο Πρωθυπουργός μίλησε για «ξαναζεσταμένο φαγητό». Ξεχνώντας, ίσως, πως ήταν άνθρωποι εκείνοι που κάηκαν και όχι κοτόπουλα. Παράλληλα, ο ΣΥΡΙΖΑ στήριξε τη Ρένα Δούρου που διεκδίκησε την επανεκλογή της στην Περιφέρεια Αττικής – και αυτό παρά το ότι «έκατσε μια στραβή στη βάρδια μου». Και η ίδια, όμως, έπεσε με τα μούτρα στην προεκλογική της καμπάνια. Στο ειδικό σποτάκι για το Μάτι δεν θα μπορούσε να είναι πιο ξεκάθαρη: «Οταν έριξαν το φταίξιμο σε μένα, έμεινα σιωπηλή. Οι συνεργάτες μου μου είπαν να μιλήσω για τα σαράντα χρόνια του παλιού καθεστώτος. Αρνήθηκα να κοιμάμαι ήσυχη τα βράδια. Το πότε θα ξεσπάσει η φωτιά εξαρτάται από δυνάμεις ανώτερες από εμάς». Δεν έφταιγε εκείνη. Σε τίποτα. Είναι μερικά πράγματα που υπερβαίνουν την πολιτική αντιπαράθεση. Μπορεί τελικά η Δούρου να πέρασε στον δεύτερο γύρο των αυτοδιοικητικών, όμως δεν κέρδισε. Το Μάτι θα την ακολουθεί σε όλη την πολιτική της πορεία από εδώ και πέρα. Οπως θα ακολουθεί και εκείνους που βρέθηκαν να διαχειρίζονται μια μεγάλη κρίση εν μέσω θέρους, δεν κατάφεραν να ανταποκριθούν και τελικά επέλεξαν να την υποβαθμίσουν για να σωθούν.