Πώς οι ευρωεκλογές {LF}«πρασίνισαν» τη Γερμανία {CR}

Οι ευρωεκλογές της περασμένης Κυριακής στη Γερμανία δεν έφεραν την πρόωρη διάλυση της κυβέρνησης που ορισμένοι περίμεναν μετά την πανωλεθρία των Σοσιαλδημοκρατών – κυβερνητικών εταίρων της Μέρκελ. Επιβεβαίωσαν, ωστόσο, την αναδιάταξη των πολιτικών δυνάμεων, η οποία συντελείται σταδιακά και αποκτά πλέον μόνιμα χαρακτηριστικά για τον πολιτικό χάρτη της Γερμανίας.

Τα παραδοσιακά κόμματα καταρρέουν στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά η συντηρητική Χριστιανική Ενωση (CDU-CSU) της Γερμανίας δείχνει αξιοσημείωτες αντοχές και παρά τις απώλειες, παραμένει βασικός πόλος κρατώντας το 1/3 του γερμανικού εκλογικού σώματος. Αντίθετα στον χώρο της Κεντροαριστεράς συντελούνται δομικές αλλαγές. Οι Πράσινοι διπλασίασαν τη δύναμή τους και πήραν για πρώτη φορά σε παγγερμανικές εκλογές τη δεύτερη θέση από τους Σοσιαλδημοκράτες με απόσταση πέντε ποσοστιαίων μονάδων. Οι Πράσινοι αναλαμβάνουν «ρόλο κλειδί» στην πολιτική σκηνή της Γερμανίας, όπως διαπίστωσε ο πρόεδρός τους Ρόμπερτ Χάμπεκ. «Το εκλογικό αποτέλεσμα είναι εντολή να εξελιχτούμε σε πολιτική δύναμη που χαράσσει γραμμή, μπήκαμε στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης», είπε ο Χάμπεκ.

Μπορούν να ανταποκριθούν οι Πράσινοι στον νέο ρόλο; Αυτονόητο δεν είναι. Οι Πράσινοι δεν έχουν αυτήν τη στιγμή ούτε την οργανωτική δομή ούτε το στελεχικό δυναμικό προσώπων που απαιτεί ο νέος ρόλος. Οι Πράσινοι έχουν παγγερμανικά μόνο 80.000 μέλη, όταν το εκλογικό τους ποσοστό σε κάποιες πόλεις έφτασε ακόμα και το 40%. Για τη σύγκριση μόνον: οι ηττημένοι των εκλογών Σοσιαλδημοκράτες με 15,5% στις ευρωεκλογές έχουν περίπου 430.000 μέλη.

Η ηγεσία του κόμματος ξέρει ότι στις ευρωεκλογές οι Πράσινοι πήραν μία «άνευ προηγουμένου προκαταβολή εμπιστοσύνης», η οποία καλλιεργεί συγκεκριμένες προσδοκίες. Αυτό είναι και το ουσιαστικό στοίχημα για τους Πράσινους, το οποίο θα κριθεί όταν θα αναλάβουν κυβερνητικές ευθύνες σε παγγερμανική κλίμακα και οι εξαγγελίες, οικολογικές, κοινωνικές και οικονομικές, θα συγκρουστούν με τη σκληρή πραγματικότητα.

Εχουν πάντως πίσω τους μία ανεπανάληπτη ιστορία επιτυχίας. Στις τέσσερις σχεδόν δεκαετίες από την εμφάνισή τους στο πολιτικό προσκήνιο, πέρασαν όλες τις παιδικές αρρώστιες του πολιτικού ρομαντισμού και των μαξιμαλιστικών στόχων.

Η μεγαλύτερη επιτυχία των Πρασίνων είναι ότι κατέστησαν την οικολογική συνείδηση κτήμα ολόκληρης της γερμανικής κοινωνίας. Η Γερμανία είναι η μόνη χώρα της Ευρώπης που κλείνει πυρηνικούς αντιδραστήρες και μάλιστα με κεντροδεξιά κυβέρνηση που συζητά και κλείσιμο των ανθρακωρυχείων στα οποία στηρίχτηκε στη βιομηχανική επανάσταση. Από τo CDU-CSU μέχρι την Αριστερά, – πλην του AfD – η οικολογία είναι βασική προγραμματική παράμετρος. Αλλά οι Πράσινοι είναι εξ ορισμού οι πιστότεροι και πλέον αξιόπιστοι εκφραστές των οικολογικών ανησυχιών, με επίκαιρη αιχμή του δόρατος την κλιματική αλλαγή. Το «σκασιαρχείο» των μαθητών από τα μαθήματα κάθε Παρασκευής για να διαδηλώσουν για την προστασία του κλίματος συνέβαλε καθοριστικά στον θρίαμβο των Πρασίνων στις ευρωεκλογές. Το επόμενο ερώτημα που τίθεται είναι, εάν πρόκειται για ένα συγκυριακό φαινόμενο που θα ξεφουσκώσει όταν αλλάξει η πολιτική ατζέντα, ή θα αποκτήσει ρίζες και θα έχει διάρκεια σε βάθος χρόνου.

Σήμερα είναι κόμμα εξουσίας – με «πράσινο» πρωθυπουργό για δεύτερη θητεία στη Βάδη Βυρτεμβέργη, ένα από τα πλουσιότερα ομόσπονδα κρατίδια της Γερμανίας – ενώ ταυτόχρονα καρπώνεται την ψήφο και απογοήτευσης από τα παραδοσιακά κόμματα.

Οι Πράσινοι δεν έχουν παρά να περιμένουν τις επόμενες εκλογές, όποτε αυτές διεξαχθούν, είτε πρόωρες, εάν διαλυθεί ο σημερινός κυβερνητικός συνασπισμός της Μέρκελ το φθινόπωρο, είτε στο τέλος της θητείας της σημερινής Βουλής. Ολα δείχνουν ότι θα είναι και σε εκείνην την αναμέτρηση δεύτερη δύναμη. Και τότε, η προοπτική του πρώτου Πράσινου καγκελάριου της Γερμανίας δεν θα είναι πλέον άπιαστο όνειρο.