Χρέος, τιμή, μνήμη, συγκίνηση

Ημουν εκεί, μαζί με τις χιλιάδες αδικοχαμένες ψυχές των Ελλήνων του Πόντου, που καρτερούν δικαίωση, να τους αποτίνω φόρο τιμής, υπόσχεση χρέους, να γαληνέψω τις ψυχές τους, να προσευχηθώ ευλαβικά και να υποκλιθώ στον πόνο και την καρτερικότητά τους.

Ημουν εκεί, περιτριγυρισμένη από πρόσωπα βουβά, συγκινημένα, λουσμένα από το φως των κεριών, δοσμένα στη μουσική και στις εικόνες που περνούσαν από μπροστά μας, σκηνές ενός καλλιτεχνικό – ιστορικού δρώμενου, που τόσο περίτεχνα, με ευγένεια και σέβας, φιλοτέχνησε ο Ηλίας Υφαντίδης.

Ημουν εκεί, να με ταξιδεύει με τους ήχους του βιολιού της η Ευανθία Ρεμπούτσικα, στις χαμένες πατρίδες, να πετώ πάνω από την Εύξεινη θάλασσα, να αντικρίζω τον ορίζοντα που όριζε η Ηράκλεια, τα Κοτύωρα, η Κολχίδα.

Ημουν εκεί, να δακρύζω και να αναρριγώ με τη λυρική φωνή της Σόνιας Θεοδωρίδου, να ξεκλειδώνει από την ψυχή μου κλειδαμπαρωμένους μύθους αρχαίους, ιστορία ένδοξη, τραγική, βαμμένη κόκκινη από το αίμα των αθώων, όπως το κόκκινο πανί που κρεμόταν από τον ώμο της και  σερνόταν στο χώμα, να μας θυμίζει τη μοναξιά των χωρίς σταυρό τάφων.

Ημουν εκεί, να ψάλω «τη Υπερμάχω» μαζί με την Ορθόδοξη Εκκλησιαστική Βυζαντινή Χορωδία και την Παραδοσιακή Χορωδία του Εθνικού Ωδείου Αθηνών με χοράρχη τον Μιχάλη Μακρή, τις υπέροχα ευαίσθητες Κατερίνα Παπαδοπούλου, Βασιλική Καρακώστα, Μαρία Κοντογιαννοπούλου, τον Κώστα Αγέρη, να βρεθώ με τον νου και την καρδιά στην Παναγιά τη Σουμελιώτισσα, φυλαχτό ιερό και σύμβολο αιώνιο, ανάμεσα στις καλομάνες Πόντιες και τους αρματωμένους ακρίτες.

Ημουν εκεί, με τους ήχους του Χρήστου Τσιαμούλη (ούτι), του Πάνου Δημητρακόπουλου (κανονάκι), του Βαγγέλη Καρίπη (κρουστά), του Γιώργου Βεντούρη (κόντρα μπάσο), του Χάρη Λαμπράκη (πνευστά), του Γιώργου Κουλαξουζίδη (λύρα), του Παναγιώτη Κοπαλίδη (νταούλι), να μεθύσω με πάθος, να κλέψω λίγο από τη δύναμη των χορευτών του Σ. Πο. Σ. Νοτίου Ελλάδος και Νήσων της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος, που ο πυρρίχιος οδηγεί εκστατικά τα βήματά τους μ’ αναλλοίωτα σε φως αιώνων.

Ημουν εκεί, το Σάββατο 18 Μαΐου 2019 μπροστά από το εμβληματικό μνημείο Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, το «Πυρρίχιο Πέταγμα» του Παναγιώτη Τανιμανίδη, φόρο τιμής στη μαρτυρική θυσία των 353.000 Ελλήνων του Πόντου, έναν αιώνα αργότερα, στην εκδήλωση μνήμης και χρέους «100 Χρόνια Ανέσπερης Μνήμης», του ευαίσθητου καλλιτέχνη και εξαιρετικού δημιουργού Ηλία Τ. Υφαντίδη, που οργάνωσαν ο Δήμος Πειραιά και ο Σύνδεσμος Ποντιακών Σωματείων Νοτίου Ελλάδας και Νήσων της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος.

Πάντα αναρωτιόμουν τι είναι αυτό που ξεχωρίζει τους Πόντιους. Χρέος, τιμή, μνήμη. Είναι οι βασικές αρχές και αξίες που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά από τα βάθη της μακραίωνης ιστορίας τους. Μια ιστορία επιβίωσης και διάκρισης. Γιατί ο Ποντιακός Ελληνισμός στάθηκε στα πόδια του κάτω από εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες και κατάφερε να μεγαλουργήσει ξανά.

Ο Πειραιάς, που υποδέχθηκε τα καραβάνια όσων ξεριζώθηκαν από τις πατρογονικές τους εστίες και ο Βαγγέλης Μαρινάκης, δωρητής του μνημείου και χορηγός της εκδήλωσης, που έλκει την καταγωγή του, από την πλευρά της μητέρας του, Ειρήνης, από το γένος των Υψηλαντών, αναλαμβάνουν το χρέος να κρατήσουν τη μνήμη ζωντανή, να αποτίσουν τον ελάχιστο φόρο τιμής στους αδικοχαμένους Ελληνες που μαρτύρησαν στη γη του Πόντου, θύματα της δεύτερης μεγαλύτερης γενοκτονίας του 20ου αιώνα, να ζητήσουν την ελάχιστη ηθική δικαίωση και την επιβεβλημένη αναγνώριση από τη διεθνή κοινότητα της ποντιακής Γενοκτονίας που δεν μπορεί παρά να επιβεβαιώσει την καθολική προσήλωση στην υπέρτατη αξία της ανθρώπινης ζωής και την καθολική καταδίκη από πλευράς της διεθνούς κοινότητας ανάλογων πρακτικών.

Αξίζουν τα συγχαρητήρια και την αναγνώρισή μας.

Η Εύα Παπαδάτου είναι διευθύντρια Ευρώπης της Γενικής Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού