«Χωρίς τον Μάνο δεν θα ήμουν τώρα εδώ»

Ετοιμάζεστε για τη μεγάλη περιοδεία σας ως Πυξ Λαξ. Υστερα από όλη αυτή τη διαδρομή της μπάντας, αισθάνεστε μέλος της όπως εκείνα τα πρώτα χρόνια;

Ακόμη και όταν το γκρουπ δεν υπήρχε πια και ο καθένας άρχισε να διαγράφει τη δική του πορεία, εγώ ένιωθα Πυξ Λαξ. Εχω πιάσει τον εαυτό μου να μιλάω στον πληθυντικό. Η μπάντα αυτή μας πέτυχε σε μια περίοδο που ήμασταν πιτσιρικάδες. Βρισκόμασταν σε πολύ σημαντικά και ευαίσθητα σημεία της ζωής μας, οπότε μας μπόλιασε πολύ βαθιά. Ως εκ τούτου, δεν μπορείς ν’ απαλλαγείς και να το αφήσεις πίσω.

Διαλύθηκε το γκρουπ, ακολουθήσατε μοναχικές πορείες με θετικό πρόσημο.

Ωραία ήταν και αυτά. Υστερα από 14 χρόνια, όπου ο καθένας δημιούργησε εκείνα που επιθυμούσε, ξανασμίξαμε. Και θα συνεχίζουμε με τα δικά μας. Κάνουμε πάντα του κεφαλιού μας, δεν έχουμε κάποιο σχέδιο δράσης.

Βεβαίως επικρατεί η άποψη ότι ο λόγος της επανασύνδεσης ήταν τα χρήματα.

Το γνωρίζω, όμως θα πρέπει να πω πως σε αυτή την οικονομική συγκυρία είναι πιο εύκολο να εμφανίζεται κανείς μόνος. Είναι διαφορετικές και σαφώς μεγαλύτερες οι ανάγκες – παραγωγής – για μια μπάντα. Οπότε μάλλον δεν ευσταθεί αυτή η προσέγγιση.

Ναι, αλλά οι Πυξ Λαξ δεν πουλάνε περισσότερο απ’ ό,τι μόνο το όνομά σας – αφού μιλάμε με όρους αγοράς;

Μια χαρά πήγαινα και ως Πλιάτσικας.

Αλλά είδατε το «Οχι άλλο Πλιάτσικα»! (Γέλια)

Ηταν φωτομοντάζ και ανακυκλώθηκε. Εξυπνο βεβαίως. Εχουν κυκλοφορήσει και άλλα ωραία, με τα οποία έχω διασκεδάσει πολύ. Με είχαν κάνει Photoshop πάνω σε τύπο με μούσια από τον «Αρχοντα τον δαχτυλιδιών», τον Σάρουμαν, βάζοντας λεζάντα «Στην καινούργια ταινία θα υποδυθεί τον Σάρουμαν και θα σκοτώνει τους κακούς παίζοντας μελαγχολικά τραγούδια».

Επίσης και αυτό έχει σχολιαστεί ποικιλοτρόπως.

Μα δεν με ενοχλεί. Μου αρέσει αυτός ο μουσικός δρόμος διότι μέσα απ’ αυτόν έχω ισορροπία. Είναι η δίοδος η οποία μου προσφέρει εκτόνωση. Δηλαδή να βγάζω τη μελαγχολία ή τον προβληματισμό μου. Ομως δεν είναι μελαγχολία για τη μελαγχολία. Υπάρχει και η αισιόδοξη πλευρά. Αυτό ήταν ένα στοιχείο που υπήρχε στα τραγούδια των Πυξ Λαξ και εξηγεί πολλά πράγματα.

Τι ακριβώς;

Πως είναι καταγεγραμμένη η μπάντα στη συνείδηση του κόσμου. Οταν μας είπε ο Νίκος Λώρης το 2011 να παίξουμε στο Ολυμπιακό Στάδιο, είπαμε ότι ήταν αδύνατον να γεμίσει αυτός ο χώρος. Και όμως η μπάντα έχει τέτοια αποδοχή που μας εκπλήσσει. Ενας από τους λόγους είναι ότι τα τραγούδια μας δεν μένουν μόνο στο στοιχείο της μελαγχολίας. Ακολουθούσαμε τη ζωή, τον ρεαλισμό της, με μια ποιητική διάθεση. Βλέπαμε τις εικόνες που εκτυλίσσονταν γύρω μας στην πραγματική τους διάσταση. Οχι αυτές που έβγαζαν τα περιοδικά και οι εκπομπές lifestyle τότε. Και αναλαμβάναμε το κόστος.

Εχετε πει πολλές φορές ότι παρά την τεράστια επιτυχία σας, στο ξεκίνημα τουλάχιστον, δεν βγάζατε χρήματα.

Εξαιτίας του τρόπου που προσεγγίζαμε τα πράγματα. Κάναμε μόνο συναυλίες ή παίζαμε σε μικρούς χώρους με χαμηλό εισιτήριο. Αυτά που ζητούσαμε επίσης ως αμοιβή ήταν πολύ λίγα. Για πολλά χρόνια η προσέγγισή μας και ο τρόπος που εργαζόμασταν ήταν κομμουνιστικά.

Και όταν αρχίσατε να βγάζετε χρήματα, διαλύθηκε η μπάντα.

Ναι, κάπως έτσι έγινε. Αλλά δεν έπαιξε ρόλο το χρήμα. Εμάς οι ανάγκες για επιβίωση δεν ήταν ποτέ σε συνάρτηση με το οικονομικό στοιχείο. Θέλαμε να επιβιώσουμε εσωτερικά. Εχουμε περάσει μέσα από διάφορες φάσεις που η μουσική έπαιξε κυρίαρχο ρόλο στο να μπορέσουμε να ισορροπήσουμε.

Από τη μυθολογία των ροκ σταρ που έχετε ζήσει τόσο έντονα – sex, drugs and rock ‘n’ roll – τι έχει μείνει;

Καμένες φλάντζες στον εγκέφαλο, αλλά και μια πάρα πολύ ωραία αίσθηση από αυτό το ταξίδι. Συνέβη στις ηλικίες που έπρεπε να συμβεί. Οντως ζήσαμε πράγματα που δεν τα περιμέναμε. Αυτή η μπάντα είχε τη χαρά και την τύχη να βιώσει αυτά που είχε ακούσει και είχε διαβάσει για τα ξένα συγκροτήματα, αλλά στην κλίμακα της Ελλάδας. Ημασταν επίσης μια ομάδα ανθρώπων που απαρτιζόταν από έντονες προσωπικότητες. Οχι μόνο ο Μπάμπης Στόκας, ο Μάνος Ξυδούς και εγώ που είμαστε οι πιο γνωστοί. Ολα τα μέλη του συγκροτήματος που κατά καιρούς έμπαιναν.

Η επιτυχία σάς άλλαξε; Δεδομένου ότι ήσασταν παιδιά των δυτικών προαστίων που ζήσατε τον απόλυτο θρίαμβο.

Η επιτυχία μάς επηρέασε και υπάρχει περίπτωση να αλλοίωσε στοιχεία του χαρακτήρα μας. Αλλά θέλω να σου πω ότι ποτέ δεν πήραμε τον εαυτό μας στα σοβαρά. Παίζαμε τρία sold out στον Λυκαβηττό και δεν το σπουδαιολογούσαμε. Θεωρούσαμε ότι συμβαίνει και αυτό στις ζωές των ανθρώπων κάποιες φορές. Την επόμενη μέρα παίζαμε τάβλι με τους φίλους στην πλατεία του Μενιδίου. Δεν πηγαίναμε σε κλειστά γκέτο έντεχνων καλλιτεχνών, γκουρού και μεντόρων του θεάματος να το φιλοσοφήσουμε. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που κρατήσαμε μια φοβερή σχέση με το λαϊκό στοιχείο.

Είναι μια ερμηνεία της τωρινής αποδοχής σας;

Ναι. Δεν θελήσαμε ποτέ να γίνουμε εξωτικά τρόπαια μιας ιδιαίτερης ελίτ για να μας προβάλλουν. Δεν μας ενδιέφερε ποτέ αυτό.

Η αποδοχή των έντεχνων συναδέλφων σας σάς απασχόλησε; Κάποιοι είχαν τοποθετηθεί κριτικά απέναντι στη δημιουργία σας.

Ημασταν στον κόσμο μας. Κάναμε τραγουδάκια, βγάζαμε τον πόνο μας προς τα έξω, άλλα ήταν καλά, άλλα όχι. Αλλά εμείς δεν είπαμε ποτέ ότι ήμασταν καλοί μουσικοί. Μια χειμαρρώδης ομάδα παιδιών ήμασταν που εκλάμβανε στίχους, μελωδίες, μουσικές, ζωές, κλάμα, χαρά και έβγαινε αυτό το αποτέλεσμα. Δεν είχαμε στο μυαλό και στην ψυχή μας ότι είμαστε οι μουσικάρες. Αλλος είναι ο λόγος για τον οποίο κάναμε μουσική – και εξακολουθούμε βέβαια να γράφουμε.

Ποιος;

Να είμαστε όρθιοι, ζωντανοί και σε ισορροπία. Διαφορετικά είμαστε ανισόρροποι.  Παίζαμε, γράφαμε και μελετούσαμε πολύ ξένα συγκροτήματα και ελληνικά. Ημασταν θαυμαστές μιας σκηνής με συγκεκριμένες μουσικές και στιχουργικές ιδέες, που αυθόρμητα και χωρίς αντιζηλία ανοίγαμε τ’ αφτιά μας και την ψυχή μας σε αυτές. Ετσι είχαμε μάθει να λειτουργούμε. Ξαφνικά είδαμε διάφορους τύπους – μεγάλα ονόματα – μέσα από συνεντεύξεις τους να κάνουν πικρόχολα σχόλια για τη μουσική μας. Η πρώτη μας αντίδραση ήταν αμηχανία και έκπληξη.

Χάσατε τον θαυμασμό σας προς αυτούς;

Οχι, δεν άλλαξε κάτι. Αγάπησα την ομορφιά του έργου τους. Τα άλλα δεν με ενδιέφεραν. Ξεπεράσαμε αυτές τις επιθέσεις αγνοώντας τες. Ακολουθήσαμε την πορεία μας ανακαλύπτοντας διάφορα διαμάντια.

Τι ανακαλύψατε τελευταία;

Το 2004 είχε προκύψει μια ιδέα να φτιάξουμε κάποια τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη με τον δικό μας ήχο, αλλά η μπάντα τότε διαλύθηκε. Πρόσφατα είχαμε μια συνάντηση μαζί του. Θέλουμε να δουλέψουμε πάνω σε ένα όχι και τόσο γνωστό δίσκο του, τον «Διόνυσο». Είμαστε σε αυτή τη διαδικασία. Αυτό το κομμάτι της εξερεύνησης είναι ένα από τα πολλά που έχουμε διδαχθεί από τον Μάνο Ξυδού. Είναι ο άνθρωπος που η μπάντα τού χρωστάει ό,τι έγινε, αλλά και εγώ προσωπικά.

Πότε τον συναντήσατε;

Στα πρώτα πρώτα βήματα του γκρουπ. Η ιστορία έχει ως εξής: τότε – αλλά και τώρα και πάντα – ήμασταν φίλοι με τον Μπάμπη. Κάναμε παρέα από πιτσιρίκια, αν και τόσο διαφορετικοί χαρακτήρες. Εκείνα τα πρώτα χρόνια της μπάντας περνούσα πάρα πολύ δύσκολα σε προσωπικό επίπεδο και είχα τη στήριξή του. Βίωνα πολλές συγκρούσεις. Λίγο πριν πάμε φαντάροι, μας βρήκε ο Μάνος. Ηταν εκείνος που καθόρισε την πορεία μας αλλά και εμένα ως άνθρωπο.

Με ποιον τρόπο;

Ηταν από τους λίγους ανθρώπους που αγαπούσε τους νέους. Θυμάμαι ότι άκουγε κάτι καινούργιο που κυκλοφορούσε και ενθουσιαζόταν αν πήγαινε καλά. Είναι από τους λίγους σε αυτόν τον χώρο. Στους 100 γνωστούς που έχω συναδέλφους οι 90, αν ακούσουν κάτι, έναν ωραίο δίσκο που πουλάει, θα έρθουν με πικρόχολα σχόλια να μου το πουν. Ο Μάνος ήταν από τους ελάχιστους που χαιρόταν με την επιτυχία των άλλων. Με είχε εντυπωσιάσει αυτό.

Εδειξε την ίδια καλοσύνη και σε εσάς.

Αν δεν υπήρχε ο Μάνος – για μένα ειδικά -, δεν ξέρω αν θα βρισκόμασταν εδώ τώρα να κάνουμε τη συνέντευξη. Εχασα τον πατέρα μου το 1990, όταν βγήκε ο πρώτο δίσκος των Πυξ Λαξ. Τον Μάιο κυκλοφόρησε, τον Ιούλιο έφυγε ο πατέρας μου. Για εμένα λειτούργησε ως δεύτερος πατέρας. Αν δεν ήταν αυτός, δεν θα είχα αυτή την πορεία που είχα και ως άνθρωπος και ως μουσικός. Αν στα 17 μου χρόνια, κάνοντας κόντρες στην Εθνική με τη μηχανή, με έσωσε η τύχη, τη ζωή μου και αυτό που είμαι τα καθόρισε ο Μάνος. Η παρουσία του και μόνο, ο τρόπος που λειτουργούσε στην καθημερινότητα, από τις συζητήσεις, από το παράδειγμα που έδινε. Θα μπορούσα να πω πολλά, αλλά θέλω να τα κρατήσω για μένα. Το ουσιαστικό είναι ότι η πορεία της μπάντας δεν θα ήταν αυτή. Και σίγουρα εγώ δεν θα ήμουν ίδιος…