Βεβηλώνοντας {CR}την κορυφή του κόσμου

Ο Εντ Ντόχρινγκ, γιατρός από την Αριζόνα, όλη του τη ζωή ονειρευόταν να φτάσει στην κορυφή του Εβερεστ. Οσα είδε όμως λίγες ημέρες πριν, όταν τελικά κατόρθωσε να φτάσει εκεί, του προκάλεσαν σοκ. Ορειβάτες σπρώχνονταν και διαγκωνίζονταν για να βγάλουν selfies. Στο επίπεδο τμήμα της κορυφής, το οποίο σύμφωνα με τους υπολογισμούς του δεν είναι μεγαλύτερο από δύο τραπέζια του πινγκ-πονγκ, είχαν συνωστιστεί δεκαπέντε με είκοσι άνθρωποι. Για να φτάσει εκεί έπρεπε να περιμένει για ώρες φρακαρισμένος σε μια ουρά ορειβατών πάνω στην παγωμένη, βραχώδη και σημαδεμένη από χιλιάδες πατημασιές, κορυφογραμμή. Χρειάστηκε μέχρι και να πατήσει δίπλα στο σώμα μιας γυναίκας που μόλις είχε πεθάνει.

«Ηταν τρομακτικό» δήλωσε στους «New York Times» τηλεφωνικά από το ξενοδοχείο στο Κατμαντού του Νεπάλ όπου αναπαυόταν. «Ηταν σαν ζωολογικός κήπος». Η φετινή ήταν μια από τις πιο θανατηφόρες αναρριχητικές σεζόν του Εβερεστ, με τουλάχιστον δέκα θανάτους και το τραγικότερο είναι ότι αρκετοί από αυτούς μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί. Αιτία δεν ήταν ούτε οι χιονοστιβάδες, ούτε οι χιονοθύελλες, ούτε οι ισχυροί άνεμοι αλλά, όπως υποστηρίζουν βετεράνοι αναρριχητές και ανώτατα στελέχη εταιρειών αναρρίχησης, η κοσμοπλημμύρα που υπάρχει πλέον στο Εβερεστ αλλά και το γεγονός ότι πολλοί από όσους επιχειρούν να ανέβουν στην κορυφή του δεν διαθέτουν την απαιτούμενη εμπειρία. Από τη μια αρκετές εταιρείες διοργάνωσης ταξιδιών αναρρίχησης δεν διστάζουν να «στείλουν» στην κορυφή μη έμπειρους και χωρίς την απαιτούμενη φυσική κατάσταση επίδοξους ορειβάτες. Από την άλλη η κυβέρνηση του Νεπάλ δεν είναι διατεθειμένη να χάσει ούτε ένα δολάριο από τους ενδιαφερομένους, κι έτσι επιτρέπει την ανάβαση σε περισσότερους επισκέπτες απ’ όσους το Εβερεστ μπορεί να δεχτεί με ασφάλεια. Η διαχείριση αυτή έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός πλημμυρισμένου από κόσμο, άναρχου σκηνικού σε ύψος 29.000 ποδιών, σε συνθήκες όπου ο αλτρουισμός εκλείπει όλο και περισσότερο και όπου οποιοδήποτε λάθος μπορεί να αποβεί μοιραίο.

Για να φτάσουν στην κορυφή οι ορειβάτες μειώνουν στο ελάχιστο το βάρος του εξοπλισμού τους και παίρνουν μαζί τους τον μικρότερο δυνατό αριθμό φιαλών οξυγόνου που θα τους επιτρέψει να προλάβουν να ανέβουν στην κορυφή και αμέσως να κατέβουν. «Είναι δύσκολο να σκεφτείς καθαρά όταν είσαι τόσο ψηλά» λένε οι ορειβάτες και ακόμα και καθυστέρηση μίας ή δύο ωρών μπορεί να κρίνει αν θα επιστρέψεις από εκεί ζωντανός ή νεκρός. Σύμφωνα με έμπειρους ορειβάτες αλλά και τους Σέρπα, τους γηγενείς οδηγούς, κάποιοι από τους θανάτους φέτος προκλήθηκαν από το γεγονός ότι άνθρωποι «κόλλησαν» σε μεγάλες ουρές στα 1.000 τελευταία βήματα προς την κορυφή, ανήμποροι να επιστρέψουν πίσω για να αναπληρώσουν τα επίπεδα οξυγόνου τους. Πολλοί επίσης δεν είχαν καν τη φυσική κατάσταση για να βρίσκονται εκεί εξαρχής.

Το Νεπάλ δεν έχει θέσει αυστηρούς κανόνες για το ποιος επιτρέπεται να ανέβει στο Εβερεστ, γεγονός που οι βετεράνοι ορειβάτες χαρακτηρίζουν καταστροφικό. «Πρέπει να αξιολογηθείς για να κάνεις τον Ironman, αλλά δεν χρειάζεται να αξιολογηθείς για να ανέβεις στο ψηλότερο βουνό του κόσμου; Δεν υπάρχει κάτι λάθος σε όλο αυτό;» αναρωτιέται ο διακεκριμένος χρονικογράφος σε θέματα Εβερεστ και ορειβάτης Αλαν Aρνέτ. Μάλιστα, την κατάσταση που επικρατεί στην υψηλότερη κορυφή του κόσμου καθιστά ακόμα πιο αποκρουστική η περσινή αποκάλυψη μιας ευρείας συνωμοσίας στην οποία εμπλέκονταν οδηγοί, εταιρείες μίσθωσης ελικοπτέρων καθώς και νοσοκομεία με στόχο την παραπλάνηση ασφαλιστικών εταιρειών μέσω μη αναγκαίων αποστολών διάσωσης ορειβατών.

Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, πληθαίνουν οι καταγγελίες για βλάβες στον εξοπλισμό των ορειβατών, για κλοπές, καθώς και για ανεξέλεγκτη ρύπανση. Το Εβερεστ φαίνεται να έχει την τύχη κάθε σημείου στη Γη που κατακλύζεται από την ανθρώπινη παρουσία. Είναι πλέον ένας τόπος βεβηλωμένος.