Βήμα συμφιλίωσης {LF}στην Αρχιεπισκοπή

Στις αρχές Ιουνίου του περασμένου έτους ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος είχε επισκεφτεί την Αθήνα – λόγω του περιβαλλοντικού συνεδρίου που είχε διοργανώσει το Πατριαρχείο στον Σαρωνικό και των εορταστικών εκδηλώσεων στην Εύβοια – αλλά είχε μόνο ένα τετ α τετ με τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο στην Αρχιεπισκοπή. Κι αυτό μάλιστα ήταν εθιμοτυπικό.

Το κλίμα ανάμεσα σε Φανάρι και Αρχιεπισκοπή ήταν ψυχροπολεμικό και οι δύο πλευρές απέφευγαν τις πολλές επαφές.

Τα εγκάρδια λόγια πάντως που αντάλλαξαν χθες Ιερώνυμος και Βαρθολομαίος στη συνάντηση που είχαν στην Αρχιεπισκοπή δείχνουν πως τα σύννεφα στις μεταξύ τους σχέσεις έχουν αρχίσει να διαλύονται. «Είναι η πρώτη μας συνάντηση ύστερα από κάποιες στενοχώριες που μεσολάβησαν μεταξύ μας. Αυτά είναι ανθρώπινα. Πρέπει να έχουμε τη δύναμη να τα υπερβαίνουμε και να συνεχίζουμε για το καλό της Εκκλησίας» επεσήμανε ο Πατριάρχης μετά τη συνάντηση προσθέτοντας πως «προκειμένου περί της Εκκλησίας της Ελλάδος και του Οικουμενικού Πατριαρχείου ισχύει αυτό που λέει ο λαός μας ότι το αίμα νερό δεν γίνεται». Και ο Αρχιεπίσκοπος δίπλα του συμφώνησε πως προσυπογράφει όσα είπε ο κ. Βαρθολομαίος.

Aλλωστε, Ιερώνυμος και Βαρθολομαίος θα είναι ξανά μαζί σήμερα το απόγευμα, στα εγκαίνια του Κέντρου Γεροντολογίας και Προνοιακής Υποστήριξης της Αρχιεπισκοπής «Αγιος Πορφύριος» στο Δήλεσι, αλλά και αύριο στο γεύμα που θα παραθέσει προς τιμή του Πατριάρχη η Ιερά Σύνοδος. Αυτό όμως που καταδεικνύει τη βελτίωση του κλίματος είναι η επιλογή του Ιερώνυμου να προσκαλέσει τον Πατριάρχη να τελέσει τα εγκαίνια του Κέντρου Γεροντολογίας, ένα από τα σημαντικότερα έργα στην έως τώρα θητεία του.

Η πρόσκληση στον κ. Βαρθολομαίο ήταν από μόνη της ένδειξη καλής θέλησης για να σπάσει ο «πάγος» καθώς οι δύο ιεράρχες είχαν συγκρουστεί για μικρά και μεγάλα ζητήματα εδώ και μία πενταετία. Αλλά ο Αρχιεπίσκοπος δεν περιορίστηκε σ’ αυτό. Εστειλε τον πρωτοσύγκελλό του, τον επίσκοπο Θεσπιών Συμεών, στο Φανάρι στις 17 Απριλίου για να επιδώσει στον κ. Βαρθολομαίο τη σχετική πρόσκληση. Επρόκειτο για μία κίνηση που ικανοποίησε το Φανάρι. Και ο Πατριάρχης δεν το έκρυψε χθες στα πρώτα λόγια που αντάλλαξαν οι δύο άνδρες μπροστά στους δημοσιογράφους. «Σας ευχαριστώ για τη λεπτότητά σας να στείλετε την πρόσκληση με τον πρωτοσύγκελλό σας, και όχι ταχυδρομικώς ή με άλλους τρόπους της νέας τεχνολογίας. Εκτιμώ πολύ αυτή τη λεπτότητά σας» ανέφερε με νόημα ο κ. Βαρθολομαίος.

Τους ενώνει το Ουκρανικό. Πώς όμως φτάσαμε σ’ αυτή την αναθέρμανση Αρχιεπισκοπής Αθηνών – Οικουμενικού Πατριαρχείου έπειτα από ένα διάστημα ταραγμένων σχέσεων; Το ουκρανικό ζήτημα και η παραχώρηση της αυτοκεφαλίας στην Εκκλησία της Ουκρανίας, εκτιμούν εκκλησιαστικές πηγές, είναι ο παράγοντας που έπαιξε καταλυτικό ρόλο ώστε οι δύο πλευρές να έρθουν ξανά κοντά. Αρκετές Ελληνορθόδοξες Εκκλησίες δεν έχουν αναγνωρίσει ακόμη την Εκκλησία της Ουκρανίας και μάλιστα οι προκαθήμενοί τους έχουν διατυπώσει δημοσίως – ακόμη και με επιστολές – ενστάσεις για την κίνηση του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Κι όλα αυτά δε την ώρα που το Φανάρι δεχόταν σφοδρά «πυρά» από το Πατριαρχείο της Μόσχας.

Μία εντελώς διαφορετική στάση έχει κρατήσει έως τώρα η Εκκλησία της Ελλάδος. Μπορεί να μην έχει αναγνωρίσει μέχρι στιγμής την αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ουκρανίας όμως δεν έχει εκφράσει ανοιχτά επιφυλάξεις. Εστω και με έμμεσο τρόπο η Εκκλησία της Ελλάδος δείχνει να βρίσκεται σε κοινό βηματισμό με το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Κι αυτό φαίνεται πως εκτιμήθηκε από την Κωνσταντινούπολη. Αλλωστε δεν θα πρέπει να λησμονείται πως η αναγνώριση της αυτοκεφαλίας στην Εκκλησία της Ουκρανίας έχει και άλλες προεκτάσεις. Ανθρωποι με γνώση της γεωπολιτικής σκακιέρας στην περιοχή και του ρόλου που παίζει σ’ αυτήν η Εκκλησία έχουν επισημάνει πως η παροχή της αυτοκεφαλίας στην Ουκρανία έγινε και για να σταματήσει η επιρροή της Ρωσίας στην ευρύτερη περιοχή και τα Βαλκάνια.