Κοντά 30 χρόνια ζήσαμε μαζί, κι όμως δεν την αναγνωρίζω

Αγαπητή κυρία,

Οταν περάσουν λίγες μέρες, διαβάστε στη μητέρα σας όσο μπορείτε περισσότερα από αυτό εδώ το γράμμα, που άλλωστε πραγματικό αποδέκτη έχει μόνο εκείνη. Μόλις χαράξει θα φύγω. Ετοίμασα έναν δίσκο με το γάλα της και φεύγοντας θα τον αφήσω στο τραπέζι της κουζίνας.

Θα με φωνάζει όταν ξυπνήσει, θα θυμώσει, ξέρω. Θα σηκωθεί έπειτα όλο νεύρα και μουρμουρίζοντας θα με αναζητήσει, σέρνοντας τη ρόμπα της σε όλα τα δωμάτια.

Κοντά τριάντα χρόνια ζήσαμε μαζί, κι όμως τον τελευταίο καιρό δεν την αναγνωρίζω. Δεν ξέρω αν είναι που έχουμε γεράσει, όμως θυμώνει πια πολύ. Εχει σκληρύνει μέσα της, σαν πολυκαιρισμένο κομμάτι ψωμί. Φαίνεται κιόλας πως ξεχνάει. Θα πείτε «πάντα ξέχναγε η μαμά», πιστέψτε με όμως όταν λέω πως με τα χρόνια απέβαλε τη μνήμη της, σαν ξένο, άρρωστο σώμα.

Δεν θέλει πια να βγαίνουμε έξω, χάλασε, λέει, η γειτονιά. Διπλοκλειδώνει τα παντζούρια και κάθεται από νωρίς το απόγευμα στον καναπέ (έχει ξεφτίσει πια, απ’ την αριστερή μεριά πετάγονται ελατήρια – σκελετωμένα χέρια κι ένας μεγάλος λεκές, άσχημος και σκοτεινός σαν λακκούβα με λασπόνερα, έχει αρχίσει να τρώει την πλάτη του. Τόλμησα να της πω κάποια στιγμή να τον πετάξουμε, να πάρουμε άλλον —έχει λεφτά η μητέρα, δεν έχει;—, ούτε που να τ’ ακούσει, είναι λέει Λουί Κενζ, τον είχε ο παππούς της στην έπαυλη της Κηφισιάς κι έχουν καθίσει επάνω του βασιλικά οπίσθια και πού να καταλάβω εγώ). Ντύνεται λοιπόν, φτιάχνει τα μαλλιά της και κάθε απόγευμα θρονιάζεται στον καναπέ με την ανταύγεια της τηλεόρασης να βάφει πράσινο το πρόσωπό της και παραμιλάει. Στην αρχή νόμιζα πως μιλούσε σε μένα. Απλωσα μάλιστα το χέρι μου να χαμηλώσω την ένταση της τηλεόρασης και εξοργίστηκε. Παραμορφώθηκε το ωραίο της πρόσωπο, τόσο που τρόμαξα κι έκανα τον σταυρό μου.

Αναπολώ τις ιστορίες της, που κάποτε λαμπύριζαν σαν πυρωμένα κάρβουνα. Εσκυβα επάνω τους και με ζέσταιναν, κοκκίνιζαν τα μάγουλά μου από τη θέρμη της φωνής της κι όταν τέλειωνε ένιωθα συντροφευμένη ώς το επόμενο πρωί. Τις θυμάμαι όλες, μία προς μία. Γι’ αυτό και μπορώ να πω με σιγουριά πως η φωνή που βγαίνει πια από μέσα της – στριγκή και οξεία – είναι η φωνή μιας άλλης. Ή μάλλον μοιάζει διασπασμένη, σαν την αδέξια σύνθεση πολλών φωνών μαζί. Προσπαθώντας καμιά φορά να της μιλήσω νιώθω πως έχω σκύψει επάνω από μια άβυσσο: στ’ αφτιά μου φτάνει μόνο μια διαστρεβλωμένη ηχώ, σαν χαλασμένη τηλεόραση.

Ωστόσο, δεν ήταν μόνο αυτό που μ’ έκανε να στέκομαι τώρα εδώ, με τη βαλίτσα έτοιμη κάτω απ’ τα πόδια μου, να περιμένει σαν πιστό σκυλί. Γιατί η μητέρα σας παραμένει όμορφη. Κάτω από το σκληρό της προσωπείο, διακρίνω ακόμη θραύσματα της γυναίκας που ερωτεύτηκα. Επειτα από τόσα χρόνια, πρέπει νομίζω να το μάθετε. Τι σημασία έχει πια; Θ’ αναρωτιέστε, βέβαια, αν της το είπα. Το ήξερε η μητέρα σας, απ’ την αρχή. Ηταν η συμφωνία μας. Θα ζούσα δίπλα της, αρκεί να κράταγα το στόμα μου κλειστό. Αρκεί να την υπηρετούσα σιωπηρά κι αγόγγυστα. Τήρησα την υπόσχεσή μου. Πάνε δυο βράδια τώρα όμως, που δεν άντεξα άλλο. Επειτα από τόσα χρόνια, της μίλησα.

Ηταν καθισμένη στην άκρη του καναπέ, όπως πάντα, με την τηλεόραση στη διαπασών. Πήγα λοιπόν και στάθηκα όρθια μπροστά της. Είχε ξεκινήσει ν’ αφηγείται τις κοινές μας ιστορίες με μια φωνή περίεργη: αχρωμάτιστη, σαν κούκλα μηχανική. Βάλθηκα τότε να τη διακόπτω, διορθώνοντάς τη χαμηλόφωνα, μα σταθερά. Βλέπετε, οι ιστορίες της έμοιαζαν με φτηνή απομίμηση όσων πραγματικά είχαν ζήσει. Δεν είναι μόνο ότι ξεχνούσε. Αλλαζε πρόσωπα, άφηνε γεγονότα έξω, έφτιαχνε τέρατα με τα ίδια υλικά που κάποτε μ’ έκαναν να την αγαπήσω. Τα μάτια της, κενά και κατακόκκινα, ήταν πλημμυρισμένα από μυριάδες αγγεία, σαν ατίθασες τριχούλες. Εμοιαζαν στυλωμένα επάνω μου κι όμως κοιτούσαν πέρα απ’ το κορμί μου, πίσω από τις σάρκες μου, σαν να με διαπερνούσαν. Μιλούσαμε σχεδόν ταυτόχρονα, εκείνη με όλη τη δύναμη των πνευμόνων της κι εγώ, πιο δίπλα, χαμηλόφωνα, με παράπονο στην αρχή κι έπειτα αυστηρά, καθώς αναθυμόμουν χρόνια καταπίεσης, βαριές κουβέντες, προσβολές κι αυτή την άρνησή της να με δει, παρότι έστεκα διαρκώς μπροστά της.

Οσο περνούσε η ώρα, εξοργιζόταν. Εστρεφε το κεφάλι πότε δεξιά και πότε αριστερά, κουνούσε ασυντόνιστα τα χέρια της, λες και πάσχιζε ν’ αποδιώξει μύγες. Φοβόμουν, έτρεμα ολόκληρη, αλλά δεν σταματούσα. Κάποια στιγμή, το τέρας που χειρονομούσε εμπρός μου, έπαψε να μιλά. Αναθάρρησα για λίγο κι έπειτα πάγωσα ώς το βάθος. Στο δωμάτιο ακουγόταν πλέον μόνο η τηλεόραση, μια ξύλινη φωνή κήρυττε στα έδρανα ενός κοινοβουλίου κι Εκείνη με το βλέμμα πυρωμένο, γύρισε το κεφάλι και με κοίταξε ευθεία στα μάτια. Τέντωσε το δεξί της χέρι απότομα και με ενωμένα δάχτυλα το έφερε στο πρόσωπό μου, σαν να με αποχαιρετούσε διά παντός.

Ετρεξα στο δωμάτιό μου κι άρχισα να ετοιμάζω τη βαλίτσα. Δεν αντέχω άλλο. Τόσα χρόνια τής ήμουν πιστή. Τώρα οφείλω να βρω πού αληθινά ανήκω.