Ο φιλευρωπαϊσμός και η δυσαρέσκεια

Αν εμπιστευτούμε τις δημοσκοπήσεις, πρόκειται για μία βαθιά φιλευρωπαϊκή χώρα: το 74% των Εσθονών πιστεύει ότι η ΕΕ είναι «κάτι καλό», το 81% δηλώνει πως θεωρεί εαυτόν ευρωπαίο πολίτη, το 85% υποστηρίζει το ευρώ. Και παρότι η Εσθονία (ή e-Estonia όπως αποκαλείται συχνά λόγω της πρωτοπορίας της στην ψηφιακή καινοτομία) παραμένει ένα από τα πιο φτωχά κράτη της ΕΕ, με ένα κατά κεφαλήν ΑΕΠ 14.600 δολαρίων το 2017, περίπου το μισό του ευρωπαϊκού μέσου όρου, οι περισσότεροι οικονομικοί της δείκτες βρίσκονται στο πράσινο: η οικονομία της αναπτύχθηκε την περίοδο 2014-2018 με ρυθμό κάπου 3,3% ετησίως, το ποσοστό της ανεργίας δεν ξεπέρασε πέρυσι το 5,4%.

Αλλά ο ιός της Ακροδεξιάς δεν άφησε ανεπηρέαστη ούτε αυτή την ευρωπαϊκή χώρα της Βαλτικής. Αξιοποιώντας τη δυσαρέσκεια των κατοίκων των αγροτικών περιοχών, καλλιεργώντας τη γνωστή πια λαϊκιστική θεματική, το ακροδεξιό, εθνικιστικό, ρατσιστικό, ομοφοβικό, αντιρωσικό και ταυτόχρονα βαθιά αντιευρωπαϊκό Συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα της Εσθονίας (EKRE), ήρθε τρίτο στις κοινοβουλευτικές εκλογές του Μαρτίου με 17,8% των ψήφων, ποσοστό τριπλάσιο σε σύγκριση με τις εκλογές του 2015, και 19 έδρες, 12 περισσότερες από όσες διέθετε. Από τις αρχές Απριλίου μάλιστα, συμπράττει στην κυβέρνηση. Και φυσικά αναμένεται να στείλει μετά τις ευρωεκλογές έναν ευρωβουλευτή στο Στρασβούργο, να κάνει παρέα στους εκλεκτούς του Ματέο Σαλβίνι και της Μαρίν Λεπέν.

Την επομένη των κοινοβουλευτικών εκλογών, οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούσαν πως η χώρα ετοιμαζόταν να αποκτήσει την πρώτη γυναίκα πρωθυπουργό στην ιστορία της: την 41χρονη ηγέτιδα της Μεταρρύθμισης, και ευρωβουλευτή, Κάγια Κάλας. Το αντιπολιτευόμενο, φιλελεύθερο κόμμα της, άλλωστε, είχε έρθει πρώτο με 29% των ψήφων και 34 από τις 101 έδρες του Κοινοβουλίου, αφήνοντας στη δεύτερη θέση το Κόμμα του Κέντρου, υπό τον απερχόμενο πρωθυπουργό Γιούρι Ράτας, που εξασφάλισε 23% των ψήφων και 26 έδρες. Κάποιοι πιθανολογούσαν μάλιστα ότι, προκειμένου να κάνουν μπαράζ στο EKRE, όπως είχαν υποσχεθεί προεκλογικά, η παραδοσιακά φιλοδυτική Μεταρρύθμιση και το παραδοσιακά φιλορωσικό Κέντρο θα ένωναν τις δυνάμεις τους στην κυβέρνηση, για πρώτη φορά από το 2003.

Τελικά, όμως, πρωθυπουργός παρέμεινε ο Ράτας, σχηματίζοντας κυβερνητικό συνασπισμό με το συντηρητικό Pro Patria και το ακροδεξιό EKRE. Ο ηγέτης του τελευταίου, μάλιστα, ο 70χρονος πρώην πρεσβευτής στη Ρωσία (την περίοδο 1995-1999) Μαρτ Χέλμε, ανέλαβε υπουργός Εσωτερικών και ο γιος του, και εκπρόσωπος του κόμματος, Μάρτιν Χέλμε, υπουργός Οικονομικών. Η πρόβλεψη του Politico θέλει το EKRE να αποσπά στις ευρωεκλογές 11,91% (από 4% το 2014) και μία έδρα, το Κέντρο 18,73% (από 22,4% το 2014) και δύο έδρες, τους Εσθονούς Σοσιαλδημοκράτες 19,86% (από 13,6% το 2014) και μία έδρα και τη Μεταρρύθμιση να έρχεται ξανά πρώτη με 23,97% (από 24,3% προ πενταετίας) και δύο έδρες.