Θα έλθει {LF}το καλοκαίρι στην Πόλη;

Οταν ο Ερντογάν απευθύνεται, στους μακροσκελέστατους λόγους του, στους υπηκόους του λέγοντάς τους – στον ενικό – «κάθε βράδυ θα φιλάς τα χέρια και τα πόδια της μάνας σου», κάποιος, ή κάποια, στα βάθη της Τουρκίας, ακούει. Ή μάλλον, ακούνε πολλοί. Και σκέφτονται αυτοί οι άνθρωποι ότι για πρώτη φορά έχουν έναν ηγέτη δικό τους. Οι παλιότεροι τούρκοι πολιτικοί, δυτικοσπουδαγμένοι όλοι, περιφρονούσαν αυτή τη βαθιά, τη «μαύρη Τουρκία» όπως την έλεγαν περιφρονητικά. Ωσπου βρέθηκε ένας ιδιοφυής λαϊκιστής που ανέδειξε αυτόν ακριβώς τον κόσμο, του έδωσε υπόσταση και αξία, ένα πρόσωπο, και τον έκανε για πάντα δικό του. Τον έβγαλε επίσης από τα σπίτια του, για πρώτη φορά, έχει σημασία αυτό, τον έβαλε να αγωνιστεί γι’ αυτόν. Οπως εδώ η ηλικιωμένη της φωτογραφίας, στο Καντίκιοϊ της Πόλης (η παλιά Χαλκηδόνα), στις πρόσφατες δημοτικές εκλογές.

Δεν είμαι «τουρκολόγος», δεν ξέρω σε βάθος την Τουρκία. Παρατηρώ μόνο – είμαι φωτογράφος και η παρατήρηση είναι η δουλειά μου και το πάθος μου -, παρατηρώ την κοινωνία όπου είμαι κάθε φορά. Βρέθηκα στην Κωνσταντινούπολη για μερικές εβδομάδες πρόσφατα, στο τέλος του προεκλογικού αγώνα. Και παρατηρούσα. Είχα πάει στην Πόλη και πέρυσι και μου φάνηκε ότι οι μαντίλες αυξήθηκαν μέσα σε έναν χρόνο. Στο κεντρικότατο Εμίνονου, τρεις στις τέσσερις γυναίκες είναι καλυμμένες πια. Και στο λαϊκό Μπαλάτ, δίπλα ακριβώς στο Φανάρι, δεν είδα ούτε μια ακάλυπτη. Ούτε μία. Το ίδιο και σε μια δημόσια υπηρεσία όπου βρέθηκα. Είδα και τον αγώνα για τη δημαρχία. Τον εκλεκτό του Ερντογάν κρεμασμένο σε κάθε κολόνα – κυριολεκτικά όμως -, ο αντίπαλός του, ο Εκρέμ Ιμάμογλου, δεν υπήρχε πουθενά, δεν τον είχα δει πουθενά. Ο Ερντογάν είχε αγοράσει όλον τον διαθέσιμο χώρο για προβολή και είχε ρίξει τεράστια μέσα, κινούμενες γιγαντοαφίσες και μέσα στον Βόσπορο ακόμη πάνω σε πλοία, και ολόκληρα κτίρια ντυμένα με γιγαντιαία πορτρέτα του ιδίου μαζί με τον εκλεκτό του, τον Γιλντιρίμ, και εκλογικά γραφεία άπειρα κι αμέτρητοι εθελοντές να δουλεύουν…

Και μέσα σε αυτό το απίστευτο σκηνικό, που μαρτυρούσε την παντοδυναμία του στην Πόλη επί είκοσι πέντε ολόκληρα χρόνια κι έναν πακτωλό διαθέσιμου χρήματος, ο Ερντογάν κατάφερε να χάσει. Ο Ιμάμογλου τον κέρδισε από το πουθενά, χωρίς να τον έχει δει κανείς σχεδόν και με μηδαμινά, συγκριτικά, μέσα. Γιατί μια άλλη, σιωπηλή Τουρκία, δεν άντεχε άλλο την επιβολή του «συστήματος Ερντογάν» στη ζωή του επί δεκαετίες. Επρεπε κάτι ν’ αλλάξει. Μέσα στον ενθουσιασμό του μόλις εξελέγη, ο Ιμάμογλου ανακοίνωσε ότι το πρώτο πράγμα που θα έκανε ως δήμαρχος θα ήταν να ελέγξει τη ροή του χρήματος, τα απίθανα ποσά που διοχετεύτηκαν, από τους ερντογανικούς δημάρχους, στις αμέτρητες ισλαμικές δομές που χτίζονται, δυο δεκαετίες τώρα, στην Πόλη. Μιλάμε για δισεκατομμύρια λίρες, που κατευθύνονται σε εστίες, νέα τζαμιά και κορανικά σχολεία (τριπλασιάστηκαν οι μαθητές τα τελευταία χρόνια), ισλαμικά συμβούλια, μισθοδοσίες, υποτροφίες ισλαμικών σπουδών, συσσίτια, φιλόπτωχα ταμεία… Μαζί με τη διαφθορά που συνεπάγεται ένα αλισβερίσι τέτοιου μεγέθους. Μια ολόκληρη ισλαμική κοινωνία στήθηκε πλάι και πάνω στην κοινωνία, με τα χρήματα της τελευταίας, και που σιγά-σιγά αυτονομείται. Με τις ευλογίες του Ερντογάν βεβαίως, δικό του σχέδιο είναι, που φτιάχνει τώρα την Τουρκία που ονειρεύεται, που θα υπάρχει και μετά από αυτόν. Ως διά μαγείας, έναν μήνα μετά την ανακοίνωση του νεοεκλεγμένου, οι εκλογές ακυρώθηκαν… Ισως γιατί όλο αυτό το ισλαμικό οικοδόμημα και η διαδρομή του χρήματος δεν μπορούσαν να κινδυνεύσουν από έναν «κοσμικό» νέο δήμαρχο. Επρεπε να βρεθεί λύση. Οι νέες εκλογές θα γίνουν καλοκαίρι και είναι πολύ πιθανό να τις πάρει ο εκλεκτός του Σουλτάνου αυτή τη φορά, γιατί τώρα δεν θα πιαστούν στον ύπνο, τώρα θα μπουν στη μάχη τα μεγάλα όπλα, νόμιμα ή όχι, το γόητρο του ηγέτη δεν σηκώνει και δεύτερη ταπεινωτική ήττα. Πάντα ήθελε καλοκαίρι εκλογές ο Ταγίπ γιατί οι ψηφοφόροι του δεν πάνε διακοπές, οι άλλοι όμως λείπουν. Οι δύο Τουρκίες… Οι άλλοι ακυρώνουν τώρα μαζικά τις διακοπές που είχαν προγραμματίσει. «Μην πάτε στο Μποντρούμ στις 23 Ιουνίου γιατί θα χιονίσει! Μείνετε στην Πόλη!», ακούς ήδη. Που σημαίνει, ψηφίστε εκείνη την ημέρα! Αυτή η άλλη Τουρκία, που απεχθάνεται τον Ερντογάν και το σύστημά του, δεν τα παρατάει, αισιοδοξεί, δεν το βάζει κάτω, έχει ήδη κινητοποιηθεί. «Ολα θα πάνε καλά!» λέει το διάσημο ήδη hashtag #Herşeyçokgüzelolacak που είναι παντού. «Θα έλθει επιτέλους καλοκαίρι στην Πόλη, στις 23 Ιουνίου!». Το πιο ενθαρρυντικό είναι ότι οι μικροί υποψήφιοι της τελευταίας αναμέτρησης τάχθηκαν με τον Ιμάμογλου τώρα. Ολη η αντιπολίτευση βρήκε στο πρόσωπό του έναν χαρισματικό πολιτικό. Η κοσμική κοινωνία αγωνίζεται να μην πέσει το οριστικό σκοτάδι. Και μαζί της, μια ευρωπαϊκή Τουρκία που αγωνιά για το μέλλον της, που νιώθει ήδη μειονότητα μέσα στην ίδια της τη χώρα.

Ο Κωνσταντίνος Πίττας είναι φωτογράφος. Το τελευταίο του λεύκωμα, με τίτλο «Εικόνες μιας άλλης Ευρώπης», περιλαμβάνει 145 φωτογραφίες από 17 χώρες της Δυτικής και Ανατολικής Ευρώπης που τραβήχτηκαν στα τελευταία χρόνια πριν από την πτώση του Τείχους του Βερολίνου.