Με όπλο τους την «κοινοτοπία του κακού»

Εχουμε συνηθίσει την ελληνική τους εικόνα: μπρουτάλ, αμφιβόλου παιδείας, με χιτλερικές αναφορές και δολοφονικές αντιδράσεις, οι έλληνες ακροδεξιοί έχουν δημιουργήσει μια δική τους κάστα πολιτικών. Τρομακτικοί, αλλά απόλυτα γνώριμοι. Φορούν ένα oldschool προσωπείο, βγαλμένο από τις διηγήσεις των παππούδων για την Κατοχή και από το κιτς της δεκαετίας του ’70. Ο κίνδυνος που εκπροσωπούν είναι πολύ υπαρκτός, όμως φαίνεται στο ύφος τους – και, ως εκ τούτου, αν κάποιος επιλέξει να δώσει προσοχή, μπορεί να τον καταλάβει από μακριά.

Στην Ευρώπη, όμως, οι ακροδεξιοί αποφάσισαν να συγχρονιστούν με την εποχή τους. Από τον βορρά έως τον νότο, το δημοκρατικό τόξο κρούει το καμπανάκι μιλώντας ανοιχτά για την Ακροδεξιά. Οι νεαροί, καλοντυμένοι άνδρες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή διεκδικούν πια ψήφους προτάσσοντας την «κανονικότητά» τους. Απαρνήθηκαν τα κοντοκομμένα μουστάκια, ξέφυγαν από τη δύναμη των συμβόλων. Ποζάρουν ως προστάτες της παράδοσης, ποντάροντας στον φόβο απέναντι σε κάθε είδους αλλαγή. Το πραγματικό τους όπλο είναι αυτό που η Χάνα Αρεντ ονόμασε «κοινοτοπία του κακού» – ένας καθημερινός άνθρωπος μπορεί τελικά να αποδειχθεί εξαιρετικά επικίνδυνος. Κυρίως γιατί υποτιμάται το μέχρι πού μπορεί να φτάσει.

Ο YouTuber

Ο Ράσμους Παλούνταν είναι δανός δικηγόρος, ιδρυτής του κόμματος StramKurs και αποτελεί μια από τις νεότερες προσθήκες της ακροδεξιάς φαρέτρας. Ο Παλούνταν κατάφερε να γίνει γνωστός μέσω του Διαδικτύου, όπου συνήθιζε να ανεβάζει βίντεο στα οποία έκαιγε το Κοράνι και έπαιζε ξύλο με μουσουλμάνους. Παράλληλα, ασκούσε μάχιμη δικηγορία, υπερασπιζόμενος ομοίους του στα δικαστήρια. Μόλις έναν μήνα πριν, καταδικάστηκε για ρατσιστικές απόψεις, όμως δεν πτοήθηκε –άσκησε έφεση και ετοιμάζεται να κατέβει υποψήφιος στις επόμενες εθνικές εκλογές. Η κύρια θέση του θυμίζει πολύ αυτή των υπολοίπων σύγχρονων ακροδεξιών: θεωρεί πως οι μουσουλμάνοι που κατοικούν στη Δανία πρέπει να απελαθούν, μαζί με όλους τους «μη δυτικούς» μετανάστες, και πως η άσκηση του Ισλάμ πρέπει να απαγορευτεί σε όλη τη χώρα. To κόμμα του, παρότι κέρδισε υποστηρικτές ακολουθώντας την πιο σύγχρονη μορφή πολιτικής προπαγάνδας, έχει παραδοσιακά εθνικιστικό χαρακτήρα. Στηρίζει την «εθνική, πολιτισμική, θρησκευτική και γλωσσική ομογενοποίηση της Δανίας», με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τους πολίτες της χώρας που έλκουν από αλλού την καταγωγή τους. Στις πρώτες δημοτικές εκλογές που συμμετείχε, δεν εξέλεξε κανέναν υποψήφιο, οι δημοσκοπήσεις όμως θέλουν να ξεπερνά το 2% και να μπαίνει στην επόμενη Βουλή. Και ο Παλούνταν, όμως, ξέρει τι πρέπει να κάνει για να συνεχίσει την ανοδική πορεία του – να ξημεροβραδιάζεται στο Τwitter.

Το πουλέν της Λεπέν

Στη Γαλλία, η Ακροδεξιά έχει ηγέτη γένους θηλυκού. Ομως ο επικεφαλής του ευρωψηφοδελτίου του Εθνικού Συναγερμού είναι ένας 23χρονος νεαρός ονόματι Τζορντάν Μπαρντελά. Ο Μπαρντελά μεγάλωσε σε μια παριζιάνικη μονογονεϊκή οικογένεια, στο (γνωστό για τα αυξημένα ποσοστά εγκληματικότητας) διαμέρισμα Σεν Σαν Ντενί. Ο ίδιος έγινε γνωστός μέσα από τις διαδηλώσεις των Κίτρινων Γιλέκων – αυτές τις κινητοποιήσεις που προσπαθεί με κάθε τρόπο να αγκαλιάσει η Λεπέν. Δεν είχε ποτέ καμία απολύτως πολιτική θέση. Ξάφνου, θα βρεθεί σε ένα Ευρωκοινοβούλιο με αυξημένο ποσοστό ευρωσκεπτικιστών και τον ίδιο να ηγείται μιας σκληρής ευρωομάδας. Ο Μπαρντελά διατείνεται πως δεν είναι αντισημίτης και δεν είναι ξενοφοβικός. Στηρίζει την «επιστροφή στη γαλλική παράδοση», είναι δύσπιστος απέναντι στους ευρωπαίους τεχνοκράτες και «ανησυχεί» για τους μετανάστες που «παίρνουν γαλλικές θέσεις εργασίας».
Η φυσιογνωμία του ταιριάζει γάντι στο νέο πρόσωπο της γαλλικής Ακροδεξιάς, η οποία, επειδή έμαθε από το Brexit, δεν ζητά πια την αποχώρηση από το ευρώ και την ΕΕ, αλλά την αλλαγή της «από μέσα». Στην πραγματικότητα, όμως, οι θέσεις του Μπαρντελά δεν απέχουν πολύ από όσα γνωρίζουμε πως πρεσβεύει η Ακροδεξιά. Μετά την τρομοκρατική επίθεση στα τζαμιά της Νέας Ζηλανδίας, υποστήριξε πως οι λευκοί Γάλλοι «αντικαθίστανται» από μουσουλμάνους και πως ο ίδιος μεγάλωσε σε μια περιοχή «βουτηγμένη στον ισλαμικό φονταμενταλισμό».

Ο κύριος Vox

Ο Σαντιάγο Αμπασκάλ είναι ένας νέος κοινωνιολόγος, πατέρας τεσσάρων παιδιών. Γεννήθηκε στο Μπιλμπάο το 1976 και στα 18 του έγινε μέλος του Λαϊκού Κόμματος. Εφυγε το 2013, ύστερα από δύο θητείες στη Βουλή των Βάσκων. Ανέλαβε την ηγεσία του Vox έναν χρόνο αργότερα, όταν ακόμα ήταν μη ανιχνεύσιμο. Πολλά πράγματα, όμως, άλλαξαν από τότε: Τα σκάνδαλα έπνιξαν το Λαϊκό Κόμμα, η Καταλωνία απαίτησε βίαια την ανεξαρτησία της και οι προσφυγικές ροές επηρέασαν αναπόφευκτα την Ισπανία, που μαζί με την Ελλάδα και την Ιταλία έγιναν τα μεγαλύτερα «περάσματα» στην ηπειρωτική Ευρώπη.
Το κεντρικό σύνθημα του Αμπασκάλ («Reconquista»), που μιλά για την ενότητα του έθνους, έχει τις ρίζες του στην ισπανική ιστορία. Ο ηγέτης της Ακροδεξιάς καλεί τον ισπανικό λαό να «ανακαταλάβει» τη χώρα του, θυμίζοντας την επέκταση των χριστιανικών βασιλείων στην Ιβηρική Χερσόνησο, με χαρακτηριστικότερη περίπτωση την κατάλυση του ναζαρινού εμιράτου της Γρανάδας το 1492. Ο μεγαλύτερος εχθρός δεν ήταν άλλος από τους μουσουλμανικούς πληθυσμούς – αργότερα, το ίδιο σύνθημα χρησιμοποιήθηκε και για τους Εβραίους. Στην καταλανική κρίση, ο Αμπασκάλ υποστήριξε πως τα κόμματα που «βρίσκονται πίσω» από το αίτημα για ανεξαρτησία πρέπει να κηρυχθούν παράνομα. Στον ελεύθερο χρόνο του, αποκαλεί τις φεμινίστριες «φεμιναζί», υποστηρίζοντας πως η γυναικεία χειραφέτηση απειλεί την παραδοσιακή δομή της οικογένειας.

Το έκτο αστέρι

Στην Ιταλία, {ARXS}ο πρωθυπουργός ονομάζεται Τζουζέπε Κόντε. Ομως όλη η χώρα μιλά για τον αναπληρωτή του, που ακούει στο όνομα Ματέο Σαλβίνι. Ο Σαλβίνι είναι ο ηγέτης της ακροδεξιάς Λέγκας, του κόμματος που μοιράζεται την εξουσία με το Κίνημα των 5 Αστέρων. Η Λέγκα είναι ο μικρός εταίρος σε αυτή τη συμμαχία. Ο Σαλβίνι, όμως, μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα, κατάφερε ένα μικρό θαύμα: όχι μόνο έχει αφήσει ανεξίτηλο αποτύπωμα στο πρόγραμμα της κυβέρνησης, αλλά κατάφερε να θεωρείται ο «καβαλάρης» και όχι το «άλογο» της συνεργασίας. Δεν είναι λίγοι εντός της Ευρώπης που ξεχνούν τη συμμετοχή του Λουίτζι ντι Μάιο, του επικεφαλής των 5 Αστέρων, στο κυβερνητικό σχήμα.
Το θαύμα κατέληξε σε ακροδεξιό εφιάλτη. Ο Σαλβίνι εξελέγη με αντιμεταναστευτική ατζέντα. Τον Ιούνιο του 2018 έκλεισε όλα τα ιταλικά λιμάνια, λέγοντας πως «ο καθένας στην Ευρώπη κοιτάει τη δουλειά του, τώρα και η Ιταλία θα σηκώσει ανάστημα». Απεχθάνεται τις Βρυξέλλες, έχει όμως εξαιρετική γνώμη για τον Ντόναλντ Τραμπ. Είναι εναντίον των γάμων μεταξύ των ομοφυλοφίλων και υπέρ της οπλοκατοχής. Τα βράδια το παίζει «ένας από μας» – μπορεί κανείς να τον δει σε αθλητικές εκπομπές στην τηλεόραση, να υποστηρίζει τη Μίλαν.