Ενας θρόνος με διεθνές προφίλ

Λίγα 24ωρα πριν από την επίσκεψη που πραγματοποίησε ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Δημήτριος στην Κωνσταντινούπολη προκειμένου να υποβάλει γραπτώς την παραίτησή του στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, είχε βρεθεί σε δύο σημαντικές εκδηλώσεις στον Λευκό Οίκο. Την Πρωτομαγιά παρακάθισε σε δείπνο που παρέθεσαν ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και η Μελάνια και την επομένη έδωσε το «παρών» στην τελετή στον κήπο του Λευκού Οίκου για την Εθνική Ημέρα Προσευχής.

Η παρουσία του Δημήτριου στην καρδιά της Αμερικής και τον Λευκό Οίκο φανερώνει το κύρος, την αξία και τη διεθνή ακτινοβολία που έχει ως θεσμός ο αρχιεπισκοπικός θρόνος της Αμερικής. Αυτές οι υψηλού επιπέδου επαφές που έχει ο εκάστοτε Αρχιεπίσκοπος Αμερικής, σ’ ένα από τα σημαντικότερα κέντρα αποφάσεων του πλανήτη, μόνο οφέλη μπορούν να προσφέρουν στον Ελληνισμό και το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Ακριβώς αυτά τα στοιχεία, το διεθνές προφίλ και ο νευραλγικός ρόλος του Αρχιεπισκόπου Αμερικής – σημειώνουν στα «ΝΕΑ» εκκλησιαστικές πηγές – «είχαν σίγουρα συνυπολογιστεί από τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο στο πρόσωπο που εδώ και καιρό είχε προκρίνει μέσα του για να διαδεχθεί τον Αρχιεπίσκοπο Δημήτριο». Αλλά βέβαια αυτοί δεν είναι οι μοναδικοί παράγοντες που έκριναν το αποτέλεσμα – της σημερινής εκλογής, όπως αναμενόταν – και την τελική επιλογή του ιεράρχη που θα αναλάβει τον θρόνο της Αρχιεπισκοπής Αμερικής.

«Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής είναι κεφάλαιο από μόνος του» επισημαίνει άνθρωπος που γνωρίζει σε βάθος την ορθόδοξη κοινότητα στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Δεν είναι μόνο το γεγονός ότι πρόκειται για την πολυπληθέστερη επαρχία του Οικουμενικού Πατριαρχείου με 1,5 εκατ. πιστούς, 540 ενορίες, 800 κληρικούς και 8 μητροπόλεις. Ο Αρχιεπίσκοπος παίζει σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της ενότητας της Ομογένειας από την ανατολική έως τη δυτική ακτή των ΗΠΑ. Οι φημολογίες για οικονομικές ατασθαλίες της Αρχιεπισκοπής στο θέμα της ανέγερσης του ιερού ναού Αγίου Νικολάου στο Μανχάταν είχαν κλονίσει και θορυβήσει την ελληνοαμερικανική κοινότητα.

Ηγετικές προσωπικότητες. Πάντως, προτού ακόμη ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος ασκήσει επανειλημμένως πιέσεις στον Δημήτριο να παραιτηθεί, ανάμεσα στους διεκδικητές του θρόνου είχε ξεχωρίσει ένα δίδυμο μητροπολιτών, το οποίο πληρούσε αρκετές από τις ιδιαίτερες απαιτήσεις της Αρχιεπισκοπής Αμερικής. Αρκετοί υπογράμμιζαν πως όποτε ξεκινούσε η κούρσα διαδοχής αυτή η δυάδα μητροπολιτών με τα ηγετικά χαρακτηριστικά θα είχε σαφές προβάδισμα. Πρόκειται για τον 52χρονο μητροπολίτη Προύσης Ελπιδοφόρο και τον 61χρονο μητροπολίτη Γαλλίας Εμμανουήλ, ο οποίος – παρά τα όσα γράφτηκαν – δεν είχε αποσυρθεί από τη διεκδίκηση.

Ενα από τα «ατού» του μητροπολίτη Προύσης Ελπιδοφόρου, ηγούμενου στη Μονή της Χάλκης και αναπληρωτή καθηγητή στη Θεολογική Σχολή του ΑΠΘ, θεωρούνται οι διοικητικές και οργανωτικές του ικανότητες. Τα τελευταία χρόνια είναι αυτός που έχει κάνει τεράστια δουλειά στο θέμα της επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. Αυτός άλλωστε υποδέχθηκε τον Πρωθυπουργό στο πρόσφατο ταξίδι του στη Χάλκη. Εχει επίσης διεθνή εμπειρία ως μέλος της Επιτροπής Πίστεως και Τάξεως του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών, ενώ έχει διδάξει για 6 μήνες ως επισκέπτης καθηγητής στη Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού Βοστώνης. Παράλληλα δε, έχει περάσει και από τη θέση-κλειδί του Αρχιγραμματέα της Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Ο μητροπολίτης Γαλλίας Εμμανουήλ από την άλλη θεωρείται ο άνθρωπος του Οικουμενικού Πατριαρχείου για τις δύσκολες και ειδικές αποστολές. Του ανατέθηκε να τρέξει την παροχή της αυτοκεφαλίας στην Εκκλησία της Ουκρανίας, την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο στην Κρήτη, το κοινό ταξίδι Πάπα – Πατριάρχη στα Ιεροσόλυμα. Εχει δηλαδή έναν ρόλο «υπουργού Εξωτερικών» του Πατριαρχείου. Με δεδομένα τα οικονομικά και άλλα προβλήματα που παρουσιάζει σήμερα η Αρχιεπισκοπή Αμερικής «θα μπορούσε εύκολα να επιλεγεί και πάλι για τα δύσκολα και να εκλεγεί Αρχιεπίσκοπος Αμερικής» εξηγεί εκκλησιαστική πηγή που έχει γνώση των ιδιαιτεροτήτων στην ορθόδοξη κοινότητα των Ηνωμένων Πολιτειών.

Από την «ιερή» κρησάρα του Πατριάρχη Βαρθολομαίου είχαν περάσει πάντως και μητροπολίτες που είχαν περισσότερες σχέσεις με τις ΗΠΑ, μία από τις απαιτήσεις μερίδας της Ομογένειας. Στην Αμερική έχουν γεννηθεί οι μητροπολίτες Δαρδανελλίων Νικήτας και Βοστώνης Μεθόδιος, που είναι όμως 72 ετών. Αλλά και οι μητροπολίτες Σικάγου Ναθαναήλ και Σουηδίας Κλεόπας μολονότι έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα γνωρίζουν πρόσωπα και πράγματα στις ΗΠΑ. Κάποιοι εξ αυτών ίσως να έχουν μια δεύτερη ευκαιρία για τον θρόνο της Αμερικής στο μέλλον.