Προεκλογικό πακέτο παροχών με δανεικά

Στην εποχή της δημιουργικής λογιστικής, δοκιμάζοντας τα όρια ανοχής των δανειστών, επιστρέφει η κυβέρνηση προκειμένου να δημιουργήσει ένα νέο αφήγημα παροχών. Ο Πρωθυπουργός έριξε χθες στην προεκλογική αρένα ένα σωρό δισεκατομμύρια ευρώ χωρίς να παρουσιάσει επαρκείς εξηγήσεις για τον τρόπο χρηματοδότησής τους, παρά εικασίες περί επανάληψης των λάθος υπολογισμών των πλεονασμάτων του παρελθόντος και τα επόμενα χρόνια.

Από τις εξαγγελίες, το μόνο βέβαιο είναι πως 1 δισ. ευρώ θα φτάσει στις τσέπες των πολιτών πριν από τις ευρωκάλπες με καταβολή 13ης σύνταξης και μείωση ΦΠΑ σε εστίαση, τρόφιμα, ρεύμα και φυσικό αέριο εντός Μαΐου εφόσον περάσουν οι μειώσεις του ΦΠΑ στις τιμές στην αγορά.

Οι υπόλοιπες εξαγγελίες έχουν τον χαρακτήρα μεταχρονολογημένης επιταγής με δανεικά, για την κάλυψη της οποίας η κυβέρνηση έρχεται να δεσμεύσει σε ειδικό λογαριασμό 5,550 δισ. ευρώ από το μαξιλάρι διαθεσίμων. Υποθέτει πως θα εξασφαλίσει τη σύμφωνη γνώμη των δανειστών αλλά ήδη οι πρώτες αντιδράσεις από τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες σημειώνουν πως πρόκειται για μονομερή ενέργεια, τουλάχιστον ως προς τις ανακοινώσεις. Οι θεσμοί δεν ήταν ενήμεροι για το περιεχόμενο των εξαγγελιών και όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, τα μέτρα αυτά θα αξιολογηθούν και θα συζητηθούν στο Eurogroup της 16ης Μαΐου.

Εως τότε η κυβέρνηση αναμένεται να καταθέσει και ενδεχομένως να έχει ψηφίσει διατάξεις νόμου με τις οποίες θα ανοίγει ο δρόμος για την καταβολή εντός Μαΐου, μιας παραλλαγής 13ης σύνταξης, συνολικού κόστους 800 εκατ. ευρώ, η οποία μάλιστα υποστηρίζει πως θα έχει μόνιμο χαρακτήρα. Για ορισμένους συνταξιούχους, η επιπλέον αυτή παροχή θα είναι στο μισό ή και στο ένα τρίτο της σύνταξής τους ενώ για άλλους και συγκεκριμένα για όσους λαμβάνουν σύνταξη έως 500 ευρώ, η παροχή θα ισοδυναμεί με μία σύνταξη ακόμα.

Τα ποσά των συντάξεων

Οπως ανακοινώθηκε για συντάξεις έως 500 ευρώ, το νέο ετήσιο επίδομα θα είναι ισοδύναμο με το ύψος μιας μηνιαίας σύνταξης. Συνταξιούχοι με μηνιαίες αποδοχές από 501 έως και 600 ευρώ θα λάβουν το 70% της σύνταξής τους ως «δώρο κάλπης», για ποσά από 601 έως και 1.000 ευρώ το 70% της μηνιαίας σύνταξής τους και για συντάξεις άνω των 1.000 ευρώ, το 30% της σύνταξής τους.

Παράλληλα, σύντομα αναμένεται η κατάθεση διατάξεων νόμου για τη μείωση του συντελεστή ΦΠΑ στην εστίαση από το 24% στο 13% με παράλληλη αντίστοιχη μετάταξη όλων των τροφίμων από τον κανονικό συντελεστή στον μειωμένο, όπως άλλωστε και μείωση του ΦΠΑ στην ενέργεια (ηλεκτρισμός – φυσικό αέριο) από το 13% στο 6%. Το πακέτο μειώσεων στον ΦΠΑ έχει κόστος 260 εκατ. ευρώ για το εξάμηνο που απομένει έως το τέλος του έτους.

Τα μέτρα τα οποία αφορούν το 2019 στηρίζονται σε παραδοχές προβλεπόμενης υπεραπόδοσης στους στόχους των φετινών πρωτογενών πλεονασμάτων. Το υπουργείο Οικονομικών υποστηρίζει ότι ο φετινός έξτρα δημοσιονομικός χώρος είναι της τάξεως του 1,140 δισ. ευρώ και στη βάση αυτή η κυβέρνηση έρχεται να «ξοδέψει» προκαταβολικά 1,060 δισ. ευρώ.

Για το 2020, οι εξαγγελίες πρακτικά δεν συνιστούν τίποτα περισσότερο από προεκλογικές υποσχέσεις. Ο Αλέξης Τσίπρας όταν ρωτήθηκε για τον χρόνο νομοθέτησής τους παρέπεμψε σε χρόνο μεταγενέστερο από τις εθνικές εκλογές, έχοντας νωρίτερα ανακοινώσει ένα ιδιόμορφο σχήμα κάλυψης των δεσμεύσεων τήρησης των πρωτογενών πλεονασμάτων 3,5% του ΑΕΠ έως και το 2022.

Με τα λεφτά του buffer

«Εχουμε καταφέρει να έχουμε ένα εντυπωσιακό απόθεμα ρευστότητας 31 δισ. ευρώ» ανέφερε στην εισαγωγική του τοποθέτηση ο Πρωθυπουργός, εξηγώντας ότι τα κεφάλαια τα οποία έχουν δοθεί ως εγγύηση κάλυψης χρηματοδοτικών αναγκών από τον ESM είναι «κλειδωμένα» ενώ 3,6 δισ. ευρώ θα δοθούν για την πρόωρη αποπληρωμή μέρους των δανείων του ΔΝΤ. «Τα υπόλοιπα 11,5 δισ. ευρώ σκοπεύουμε να τα αξιοποιήσουμε για την οριστική έξοδο από την κρίση» ανέφερε ο Αλέξης Τσίπρας, ανακοινώνοντας πως έχει δώσει εντολή να ανοίξει ένας ειδικός λογαριασμός στον οποίο θα κατατεθούν 5,550 δισ. ευρώ, ποσό που ισοδυναμεί με το 3% του ΑΕΠ.

Αυτά τα χρήματα, είπε, «κατατίθενται ως επιπλέον εγγύηση έναντι των δανειστών μας για τα επόμενα χρόνια έως το 2022, ότι θα πάρουν τα χρήματα που τους αναλογούν και την ίδια στιγμή αυτή η ενέργεια μας δίνει τον απαραίτητο δημοσιονομικό χώρο για την  εμβάθυνση της νέας οικονομικής πολιτικής». Κατά την εκτίμηση της κυβέρνησης το πακέτο των φιλοαναπτυξιακών μέτρων θα συμβάλει σε μεγαλύτερους ρυθμούς ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια, συνεπώς θα επιτυγχάνεται ο στόχος του 3,5% του ΑΕΠ για τα πρωτογενή πλεονάσματα, ενώ «αν χρειαστεί θα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τα χρήματα αυτά έως 1% του ΑΕΠ κάθε χρόνο».

Το σενάριο αυτό είχε διαρρεύσει νωρίτερα χθες και επ’ αυτού τοποθετήθηκαν πηγές του ESM. Σύμφωνα με τις πηγές αυτές, οι στόχοι για το πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ έως το 2022 είναι ξεκάθαροι.

Κύκλοι της ΕΚΤ, οι οποίοι ρωτήθηκαν σχετικά με τις εξαγγελίες Τσίπρα, παρέπεμπαν χωρίς περισσότερες λεπτομέρειες στις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η ελληνική κυβέρνηση τον Ιούνιο του 2018, ενώ από την πλευρά της Κομισιόν ήδη ο Πιερ Μοσκοβισί από το μεσημέρι (προκαταβολικά) είχε αφήσει να εννοηθεί πως θα αξιολογηθούν οι εξαγγελίες χωρίς βιασύνη…

Πρακτικά, όπως προκύπτει από τις ανακοινώσεις Τσίπρα, η κυβέρνηση προκειμένου να υποστηρίξει το αφήγημα παροχών προαναγγέλλει κατάθεση προϋπολογισμών την περίοδο 2020-2022 με στόχους πρωτογενών πλεονασμάτων 2,5% του ΑΕΠ. «Θα έχουμε τη δυνατότητα να σχεδιάσουμε τους προϋπολογισμούς μας με μειωμένα πρωτογενή πλεονάσματα στο 2,5% του ΑΕΠ», είπε ο Αλέξης Τσίπρας, υποστηρίζοντας νωρίτερα πως εξαιτίας της εφαρμογής επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής η ενίσχυση της ανάπτυξης θα έρθει να καλύψει το χαμένο έδαφος των πλεονασμάτων και τελικά και πάλι το πλεόνασμα θα προκύψει πάνω από 3,5% του ΑΕΠ.

Ο μηχανισμός εγγυήσεων

Αν οι υπολογισμοί δεν επιβεβαιωθούν στην πράξη, η κυβέρνηση προτείνει στους δανειστές «εγγύηση» από τα κλειδωμένα σε ειδικό λογαριασμό 5,550 δισ. ευρώ.

«Τα λεφτά είναι πάνω στο τραπέζι» είπε ο Αλέξης Τσίπρας και ο Ευκλείδης Τσακαλώτος έδωσε τις εξηγήσεις, πως θα δουλέψει στην πράξη αυτός ο ευρηματικός μηχανισμός εγγυήσεων. Οπως είπε «το 3,5% των πρωτογενών πλεονασμάτων δεν ήταν τιμωρία για την ελληνική οικονομία, ήταν η δική μας συνεισφορά στην απομείωση του χρέους. 3,5% υποσχεθήκαμε 3,5% θα πάρουνε. Είτε θα το πάρουν από τον ειδικό λογαριασμό, είτε γιατί πάλι θα έχουμε υπεραπόδοση από την ανάπτυξη. Είναι κλειδωμένα αυτά τα λεφτά και είναι η εγγύησή μας».