Το αδιέξοδο συνεχίζεται· ο κόσμος πληρώνει

Εχει περάσει περίπου μία εβδομάδα από την ημέρα που χάθηκαν 21 Βενεζουελανοί, όταν βυθίστηκε το σκάφος τους καθ’ οδόν προς το Τρινιντάντ και Τομπάγκο. Ηταν μέρος μίας πολύ μεγαλύτερης εξόδου πολιτών: περισσότεροι από τρία εκατομμύρια Βενεζουελανοί έχουν εγκαταλείψει τη χώρα από το 2015, καθώς οι συνθήκες εκεί γίνονταν όλο και πιο απελπιστικές υπό τον πρόεδρο Νικολάς Μαδούρο. Με την αναζωπύρωση της αναταραχής στη Βενεζουέλα, το πολιτικό δράμα σύντομα απέσπασε την προσοχή από αυτή την υπόθεση. Ομως αυτές οι χαμένες ψυχές θα έπρεπε να υπενθυμίζουν σε εκείνους που παρακολουθούν απέξω ότι αυτή είναι πάνω από όλα μία ανθρωπιστική κρίση. Παρά την εξέγερση που επιχείρησε ο Χουάν Γκουαϊντό την Τρίτη, το αδιέξοδο στη Βενεζουέλα συνεχίζεται∙ ο κόσμος πληρώνει το τίμημα.

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία όσον αφορά την τυραννική φύση, τη σοκαριστική ανικανότητα και την κατάφωρη κλεπτοκρατία του καθεστώτος Μαδούρο. Η κυβέρνησή του έχει πετάξει αντιπάλους στη φυλακή· έχει επιτεθεί κτηνωδώς σε διαδηλωτές· και έχει συγκροτήσει ένα νέο νομοθετικό σώμα προκειμένου να παρακάμψει την ελεγχόμενη από την αντιπολίτευση Εθνοσυνέλευση. Ακολούθησαν δόλιες εκλογές τόσο για αυτό το σώμα όσο και για την προεδρία. Κάπου εννέα στους 10 Βενεζουελανούς ζουν μέσα στη φτώχεια και η χώρα βιώνει μία από τις πλέον παρατεταμένες περιόδους υπερπληθωρισμού στην ιστορία. Οι ελλείψεις σε τρόφιμα και φάρμακα είναι ευρέως διαδεδομένες· ασθένειες όπως η διφθερίτιδα κάνουν την επανεμφάνισή τους. Οι αμερικανικές κυρώσεις έχουν απλώς χειροτερέψει αυτή την καταστροφική πορεία. Η Βενεζουέλα δεν μπορεί να ανακάμψει πολιτικά, κοινωνικά ή οικονομικά όσο παραμένει επικεφαλής ο Μαδούρο. Ακόμα και ένα μέρος των Τσαβίστας έχουν εγκαταλείψει τον άνδρα που επέλεξε ως διάδοχό του ο Ούγκο Τσάβες. Δεν υπάρχει όμως καμία αμφιβολία και για το ότι πολλοί στη Βενεζουέλα φοβούνται τη Δεξιά και έχουν ζωντανές και επώδυνες μνήμες των ΗΠΑ να στηρίζουν στρατιωτικές αρπαγές της εξουσίας στη Λατινική Αμερική – παρότι αναγνωρίζουν την υποκρισία ενός δυνάστη που παρουσιάζεται ως ένας δεύτερος Σαλβαδόρ Αλιέντε. Το θέαμα του ακροδεξιού προέδρου της Βραζιλίας, Ζαΐρ Μπολσονάρο, να επευφημεί τον Γκουαϊντό – και τα εντεινόμενα μουρμουρίσματα μεταξύ της βραζιλιάνικης Δεξιάς υπέρ μίας στρατιωτικής επέμβασης – μόνο να εντείνουν την ανησυχία μπορούν.

Στο μεταξύ, οι ΗΠΑ υποστηρίζουν πως ο Μαδούρο σχεδίαζε να φύγει μέχρι που μεταπείστηκε από τη Μόσχα, και ότι αξιωματούχοι κλειδιά, συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Αμυνας, είχαν συμφωνήσει κατ’ ιδίαν πως το αφεντικό τους έπρεπε να φύγει. Οι αμερικανικοί υπαινιγμοί ότι η ανάληψη στρατιωτικής δράσης βρίσκεται πάνω στο τραπέζι «εφόσον χρειαστεί» μοιάζουν επίσης σχεδιασμένοι να εντείνουν την πίεση. Ενας πόλεμος πληροφόρησης είναι φυσικά καλύτερος από το είδος εκείνο που βάζει μπότες-στο-έδαφος. Ομως και το να βασίζει κανείς μια στρατηγική στην μπλόφα ενέχει κινδύνους. Χρειάζεται μία προσεκτική διεθνής ανάμειξη, και όχι μία παράτολμη ιδεολογική επέμβαση, προκειμένου να προστατευτούν οι ζωές και οι προοπτικές των απλών Βενεζουελανών και να πειστούν πως έχουν μέλλον στην ίδια τους τη χώρα.