Κούρσες εξοπλισμών {LF}σε ολόκληρο τον πλανήτη{CR}

Περίφημα τα νέα για την παγκόσμια βιομηχανία όπλων: η αγορά κινείται ανοδικά και οι προοπτικές δείχνουν εξαιρετικές. Με τον Ντόναλντ Τραμπ στην Ουάσιγκτον, τον Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα, τον Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο, τον Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν στο Ριάντ και τον Ναρέντρα Μόντι στο Νέο Δελχί, ο πλανήτης επαναστρατιωτικοποιείται και εκσυγχρονίζει τα οπλοστάσιά του με ρυθμό πρωτόγνωρο μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Οπως αποκάλυψε χθες το Διεθνές Ινστιτούτο Μελετών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (Sipri), οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες, που είχαν ήδη αυξηθεί μέσα στο 2017 κατά 1,1%, ενισχύθηκαν το 2018 κατά ένα 2,6% επιπλέον, φτάνοντας στο 1,822 τρισεκατομμύριο δολάρια, δηλαδή στο 1,634 τρισεκατομμύριο ευρώ, δηλαδή στο 2,1% του παραχθέντος πλούτου.

Στην κορυφή της σχετικής κατάταξης, όπως και το 2017 και τις προηγούμενες χρονιές, οι ΗΠΑ, που όμως αύξησαν πέρυσι τις στρατιωτικές τους δαπάνες (κατά 4,6%) για πρώτη φορά από το 2010, φτάνοντας στα 649 δισ. δολάρια, το 36% των παγκόσμιων στρατιωτικών δαπανών. Οι ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ δαπάνησαν από μόνες τους σχεδόν όσα και οι οκτώ χώρες που ακολουθούν (με τη σειρά, Κίνα, Σαουδική Αραβία, Ινδία, Γαλλία, Ρωσία, Βρετανία, Γερμανία και Ιαπωνία) μαζί. ΗΠΑ και Κίνα, δύο στρατηγικοί αντίπαλοι, επένδυσαν για πρώτη φορά από κοινού στην άμυνά τους το ήμισυ και πλέον των παγκόσμιων επενδύσεων. Οι στρατιωτικές δαπάνες της Κίνας, σταθερά το 1,9%-2,1% του ΑΕΠ της εδώ και τριάντα χρόνια, έφτασαν πέρυσι τα 250 δισ. δολάρια, ένα κονδύλι αυξημένο κατά 83% σε σύγκριση με το 2009.

Εντύπωση προκαλεί η είσοδος της Γαλλίας το τοπ-5 των κρατών με τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δαπάνες, στην πέμπτη θέση, με 63,8 δισ. δολάρια. Σύμφωνα ωστόσο με τους ειδικούς του Sipri, αυτό οφείλεται στην (πρόσκαιρη) χαλάρωση της Ρωσίας, που έπεσε από την τέταρτη στην έκτη θέση, με στρατιωτικές δαπάνες ύψους 61,4 δισ. δολαρίων, μειωμένες κατά 3,5% σε σύγκριση με το 2017: «Μια παύση ανάμεσα σε δύο περιόδους στρατιωτικού προγραμματισμού» προειδοποιεί το Διεθνές Ινστιτούτο της Στοκχόλμης.

Από τη μιλιταριστική στάση του αμερικανού προέδρου απέναντι στην Κίνα, τη Ρωσία και το Ιράν και την επιστροφή του όρου «Ανταγωνισμός των Μεγάλων Δυνάμεων» μέχρι τις παγωμένες συγκρούσεις μεταξύ ασιατικών κρατών και την ενισχυόμενη αίσθηση μιας ρωσικής απειλής στην Ανατολική Ευρώπη, όλα συντελούν στην αύξηση των στρατιωτικών δαπανών. Οπως επισημαίνει βέβαια το Sipri, ο κόσμος δεν έχει ριχτεί (ακόμη τουλάχιστον) σε κάποια νέα, ξέφρενη κούρσα εξοπλισμών, και τα περισσότερα όπλα δεν σημαίνουν (απαραίτητα) περισσότερους πολέμους. Σε ένα γεωπολιτικό περιβάλλον μεγάλης αστάθειας, όμως, η επαναστρατιωτικοποίηση των διεθνών σχέσεων είναι τόσο πασιφανής όσο και ανησυχητική.

Η Ελλάδα και η Τουρκία

Στην 36η θέση, όπως και το 2017, παρέμεινε πέρυσι η Ελλάδα όσον αφορά τον όγκο των στρατιωτικών δαπανών. Η χώρα μας δαπάνησε μέσα στο 2018 για την άμυνά της συνολικά 5,2 δισεκατομμύρια δολάρια (4,6 δισ. ευρώ), ήτοι το 2,4% του ΑΕΠ της, ένα κονδύλι μειωμένο κατά 46% σε σύγκριση με το 2009, όταν οι στρατιωτικές δαπάνες αντιστοιχούσαν στο 3,2% του ελληνικού ΑΕΠ. Στον αντίποδα, κατά 65% αύξησε μέσα στο ίδιο διάστημα, μεταξύ 2009 και 2018, τις στρατιωτικές της δαπάνες η Τουρκία, φτάνοντας στα 19 δισεκατομμύρια δολάρια (17 δισ. ευρώ) πέρυσι, αν και το αντίστοιχο ποσοστό επί του ΑΕΠ παρέμεινε ίδιο και απαράλλακτο, στο 2,5%.