Η διπλωματία των γαμπρών

Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν ίσως περιμένει περισσότερα από τον αμερικανό ομόλογό του Ντόναλντ Τραμπ απ’ όσα εκείνος είναι διατεθειμένος να παραχωρήσει. Ο Ερντογάν προσπαθεί να εκτονώσει τη μεγαλύτερη διπλωματική αντιπαράθεση των 16 ετών κατά τα οποία κυριαρχεί στην πολιτική ζωή της Τουρκίας και να εμποδίσει την περαιτέρω κατάρρευση της οικονομίας. Την περασμένη εβδομάδα ο Ερντογάν έστειλε στην Ουάσιγκτον ανώτατους αξιωματούχους, μεταξύ των οποίων και τον γαμπρό του και υπουργό Οικονομικών Μπεράτ Αλμπαϊράκ, προκειμένου να πείσει την αμερικανική ηγεσία πως η Τουρκία δεν πρέπει να αποτελεί στόχο αμερικανικών κυρώσεων λόγω της σχεδιαζόμενης αγορά, του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος των S-400. Στο όλο θέμα παρενέβη και ο σύμβουλος και γαμπρός του προέδρου Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, κάνοντας τους αναλυτές να μιλούν για τη «διπλωματία των γαμπρών».

Το βράδυ της Τρίτης ο Ταγίπ Ερντογάν είπε πως είναι πιθανόν να συναντηθεί σύντομα με τον Τραμπ. Οι δημοσιογράφοι που βρέθηκαν στο προεδρικό μέγαρο στην Αγκυρα τον ρώτησαν κι εκείνος απάντησε: «Ισως. Εκείνος ζήτησε μια συνάντηση. Δεν αποκλείεται να πραγματοποιηθεί μέσα στις επόμενες ημέρες». Η τελευταία συνάντησή τους ήταν την 1η Δεκεμβρίου 2018, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του G20 στην Αργεντινή.

Η κόντρα Αγκυρας – Ουάσιγκτον επιτάθηκε πέρυσι λόγω της σύλληψης ενός αμερικανού πάστορα στην Κωνσταντινούπολη με τον Τραμπ να απαντά επιβάλλοντας κυρώσεις στην Τουρκία, με αποτέλεσμα να κατρακυλήσει η τουρκική λίρα. Οι δύο ηγέτες κάπως έφτιαξαν τις σχέσεις τους τον Δεκέμβριο, αφότου ο Τραμπ ανακοίνωσε την απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων από τη Συρία και οι δύο πλευρές άρχισαν συζητήσεις για τη δημιουργία ασφαλούς ζώνης στη βορειοανατολική Συρία. Ομως οι σχέσεις διαταράχθηκαν και πάλι λόγω της αγοράς του ρωσικού πυραυλικού συστήματος S-400, το οποίο οι Αμερικανοί φοβούνται ότι θα υπονομεύσει την ασφάλεια του ΝΑΤΟ και θα απειλήσει τα αμερικανικά μαχητικά F-35.

Η αποστολή, λοιπόν, του Μπεράτ Αλμπαϊράκ στην Ουάσιγκτον είχε ακριβώς στόχο να γεφυρώσει τις διαφορές. Και δεν είναι τυχαίο ότι πριν από λίγες ημέρες δόθηκε στη δημοσιότητα η φωτογραφία από την επίσκεψη του Αλμπαϊράκ στο Οβάλ Γραφείο, δίπλα από τον Τραμπ και τον Τζάρεντ Κούσνερ. Η διπλωματία των γαμπρών. Προφανώς αναζητήθηκε συμβιβασμός και ήδη έχουν αρχίσει να κυκλοφορούν διάφορα σενάρια ότι οι S-400 που καταφθάνουν στην Τουρκία στις αρχές καλοκαιριού, μπορεί να «αποθηκευθούν» σε άλλη χώρα όπως το Αζερμπαϊτζάν, ώστε να προχωρήσουν οι ΗΠΑ στην παράδοση των F-35 που έχει αγοράσει η Αγκυρα.

Ομως το πρόβλημα του Ερντογάν, γράφει το Bloomberg, είναι πως ασχέτως του γεγονότος ότι ο Τραμπ έχει πει τόσο καλά λόγια για τον Ερντογάν, η κατάσταση δεν εξαρτάται από τον πρόεδρο. «Η Τουρκία έχει πια λίγους φίλους στην Ουάσιγκτον», λέει η Γκονούλ Τολ, διευθύντρια Τουρκικών Σπουδών στο Ινστιτούτου Μέσης Ανατολής στην αμερικανική πρωτεύουσα. «Ο Τραμπ δεν μπορεί να υλοποιήσει τις υποσχέσεις που έχει δώσει στους Τούρκους επειδή υπάρχουν και άλλοι παράγοντες στην Ουάσιγκτον που αρνούνται να ανεχθούν πλέον τις όλο και πιο επιθετικές τακτικές του Ερντογάν».

«Είναι ξεκάθαρο πως ο Ερντογάν ελπίζει ότι ο Τραμπ θα παρέμβει να εμποδίσει την κλιμάκωση της έντασης λόγω της αγοράς των S-400 και να αποφύγει η Αγκυρα τις κυρώσεις», λέει ο Αντονι Σκίνερ, αναλυτής για τη Μέση Ανατολή. «Οι σχέσεις των δύο χωρών έχουν βρεθεί στο χείλος του γκρεμού και παλαιότερα και σώθηκαν χάρη σε παραχωρήσεις της τελευταίας στιγμής. Ομως εάν η Τουρκία ολοκληρώσει την αγορά τα πράγματα μπορεί γρήγορα να βγουν εκτός ελέγχου».