Το τεστ υγρής βιοψίας

Στην εποχή της εξατομικευμένης ιατρικής και της ιατρικής ακριβείας, όπου πλέον υπάρχουν αρκετές διαθέσιμες στοχεύουσες θεραπείες για την αντιμετώπιση των νεοπλασιών, αποτελεί κρίσιμη γνώση το μοριακό προφίλ του όγκου του κάθε ασθενούς. Η διενέργεια όμως των μοριακών αυτών αναλύσεων απαιτεί την ύπαρξη ιστού, άρα και τη διενέργεια βιοψιών στον ασθενή. Στην περίπτωση που θέλουμε να παρακολουθήσουμε τη μοριακή εξέλιξη του όγκου έπειτα από κάθε θεραπεία, γίνεται κατανοητό ότι ο ασθενής θα πρέπει να υποβάλλεται σε διαδοχικές βιοψίες. Στην καθημερινή κλινική πράξη αυτό μεταφράζεται σε επιβάρυνση του ασθενούς με επεμβατικές διαδικασίες και αρκετές φορές λόγω της θέσης του νεοπλάσματος, τέτοιες βιοψίες μπορεί να είναι τεχνικά αδύνατο να πραγματοποιηθούν.

Στην ιατρική ανάγκη να υπάρχει διαθέσιμο γενετικό υλικό από τα καρκινικά κύτταρα για τη διενέργεια μοριακών αναλύσεων σε κάθε ασθενή και σε διάφορα στάδια της νόσου του, λύση έρχεται να δώσει τα τελευταία χρόνια η χρήση των λεγόμενων «υγρών βιοψιών». Πρόκειται για μέθοδο όπου συλλέγονται έπειτα από μια αιμοληψία με ειδικές τεχνικές είτε καρκινικά κύτταρα είτε γενετικό υλικό από καρκινικά κύτταρα που κυκλοφορούν στο αίμα και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για μοριακές ή ιστοχημικές αναλύσεις. Καθώς πρόκειται για μια ελάχιστα επεμβατική τεχνική που μπορεί να παρέχει σημαντικές πληροφορίες για το νεόπλασμα του κάθε ασθενούς, ο τομέας των υγρών βιοψιών αποτελεί πεδίο εντατικής έρευνας τα τελευταία χρόνια στην Ογκολογία.

Ειδικά για τον μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα, ο Αμερικανικός Οργανισμός Φαρμάκων (FDA) έχει εγκρίνει ένα τεστ που ανιχνεύει μεταλλάξεις του γονιδίου EGFR σε υγρή βιοψία και το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να κατευθύνει την θεραπεία των ασθενών. Προσφάτως ανακοινώθηκε μια μελέτη που συνέκρινε ένα τεστ υγρής βιοψίας με τις κλασικές βιοψίες ιστού αναφορικά με την ανίχνευση μεταλλάξεων σε μια σειρά γονιδίων που εμπλέκονται στην παθογένεση του καρκίνου του πνεύμονα.

Το τεστ υγρής βιοψίας ήταν το ίδιο αποτελεσματικό με την καθιερωμένη μέθοδο της βιοψίας σε ιστό και μάλιστα επέτρεψε την ανίχνευση μεταλλάξεων σε ασθενείς που είχαν ανεπαρκή δείγματα από ιστό ή δεν μπορούσαν να βιοψηθούν. Επιπλέον, τα αποτελέσματα από το τεστ υγρής βιοψίας παραδίδονται στον μισό χρόνο από ό,τι στη βιοψία από ιστό. Τα παραπάνω γεννούν προσδοκίες ότι η αναζήτηση γενετικών αλλοιώσεων στους ασθενείς με καρκίνο θα γίνεται ευκολότερα και γρηγορότερα στο εγγύς μέλλον.