«Ηταν απλώς θέμα χρόνου να συμβεί»

Με τον φόβο νέων τρομοκρατικών επιθέσεων, αλλά και μιας αναζωπύρωσης της διακοινοτικής βίας, ζουν πολίτες και τουρίστες στη Σρι Λάνκα, δύο ημέρες μετά το κύμα των βομβιστικών επιθέσεων αυτοκτονίας σε εκκλησίες και πολυτελή ξενοδοχεία που στοίχισε, ανήμερα την Κυριακή του Πάσχα των Καθολικών, τη ζωή σε τουλάχιστον 290 ανθρώπους και τραυμάτισε άλλους 500. Οι Αρχές της χώρας επέρριψαν χθες την ευθύνη σε μία μικρή, άσημη εκτός των εθνικών τειχών ισλαμιστική οργάνωση, την NTJ, εκφράζοντας παράλληλα τη βεβαιότητα πως είχε βοήθεια από κάποιο διεθνές δίκτυο. Ειδικοί σε θέματα αντιτρομοκρατίας που μίλησαν στους «New York Times» συμφωνούν πως ένα τέτοιο προσεκτικά σχεδιασμένο και συντονισμένο χτύπημα προϋποθέτει, σχεδόν μετά βεβαιότητος, σημαντική χρηματοδότηση και εμπειρογνωμοσύνη από μια πιο έμπειρη διεθνή οργάνωση – όπως η Αλ Κάιντα ή το ISIS.

Τουλάχιστον επτά βομβιστές αυτοκτονίας ενεπλάκησαν στις επιθέσεις που σημειώθηκαν σε δύο καθολικές και μία ευαγγελική εκκλησία, μεσούσης της πασχαλινής λειτουργίας, καθώς και σε τέσσερα ξενοδοχεία δημοφιλή σε ξένους τουρίστες, την ώρα του πρωινού μπουφέ. Ανάμεσα στους νεκρούς βρίσκονται 40 ξένοι τουρίστες – Βρετανοί, Αμερικανοί, Αυστραλοί, Τούρκοι, Ινδοί, Κινέζοι, Ολλανδοί, Πορτογάλοι, Ισπανοί τουλάχιστον ένας Γάλλος καθώς και τα τρία από τα τέσσερα παιδιά του πλουσιότερου πολίτη της Δανίας, του δισεκατομμυριούχου επιχειρηματία Αντερς Χολς Πόβλσεν. Η κυβέρνηση κήρυξε ολόκληρη τη Σρι Λάνκα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, που παρέχει στον στρατό και την αστυνομία διευρυμένες εξουσίες, περιόρισε όμως την αρχικά ολική απαγόρευση κυκλοφορίας μόνο στις νυχτερινές ώρες ενώ ανακοίνωσε πως θα ζητήσει ξένη βοήθεια ώστε να διαλευκάνει τις διεθνείς διασυνδέσεις των τρομοκρατών. Συνολικά 24 ύποπτοι έχουν συλληφθεί μέχρι στιγμής, όλοι Σριλανκέζοι.

Η NTJ, ή National Thowheeth Jama’ath, είναι μία μικρή αλλά βίαιη οργάνωση νεαρών μουσουλμάνων που πρωτοεμφανίστηκε προ τριετίας στην Ανατολική Σρι Λάνκα, μακριά από τις πιο κοσμοπολίτικες δυτικές και νότιες ακτές της. Μοιάζει να αναδύθηκε στο πλαίσιο της αντίδρασης των σριλανκέζων μουσουλμάνων στον εντεινόμενο βουδιστικό εθνικισμό (το 70% των κατοίκων είναι βουδιστές, το 12% ινδουιστές, 10% μουσουλμάνοι και 7% χριστιανοί). Μέχρι προχθές, ωστόσο, ήταν γνωστή πρωτίστως για βανδαλισμούς βουδιστικών αγαλμάτων. Οπως ομολόγησαν βέβαια οι Αρχές, στις 11 Απριλίου «ξένες υπηρεσίες πληροφοριών» (πιθανόν της Ινδίας ή των ΗΠΑ) τις είχαν προειδοποιήσει πως η NTJ σχεδίαζε επιθέσεις εναντίον «σημαντικών εκκλησιών» καθώς και της ινδικής αντιπροσωπείας. Η πληροφορία όμως δεν αξιοποιήθηκε, το σημείωμα των σριλανκέζικων μυστικών υπηρεσιών φέρεται να μην έφτασε ποτέ στον πρωθυπουργό Ρανίλ Νικρεμεσίνγκε και τους υπουργούς του, αφού αυτοί δεν προσκαλούνταν στις συνεδριάσεις του συμβουλίου εθνικής ασφάλειας υπό τον πρόεδρο Μαϊθριπάλα Σιρισένα.

Πέρα όμως από τις ανεπάρκειες των τοπικών Αρχών (είναι γνωστή η αντιπαλότητα ανάμεσα στον Νικρεμεσίνγκε και τον Σιρισένα, μετά την αποτυχημένη απόπειρα του προέδρου να αποπέμψει τον πρωθυπουργό τον περασμένο Οκτώβριο), οι ειδικοί σημειώνουν πως οι προχθεσινές επιθέσεις δεν είχαν καμία σχέση με τις βομβιστικές επιθέσεις αυτοκτονίας που εισήγαγαν πρώτοι ως τρομοκρατική τακτική οι αυτονομιστές αντάρτες Ταμίλ στη διάρκεια του φονικού εμφυλίου της Σρι Λάνκα (1983-2009). «Αυτές είναι επιθέσεις που έχουν ως στόχο την υποδαύλιση του θρησκευτικού μίσους, μοιάζουν βγαλμένες κατευθείαν μέσα από το τζιχαντιστικό εγχειρίδιο του ISIS ή της Αλ Κάιντα», σημείωσε η Αν Σπέκχαρτ, διευθύντρια του Διεθνούς Κέντρου για τη Μελέτη του Βίαιου Εξτρεμισμού. Οι δεσμοί ανάμεσα στα διεθνή τζιχαντιστικά δίκτυα και τοπικές οργανώσεις, τόνισε ο αναλυτής Σαμίρ Πατίλ, ενδεχομένως να ενισχύθηκαν τα τελευταία χρόνια μέσω των σριλανκέζων μουσουλμάνων που ταξίδεψαν προκειμένου να πολεμήσουν στη Συρία και το Ιράκ. Μετά την πρόσφατη πτώση και του τελευταίου οχυρού του ISIS στη Συρία, οι ξένοι μαχητές του έχουν σήμερα περισσότερες πιθανότητες να επιστρέψουν στην πατρίδα τους – τη Σρι Λάνκα ή αλλού. Σύμφωνα με τον Πατίλ, «ήταν απλώς θέμα χρόνου να συμβεί μια επίθεση όπως αυτή».