Ο διαχρονικός Τσαρούχης, 30 χρόνια μετά

Ο έλληνας ζωγράφος που τοποθετήθηκε από τον σπουδαίο Βρετανό Ντέβιντ Χόκνι στο πάνθεον των μεγάλων του 20ου αιώνα πλάι στον Πικάσο και τον Ματίς, το ταλέντο που στα χρόνια της Κατοχής δούλευε ως σκηνογράφος και πληρωνόταν με κούτες τσιγάρων κι όταν δεν είχε δουλειά έπαιρνε συσσίτιο από τη μεγάλη αίθουσα των Μυκηναϊκών, στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, ο καλλιτέχνης που δημιούργησε την πρώτη εκδοχή του πλέον δημοφιλούς του έργου – των Τεσσάρων Εποχών – στις γωνιές ενός ρολογιού το 1942 κι ο δημιουργός που εξέθετε τα μικρά έργα του σε ένα μπακάλικο στο Κολωνάκι για να ζήσει, «υπόσχεται» να προσθέσει μια ξεχωριστή πινελιά στο φετινό καλοκαίρι. Και μια πλούσια έκθεση με 15 πρωτότυπα έργα του και 100 πολλαπλά του που διοργανώνεται με αφορμή τη συμπλήρωση 30 χρόνων από τον θάνατό του θα επιχειρήσει να αποδείξει για ποιους λόγους παραμένει «επίκαιρος και διαχρονικός».

Ο λόγος για τον Γιάννη Τσαρούχη και την επετειακή έκθεση που ετοιμάζει το Ιδρυμα Πέτρου και Μαρίκας Κυδωνιέως στη Χώρα της Ανδρου (καθώς φέτος ο εικαστικός θεσμός Πλόες που έχει καθιερώσει το ίδρυμα συμπληρώνει 25 χρόνια παρουσίας) με έργα που προέρχονται στην πλειονότητά τους από το Ιδρυμα Τσαρούχη σε συνεργασία με την πρόεδρό του, Νίκη Γρυπάρη και τη συλλογή Δημήτρη Τσίτουρα και σε επιμέλεια της ιστορικού τέχνης, Αθηνάς Σχινά.

Οι μήνες και οι τέσσερις εποχές, τα λουλούδια, οι προσωπογραφίες, αλλά και τα νεοκλασικά σπίτια θα βρουν τη θέση τους στους τοίχους της φιλόξενης οικίας του ζεύγους Κυδωνιέως, το οποίο λειτουργεί ως έδρα του ιδρύματος. Τα πρωτότυπα έργα θα βρίσκονται σε άμεσο διάλογο με τα αντίστοιχα πολλαπλά επιτρέποντας στους επισκέπτες να διαπιστώσουν «τόσο μέσω των θεμάτων όσο και τον τρόπο που χειρίζεται τη γραμμή για ποιο λόγο είναι επίκαιρος και διαχρονικός» λέει στο «Νσυν» ο συλλέκτης και στενός φίλος του ζωγράφου, Δημήτρης Τσίτουρας, ο οποίος προσθέτει: «Βεβαίως δεν θα λείπουν και οι ναύτες, που είναι παρεξηγημένοι διότι ο Τσαρούχης δεν αγαπούσε να ζωγραφίζει τους ναύτες, αλλά τη λευκή στολή τους».

Εκτός όμως από τα έργα με εξαιρετικά δημοφιλή θέματα, θα φιλοξενηθούν και ορισμένα όχι τόσο γνωστά όπως οι ποδηλάτες. «Πρόκειται για έργα που φέρουν το στοιχείο του πειραματισμού και δείχνουν πόσο μπροστά ήταν ο Τσαρούχης από την εποχή του. Ωστόσο δεν βρήκαν ανταπόκριση στο κοινό. Γι’ αυτό κι ο ίδιος έλεγε “έφτιαξα το ίδρυμα με τα έργα που δεν άρεσαν στους πελάτες”», εξηγεί ο συλλέκτης.

Μεγάλο μέρος της έκθεσης θα αποτελείται από πολλαπλά του Γιάννη Τσαρούχη, τα οποία είναι επίσης παρεξηγημένα από μεγάλη μερίδα των φιλότεχνων. «Μόνο από εκείνους που δεν ξέρουν», εκτιμά ο Δημήτρης Τσίτουρας. Οι μεγάλοι ζωγράφοι κυκλοφορούσαν πολλαπλά και ο Τσαρούχης πολύ περισσότερα επειδή ήθελε να διαδώσει το έργο του. Τα εκτιμούσε πολύ. “Μια λιθογραφία θέλει πολύ υπομονή και αποτελεί μια επιστροφή στην παλαιότητα. Η μεταξοτυπία, πάλι, είναι ιδεώδης τρόπος να αναπαραγάγεις ένα έργο με χρώματα διότι σε αναγκάζει να αποφεύγεις τις σπατάλες του χρώματος, κάτι που από μόνο του προκαλεί ακαταστασία”, έλεγε ο ίδιος».

Την έκθεση θα συνοδεύσει ειδική συλλεκτική έκδοση για το έργο του Γιάννη Τσαρούχη.