Καρκίνος ουροδόχου κύστης και θεραπείες

Ο καρκίνος ουροδόχου κύστης είναι μια συχνή κακοήθεια. Η πλειοψηφία των ασθενών  διαγιγνώσκεται με τοπική μη διηθητική νόσο και η αντιμετώπιση περιλαμβάνει τη διουρηθρική εξαίρεση της νόσου και πιθανώς την ενδοκυστική χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής. Αρκετοί όμως ασθενείς διαγιγνώσκονται με διηθητική νόσο για την αντιμετώπιση της οποίας απαιτείται ριζική τοπική αγωγή (ριζική χειρουργική ή ακτινοθεραπευτική αντιμετώπιση). Σε περιπτώσεις ανάπτυξης μεταστάσεων, οι ασθενείς πρέπει να αντιμετωπισθούν με συστηματική θεραπεία. Για τουλάχιστον 30 χρόνια η συμβατική χημειοθεραπεία με βάση τα ανάλογα της πλατίνας αποτέλεσε το μοναδικό όπλο μας. Η αλλαγή στη θεραπευτική της νόσου, ξεκίνησε την τελευταία τριετία με την ανοσοθεραπεία, η οποία προσφέρει σημαντικές ανταποκρίσεις σε ένα ποσοστό ασθενών και πλέον ανοσοθεραπευτικοί παράγοντες έχουν λάβει έγκριση για τους ασθενείς που έχουν υποτροπιάσει έπειτα από χημειοθεραπεία με βάση την πλατίνα καθώς και για αυτούς που δεν είναι κατάλληλοι για θεραπεία με σισπλατίνη και εκφράζουν συγκεκριμένο βιοδείκτη.

Παράλληλα όμως εξελίχθηκε και η κατανόηση της μοριακής παθογένεσης της νόσου και πλέον είναι γνωστά συγκεκριμένα σηματοδοτικά μονοπάτια του κυττάρου που σχετίζονται με την εμφάνιση καρκίνου ουροδόχου κύστης. Τέτοιο είναι και το μονοπάτι του υποδοχέα του αυξητικού παράγοντα των ινοβλαστών (FGFR) που έχει στοχευθεί φαρμακευτικά με συγκεκριμένους αναστολείς. Ενας από αυτούς, η ερνταφιτινίμπη, έλαβε τις προηγούμενες ημέρες πρώιμη έγκριση από τον Αμερικανικό Οργανισμό Φαρμάκων. Το φάρμακο εγκρίθηκε για τους ασθενείς που έχουν μεταστατική νόσο, εμφανίζουν υποτροπή μετά ή κατά τη διάρκεια θεραπείας με βάση την πλατίνα και έχουν συγκεκριμένες γενετικές αλλοιώσεις στα γονίδια FGFR2 και FGFR3. Η έγκριση βασίστηκε στα αποτελέσματα μελέτης φάσης ΙΙ της ερνταφιτινίμπης που κατέδειξε αντικειμενικές ανταποκρίσεις σε ποσοστό 32% και διάμεση διάρκεια ανταπόκρισης 5,4 μήνες. Μάλιστα μερικοί ασθενείς που ανταποκρίθηκαν στο φάρμακο είχαν υποτροπιάσει και μετά τη χρήση της ανοσοθεραπείας.

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες του φαρμάκου αφορούν κυρίως την οφθαλμολογική τοξικότητα και την υπερφωσφατιαιμία. Παράλληλα εγκρίθηκε και η συνοδευτική μοριακή εξέταση που ξεχωρίζει τους ασθενείς που μπορεί να ανταποκριθούν στο φάρμακο. Αυτή τη στιγμή διεξάγεται φάσης ΙΙΙ μελέτης, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη και στη χώρα μας για να αποδείξει την αποτελεσματικότητα του φαρμάκου έναντι εγκεκριμένων θεραπειών. Η μελέτη αυτή θα αποτελέσει οδηγό για την τελική έγκριση του φαρμάκου.