Τα σημάδια που «μιλούν» {LF}για αρθροπλαστική γόνατος

Ο πόνος στα γόνατα – έπειτα από βλάβη εξαιτίας αρθρίτιδας ή τραυματισμού – μπορεί να αντιμετωπιστεί συντηρητικά, με την απώλεια του περιττού βάρους, τις φυσικοθεραπείες και τις ειδικές ασκήσεις για τη βελτίωση της κινητικότητας και της ευλυγισίας. Τι γίνεται όμως όταν τα συμπτώματα επιμένουν σε τέτοιο βαθμό, ώστε να μην «κοιμούνται» ούτε τη νύχτα;

Οι ειδικοί επιμένουν ότι οι ασθενείς δεν πρέπει να περιμένουν έως το στάδιο που οι αφόρητοι πόνοι δεν τους επιτρέπουν να περπατήσουν για να συζητήσουν με τον γιατρό τους το ενδεχόμενο αρθροπλαστικής γόνατος.

Ειδικότερα και σύμφωνα με τον δρα Φώτη Τσούκα, ορθοπεδικό χειρουργό, οι ασθενείς που ωφελούνται από τη συγκεκριμένη επέμβαση «βιώνουν έντονο πόνο στο γόνατο ή δυσκαμψία που περιορίζει τις καθημερινές δραστηριότητές τους, όπως τη βάδιση, την ανάβαση μιας σκάλας, το κάθισμα και την έγερση από μια καρέκλα. Μπορεί να δυσκολεύονται να διασχίσουν βαδίζοντας περισσότερα από ένα-δύο οικοδομικά τετράγωνα και μπορεί να χρειάζονται μπαστούνι για να τα καταφέρουν».

Επιπλέον, σημάδια που δείχνουν ότι το γόνατο έχει επιβαρυνθεί σημαντικά είναι όταν ο πόνος παραμένει ακόμη και όταν αναπαύονται τη μέρα ή τη νύχτα, η χρόνια φλεγμονή και διόγκωση (παρά την ξεκούραση ή/και τη λήψη φαρμάκων) αλλά και η παραμόρφωση του γόνατος  (το γόνατο παρουσιάζει κλίση προς τα μέσα ή προς τα έξω). Επιπλέον και σύμφωνα με τον ειδικό, η εγχείρηση συνιστάται όταν άλλες θεραπείες, όπως είναι η λήψη αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, οι ενέσεις κορτιζόνης και η φυσικοθεραπεία, δεν οδηγούν στη βελτίωση της κατάστασης.

Εν τω μεταξύ και όπως σημειώνει ο δρ Τσούκας, «κάθε άνθρωπος, ανεξάρτητα από το σωματικό βάρος και την ηλικία του, μπορεί να είναι υποψήφιος για ολική αρθροπλαστική γόνατος».

Σύμφωνα με τα δεδομένα, ο κανόνας είναι οι περισσότεροι άνθρωποι που υποβάλλονται στη συγκεκριμένη επέμβαση να έχουν ηλικία 50-80 ετών, με το τουλάχιστον 30% από αυτούς να έχει ηλικία κάτω των 65 ετών. Ομως, ο σύγχρονος τρόπος ζωής φαίνεται να… πονάει τα γόνατα και των νεότερων ανθρώπων, με αποτέλεσμα να αναζητούν χειρουργική λύση ολοένα και νεότεροι. Η παχυσαρκία, τα τροχαία ατυχήματα αλλά και οι κακώσεις κατά την άθληση αποτελούν τις βασικές αιτίες που 30άρηδες ή ακόμη και 20άρηδες υφίστανται σοβαρές βλάβες.

Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με στοιχεία του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), η ολική αρθροπλαστική γόνατος είναι μια από τις επεμβάσεις με την ταχύτερη ανάπτυξη στον κόσμο. Στα 35 κράτη-μέλη του ΟΟΣΑ, στα οποία συμπεριλαμβάνεται η χώρα μας, πραγματοποιούνται σχεδόν 1,6 εκατ. αρθροπλαστικές γόνατος ετησίως.

Ομως, παρότι η τεχνητή άρθρωση συνήθως διαρκεί πολύ περισσότερο από μία δεκαετία, η εξέλιξη εξαρτάται από τη χρήση και το σωματικό βάρος του πάσχοντος. Πιο συγκεκριμένα και όπως αναλύει ο ειδικός, η υπερβολική δραστηριότητα και η παχυσαρκία παίζουν σημαντικό ρόλο στη φθορά της τεχνητής άρθρωσης. Αυτός είναι και ο λόγος που συνιστάται στους ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε αρθροπλαστική γόνατος να αποφεύγουν τις δραστηριότητες υψηλής πρόσκρουσης (π.χ. τζόγκινγκ, τρέξιμο) και να υιοθετούν έναν τύπο γυμναστικής που χαρακτηρίζεται από ήπιες ασκήσεις (π.χ. βάδιση, κολύμβηση, γκολφ, ελαφρά πεζοπορία, χορός σε εσωτερικούς χώρους, ποδηλασία).

Οπως μάλιστα προκύπτει από διεθνείς μελέτες, 95% των ασθενών οι οποίοι αποφεύγουν τις υπερβολές διατηρούν τη νέα άρθρωση επί 15-20 χρόνια. Αξίζει να σημειωθεί ότι υπό προϋποθέσεις η αρθροπλαστική μπορεί να γίνει ταυτόχρονα και στα δύο γόνατα. «Φυσικά και επιτρέπεται, αλλά λαμβάνονται υπόψη διάφοροι παράγοντες κατά τη λήψη της απόφασης εξαιτίας μειονεκτημάτων, όπως είναι για παράδειγμα η μεγαλύτερη απώλεια αίματος αλλά και το γεγονός ότι ο ασθενής δεν θα έχει στη συνέχεια “καλό” πόδι για να στηριχθεί. Η διπλή αρθροπλαστική συνήθως εφαρμόζεται στους νεότερους ασθενείς και σε όσους έχουν καλή φυσική κατάσταση».